فهرست کتاب


گنجینه معارف 3 (110 موضوع)

محمد رحمتی شهرضا

عجله در پرسش دور از ادب تعلّم

«قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنىِ فَلَا تَسْئَلْنِى عَن شَىْ ءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا؛(1521) (خضر) گفت: «پس اگر مى خواهى بدنبال من بیایى، از هیچ چیز مپرس تا خودم (به موقع) آن را براى تو بازگو كنم.»

نمونه هایى از سؤالات قرآنى

«یَسْئَلُونَكَ مَا ذَا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّیِّبَتُ وَ مَا عَلَّمْتُم مِّنَ الجَْوَارِحِ مُكَلِّبِینَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُواْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَیْكُمْ وَ اذْكُرُواْ اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهِ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَرِیعُ الحِسَابِ؛(1522) از تو سؤال مى كنند چه چیزهایى براى آنها حلال شده است؟ بگو: «آنچه پاكیزه است، براى شما حلال گردیده (و نیز صید) حیوانات شكارى و سگهاى آموخته (و تربیت یافته) كه از آنچه خداوند به شما تعلیم داده به آنها یاد داده اید، (بر شما حلال است) پس، از آنچه این حیوانات براى شما (صید مى كنند و) نگاه مى دارند، بخورید و نام خدا را (به هنگام فرستادن حیوان براى شكار،) بر آن ببرید و از (معصیت) خدا بپرهیزید كه خداوند سریع الحساب است!»
«یَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَیَّانَ مُرْسَئهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّى لَا یُجَلِّیهَا لِوَقْتِهَا إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِى السَّمَوَتِ وَ الْأَرْضِ لَا تَأْتِیكُمْ إِلَّا بَغْتَةً یَسْئَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِىٌّ عَنهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ اللَّهِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ؛(1523) درباره قیامت از تو سؤال مى كنند، كى فرامى رسد؟! بگو: «علمش فقط نزد پروردگار من است و هیچ كس جز او (نمى تواند) وقت آن را آشكار سازد (اما قیام قیامت، حتى) در آسمانها و زمین، سنگین (و بسیار پر اهمیت) است و جز بطور ناگهانى، به سراغ شما نمى آید!» (باز) از تو سؤال مى كنند، چنان كه گویى تو از زمان وقوع آن با خبرى! بگو: «علمش تنها نزد خداست ولى بیشتر مردم نمى دانند.»
«یَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَیَّانَ مُرْسَئهَا؛(1524) و از تو درباره قیامت مى پرسند كه در چه زمانى واقع مى شود؟!»
«وَ مَا تِلْكَ بِیَمِینِكَ یَمُوسَى ؛(1525) و آن چیست در دست راست تو، اى موسى؟!»
«یَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ یُفْتِیكُمْ فِى الْكَلَلَةِ إِنِ امْرُؤٌاْ هَلَكَ لَیْسَ لَهُ وَلَدٌ وَ لَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَ هُوَ یَرِثُهَا إِن لَّمْ یَكُن لَّهَا وَلَدٌ فَإِن كاَنَتَا اثْنَتَینِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَ إِن كاَنُواْ إِخْوَةً رِّجَالًا وَ نِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَیَینِ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّواْ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَىْ ءٍ عَلِیمُ؛(1526) از تو (در باره ارث خواهران و برادران) سؤال مى كنند، بگو: «خداوند، حكم كلاله (خواهر و برادر) را براى شما بیان مى كند: اگر مردى از دنیا برود، كه فرزند نداشته باشد، و براى او خواهرى باشد، نصف اموالى را كه به جا گذاشته، از او (ارث) مى برد و (اگر خواهرى از دنیا برود، وارث او یك برادر باشد،) او تمام مال را از آن خواهر به ارث مى برد، در صورتى كه (میّت) فرزند نداشته باشد و اگر دو خواهر (از او) باقى باشند دو سوم اموال را مى برند و اگر برادران و خواهران با هم باشند، (تمام اموال را میان خود تقسیم مى كنند و) براى هر مذكّر، دو برابر سهم مؤنّث است. خداوند (احكام خود را) براى شما بیان مى كند تا گمراه نشوید و خداوند به همه چیز داناست.»

روایات