سیصد نکته در مدیریت اسلامی

مصطفی مؤمنی

نكات 287 تا 300

تفویض تصمیم‌گیری
فَالْمُدَبِّراتِ أَمْرًا (نازعات، 5)
با این كه تدبیر هستی به دست خداوند است لكن در بعضی موارد، خداوند متعال این مهم را به فرشتگان تفوض می‌نماید.

287.تفویض تصمیم‌گیری‌ها به مدیران زیردست، یكی از روش‌های آماده سازی و تجربهاندوزی آنان است.

پشتیبانی و حمایت از مدیران
وَ نُیَسِّرُكَ لِلْیُسْرى (اعلی، 8)
ای پیامبر! ما مسیر را برای تبلیغ تو آسان و هموار می‌كنیم.

288.در مدیریت نظام اسلامی، اگر به كسی ماموریتی داده می‌شود باید با پشتیبانی‌های مادی و معنوی و رفع موانع، مسیر را برای او هموار نمود تا بتواند با فراغ‌بال و توجه بیشتری به آن ماموریت بپردازد.

معیارهای ارزیابی عملكرد، پاداش
إِنَّ سَعْیَكُمْ لَشَتّى (لیل، 4)
خداوند در بیان فلسفه تفاوت پاداش‌ها می‌فرماید: چون كوشش‌های شما متفاوت است پس پاداش هم باید متفاوت باشد.

289.سیستم پاداش باید بر مبنای ارزیابی عملكرد صورت گیرد.
290.ارزیابی عملكرد باید دارای معیارهایی ملموس باشد تا تفاوت‌ها برای كاركنان قابل فهم و ادراك باشد.
291.معیارهای ارزیابی باید به وضوح بیان شود تا كاركنان خود را با آن معیارها هماهنگ نمایند و به پاداش‌های مربوطه دست یابند.

درد آشنایی
أَ لَمْ یَجِدْكَ یَتیمًا فَآوى (ضحی، 6)
ای پیامبر! آیا یتیم نبودی و خداوند تو را مأوی داد؟

292.مدیران و رهبران، اگر دردآشنا باشند، درد دیگران را بهتر می‌فهمند و درصدد درمان آن برمی‌آیند.

سعه صدر
أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ (انشراح، 1)
ای پیامبر! آیا به تو سعه صدر عطا نكردیم؟

293.آراستگی به سعة صدر (صبر و تحمّل در برابر ناملایمات و انتقادات) شرط پذیرش مسؤولیت‌های مدیریتی است.

خوش نامی
رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ (انشراح، 4)
نامت را به نیكویی، بلند آوازه كردیم.

294.در مناصب حساس و پست‌های کلیدی که با افراد بسیار سروکار دارد، خوش نامی، امری ضروری است.

خطر حسادت
وَ مِنْ شَرِّ حاسِدٍ إِذا حَسَدَ (علق، 5)
خداوند به پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله می‌فرماید: از شرّ حسود به خدا پناه ببر.

295.اعطای مسئولیت‌ها و تشویق‌ها و توجّهات سازمانی، باید با ظرافت و تدبیر خاصّی انجام شود تا به موجب ایجاد حسادت در بین هم ردیفان نشود.

اذن و اجازه
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ... (قدر، 4)
در شب قدر، فرشتگان و روح با اذن پروردگارشان برای انجام كارها فرود می‌آیند.

296.انجام امور باید با اجازه و اذن مدیر ارشد باشد، مگر آن که كار تفویض شده باشد.

فن‌آوری و روشهای ابتكاری
أَلَمْ تَرَكَیْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ‌الْفیلِ (1)...وَ‌أَرْسَلَ عَلَیْهِمْ طَیْرًا أَبابیل (فیل،3)
هنگامی كه ابرهه با سپاهی فیل سوار به مكه حمله كرد، خداوند پرندگانی را فرستاد كه هر یك سنگی به منقار داشتند و آن سنگ‌ها را بر سپاه ابرهه فرو ریختند و همه آنها را هلاك كردند.

297.هنگامی كه رقبا از وسایل و امكانات و تجهیزات جدید استفاده می‌كنند باید از امكانات جدید استفاده كرد. (استفاده از فیل، ابتكار دشمن بود و استفاده از پرندگان، ابتكار خداوند.)
298.روش‌های صنعتی و جدید را نمی‌توان به روش‌های سنتی پاسخ داد، بلكه باید با متدها و روش‌های ابتكاری به جنگ رقبا رفت.

دلگرمی دادن به مدیر
إِنّا أَعْطَیْناكَ الْكَوْثَرَ (كوثر 1)
عده‌ای از منافقان و مشركان از جمله (پدر عمروعاص) پس از آن كه پسران پیامبر صلی الله علیه و آله در سنّ كودكی مردند، خطاب به آن حضرت گفتند: تو ابتر هستی و نسلت ادامه نخواهد داشت.
خداوند به پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: ما به تو كوثر ( فاطمة زهرا سلام الله علیها) عطا کردیم.

299.هرگاه به هر دلیل در ذهن و روح مدیر خللی وارد شود، باید آن را جبران نمود. چون واژة ابتر جسارت به رهبر مكتب بود، خداوند با لفظ كوثر، آن را جبران فرمود.
300.توجه و عنایت به كاركنان و زیردستان، لازمة مدیریت بهتر آنهاست. (چنانکه خداوند به حضرت رسول صلی الله علیه و آله كوثر را عطا فرمود.)

اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم