در رابطه با ربا

نویسنده : استفتای جمعی از بازاریان محترم قم از حضرت آیه الله العظمی نوری همدانی (دامت برکاته)

آخرین آیه قرآنی که نازل گردید

در تفسیر شریف مجمع البیان میگوید: پس از اینکه آیات مربوط به «ربا» از جانب خداوند نازل گردید و خداوند با تشدید و تأکید از رباخواری نهی کرد این آیه که آخرین آیه از قرآن است که نازل گردید:
(وَاتَّقُواْ یَوْماً تُرْجَعُونَ فِیهِ إِلَى اللّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ یُظْلَمُونَ)(7)
یعنی از روزی که همه شما انسانها به محضر پروردگار بازگشت می کنید و به هر کس مطابق کردار او در دنیا پاداش یا کیفر داده می شود و هیچ کس در آن روز مورد ستم قرار نمیگیرد، بترسید سپس اضافه میکند که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بعد از آن 21 روز در حیات بود.(8)

ربا در فرهنگ اهلبیت عصمت علیهم السلام

در روایات اسلامی که از اهلبیت عصمت و طهارت علیهم السلام صادر شده است نیز «ربا» یکی از زشتترین و بزرگترین گناهان معرفی شده است.
و آن در 5 روایت یکی از گناهان کبیره و در 3 روایت اکبرالکبائر یعنی بزرگترین گناه کبیره و در یک روایت به عنوان اعظمالکبائر یعنی عظیمترین گناهان کبیره محسوب شده است.(9)
حضرت رضا علیه السلام فرمودند: «ربا» از گناهان کبیره است و خداوند درباره آن وعده آتش جهنم ـ که از آن به خدا پناه می بریم ـ داده است و ربا در کلام همه پیغمبران خدا علیهم السلام و در همه کتابهای آسمانی حرام شده است.(10)

گناه ربا از 70 بار زنا با محرم خود درخانه خدا بزرگ تر است

این تعبیر، تعبیر تکان دهنده عجیبی است ما درباره هیچ گناهی در کلام پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم و اهلبیتش علیهم السلام چنین تعبیری نمیبینیم و نیز برای مجسّم کردن بزرگی یک گناه تعبیری رساتر از این تصوّر نمیکنیم.
این عبارت که گناه یک درهم پولِ ربا از هفتاد مرتبه زنا با محرم خود در خانه خدا بزرگتر و شدیدتر است عبارتی است که هم در روایات مسلّم شیعه و اهل تسنن آماده است و از طریق ما شیعیان از حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و حضرت باقر و حضرت صادق علیهما السلام نقل شده است.(11)
باید دانست که منظور در این روایات که بر پایه مقایسه میان گناه رباخواری آمده است این نیست که «گناه زنا گناه بزرگی نباشد» زنا نیز ـ چنانکه توضیح داده میشود ـ از گناهان کبیره است، بلکه مقصود بیان عظمت و زشتی بسیار بالای گناه ربا است.
چون کبیره بودن گناه زنا از جهت فرهنگ قرآن مجید و گفتار اهلبیت عصمت علیهم السلام بسیار روشن است.
حضرت امیر مؤمنان علیه السلام فرمودند:
عاقبت و اثر «زنا» شش چیز است که سه تا از آنها در دنیا و سه تا در آخرت گریبانگیر انسان میشود.
در دنیا:
1. آبروی انسان را از چهره او میبرد.
2. روزی را قطع می کند.
3. با سرعت، موجب فنا و تباهی انسان میشود.
و در عالم آخرت موجب:
1. غضب خداوند قهّار.
2. رسیدگی سخت به حساب در روز قیامت.
3. آتش جهنم میشود.(12)