در رابطه با ربا

نویسنده : استفتای جمعی از بازاریان محترم قم از حضرت آیه الله العظمی نوری همدانی (دامت برکاته)

بدترین و ناپاکترین کسبها رباخواری است

بر این اساس که تحصیل مال از راههای حرام دارای ضررهای فردی، اجتماعی، بدنی، روحی و فرهنگی است اسلام تأکید دارد که مسلمانان جداً از آنها اجتناب کنند و در میان کسبهای حرام تأکید و تشدیدی که نسبت به «ربا» به عمل آمده است درباره هیچ یک از آنها به عمل نیامده است:
حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: شرّ المکاسب کسب الرّبا.(22)
یعنی بدترین کسبها کسبهائی است که با ربا ارتباط پیدا میکند.
و نیز فرمودند: أخبث المکاسب کسب الرّبا.(23)
یعنی پلیدترین و ناپاکترین کسبها رباخواری است.
و نیز میفرمودند: ترسناکترین چیزی که از آن بر امّت خود میترسم کسبهای حرام و رباخواری است.(24)
و نیز فرمودند: هر کس ربا بخورد خداوند شکم او را از آتش جهنم به همان اندازهای که ربا خورده است پر میکند و تا به اندازه یک قیراط (که مقدار بسیار کم و کوچک است) از مال ربا در نزد او باشد خداوند هیچ عمل نیکی را از او نمیپذیرد و خداوند و فرشتگان خدا همیشه او را لعنت میکنند.(25)

هر نوع کمک به رباخواری از گناهان کبیره است

گناه ربا به اندازهای بزرگ است که هر نوع کمک به رباخواری از گناهان کبیره است و گناه کمک کردن نیز معادل گناه رباخواری است.
حضرت امیر مؤمنان علیه السلام در این رابطه فرمودند: که پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم ربا گیرنده و ربا دهنده و نویسنده سَنَدِ ربا و دو شاهد آن را لعنت کرده است و همه اینها در گناه یکسانند.(26)

تأکید بر ترک ربا در تمام عهدنامههای حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم

حضرت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در تمام عهدنامهها و صلح نامهها که با اشخاص حقیقی یا حقوقی منعقد میکرد گناه خانمانسوز رباخواری را تذکر می داد و ترک ربا را جزء اصول عهدنامه قرار میداد.
برای نمونه در عهدنامه ای که میان آن حضرت و یهود و نصارا نوشته شد از جمله شرطها این بود که: اَن لا یَأکُلُوا الرِّبا فَقَد بَرِئَت ذِمَّهُ اللهِ وَ ذِمَّهُ رَسُولِهِ مِنهُ.
یعنی یهود و نصارا که در پناه دولت اسلامی زندگی میکنند نیز نباید ربا بخورند و جامعه اسلامی را به ربا آلوده کنند و هر کس مرتکب رباخواری شود از پیمان خدا و رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم خارج است و حضرت امیر علیه السلام نیز همین امر را عملی میکرد.(27)