کربلا مبارزه با پوچی‌ها

نویسنده : اصغر طاهرزاده

جلسه سوم، (ترس از مرگ، مانع آزادی انتخاب)

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾
﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾
﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾
سلام و صلوات بر سیدالشهداء و اولاد و اصحاب آن حضرت كه معنی دیندار ماندن را در همه زمان‌ها به ما آموختند.

كربلا و نجات از گم‌شدگی

كربلا برای ما به اندازه هوشیاری مان پیام دارد، همچنان‌كه هر كس به اندازه ای كه از خود‌خواهی آزاد شده باشد و در طلب درجه ای برتر از وجود است، از قرآن بهرة بیشتری می گیرد، كربلا و نهضت امام‌حسین(ع) نیز همین‌طوراست، چراكه كربلا همچون قرآن بطن ها دارد. هر كس رسیده باشد به این‌كه نباید به زندگی سرد و محدود و غریزی این دنیا دل ببندد و این سؤال برای او وجود داشته باشد كه «ماورای این زندگی غریزی چه چیزی را باید انتخاب كنم تا زندگیم به پوچی و فرسودگی نیفتد؟ حتماً امام(ع) را به عنوان كسی كه زندگی او را در تمام دوران حیاتش معنی می كند، خواهد شناخت و نمی تواند از امام روی برتابد.
زوایای نگاه به نهضت امام‌حسین(ع) به اندازه زوایای مقامات روحی و معنوی انسان است. به قول یكی از اندیشمندان: «راستی شمردن موهای تن آدمی آسان‌تر است یا شمردن احساس‌ها و میل‌ها و آرزوهای او؟»(16) و زوایای كربلا، زوایای نمایش احوالات انسان كامل است. هر كس باید گمشده خودش را در كربلا بیابد، تا خودش را از گمشدگی نجات دهد. اینجاست كه ما نیز از یكی از زوایای كربلا به كربلا می نگریم و آن نگاه به كربلا از زاویه توجّه به فرهنگ اموی و مقابله امام با این فرهنگ است. تا ان‌شاءالله از این طریق به بركت‌هایی كه لازم است دست یابیم.
در زیارت عاشورا لعنت را اوّل بر كسانی می فرستید كه اوّلین ظلم ها را به فرهنگ اهل البیت كردند. یعنی شناخت فرهنگ امویان برای شناختن نهضت حضرت و شناخت خودمان از دشمن، لازم است. نگاه به شرایطی كه امام در آن شرایط نهضتشان را شروع كردند، نگاه به شرایطی است كه می خواهد انسانیّت هر انسانی را در هر زمانی بدزدد. اگر امروز ما گاهی خود را سرد و بی محتوا و سرخورده و افسرده می یابیم، ریشه اش را باید در فرهنگی بدانیم كه در آن فرهنگ نشاط روحی فروكش كرده است، و اگر ریشه این سردی و بی ثمری را در حیاتمان بشناسیم، دعوت حسینی و نهضت حسینی و شور حسینی بهترین غذای جان ما خواهد شد.

كربلا؛ اثبات بودنِ خود

آنچه معاویه بر باور مردم نشانده بود، قدرت برتری است كه مردم از او تصوّر كرده بودند. اژدهای قدرت از طریق دولت غول آسای اموی - رومی، سراسر سرزمین اسلامی را زیر حاكمیّت خود دارد. توان مقابله و سركوبی با هر كس و هر جا توسط حاكمیّت، چیزی است كه معاویه می خواست در ذهن مردم نشسته باشد، و نشسته بود. در این حال هر چیز بر اساس و در حول محور ترس از حكومت، دَوَران دارد ، و درخشش سلاح‌هاست كه افكار را جهت می دهد و راه‌های زندگی كردن را تعیین می كند و هیچ انتخابِ آزادی برای انسان‌‌ها باقی نمی گذارد. در چنین شرایطی، درگیرشدن با چنین اژدهای قدرتی كه سایه او همه جا گسترده شده و مرعوب قدرت نمایی این اژدها نشدن، جامع ترین كاری است كه هر كس بتواند به آن دست بزند عملاً بودن خود را اثبات كرده است. چراكه هر كس به اندازه انتخاب‌هایی كه خود انجام می دهد، وجود دارد و نفسِ نپذیرفتنِ این سایه ترس، زندگی و مقصد و هدف حیات است؛ چراكه زندگی یعنی رسیدن به این حقیقت كه: «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاَّ بِاللَّهِ الْعَلِیّ الْعَظیمِ» و به چنین مقامی نمی‌رسی، مگر با مقابله با قدرت‌های دروغینی كه به ظاهر جای قدرت خدا را گرفته‌اند.
و معاویه این را نمی خواست؛ و حسین(ع) همین را حاكم كرد، چراكه وقتی فضای ترس حاكم شد، همه مرعوب می شوند و دیگر هیچ‌كس نمی تواند انتخاب آزاد داشته باشد، مگر این‌كه حكمت حسینی را به مدد بگیرد.