فهرست کتاب


در سایه سار رمضان (پژوهشی در کلام و پیام مقام معظم رهبری حضرت آیة الله العظمی خامنه ای)

مرکز غدیر‏‏‏

اخلاص ، یكى از ویژگیهاى بسیار مهم براى خود سازى

یـكى از ویژگیها كه بسیار مهم است تا براى خودسازى به آن توجه كنیم و شاید جنبه ى تقدمى هم داشته باشد، اخلاص است . اخلاص عبارت است از كار را خالص انجام دادن ، و ایـن كـه كـارى را مغشوش انجام ندهیم . گاهى هست كه كسى عبادت نمى كند و گاهى عبادت مـى كـنـد؛ امـا مـغـشوش و ناخالص . این هم مثل آن است . خالص بودن عبادت و خالص بودن عـمـل ، ایـن اسـت كـه بـراى خدا باشد. در بین مردم ، متاءسفانه خیلى رایج است كه كارهاى خوب خودشان را بر زبان بیاورند و بگویند. كاءنّه توجه ندارند كه نباید كار نیك را بـه زبـان آورد و گـفـت كـه مـا مـى خـواهـیم این كار را بكنیم ، یا ما این كارها را مى كنیم . البـتـه برخى جاها استثناست . در جاهایى ، بعضى از كارها باید در علن انجام گیرد. در روایـات در باب صدقه ، آمده است كه صدقه ى سرِ این ثواب رادارد و صدقه ى علانیه این ثواب را. یا مثلا عبادات گروهى ، جلوى چشم مردم انجام مى گیرد و باید انجام گیرد، و ایـن از شـعـائر الهـى اسـت ؛ اما بسیارى از عبادات یا اغلب عبادات و آن روابطى كه بین خـود انـسـان و خـداسـت ـ ذكـر، تـوجـه ، دعـا، نافله ، شب زنده دارى ، سحرخیزى ، احسان ، كـارهـاى نـیـك ـ بـایـد بـیـن خـود انـسان و خدا بماند. مبادا انسان به خاطر این كه دیگران بـبـیـنـنـد، كـارى را انـجـام دهـد. كارى كه انسان به خاطر توجه دیگران به خودش انجام بدهد، از نكردن آن كار بدتر است ؛ زیرا نكردن كار، یعنى انسان كارى را انجام نمى دهد. كـارى كـه انـسان براى جلب توجه دیگران نسبت به خودش انجام داده ، كاءنّه انجام نداده اسـت . البـتـه بـدتـر بـودنـش هـم از ایـن جـهـت اسـت كـه عـمـل شـرك آلودى انـجـام داده و ایـن عـمـل شـرك آلود، فـعـل حـرام اسـت و دور كـنـنده است . بنابراین همه مان در هرجا و در هر موقعیتى كه هستیم ، باید خیلى تلاش كنیم كه كار را خالص انجام دهیم . اگر كار براى خدا انجام گیرد و نیت بـراى خـدا خالص باشد، اشكالاتى كه معمولا در كارها مشاهده مى شود، پیش نخواهد آمد.ما وقـتـى مـصـالح واقـعـى را فـداى حرفِ این وآن مى كنیم كه بخواهیم كار را براى این وآن انـجـام دهـیـم . انـسان وقتى كار را براى خدا مى خواهد انجام بدهد، فقط نگاه مى كند ببیند تـكـلیـفش چیست . نگاه نمى كند كه یكى خوشش مى آید، یكى بدش ‍ مى آید، پیش چه كسى آبـرو پـیدا مى كند و پیش دیگرى از آبرو مى افتد. امروز در جمهورى اسلامى ، در همه ى شؤون ، كار براى خدا سارى و جارى است . هركس در این كشور و این نظام ، هر كارى كه انجام مى دهد، مى تواند آن را براى خدا انجام دهد و از آن ، اجر و ثواب و بهره ى معنوى را ببرد و پیش خدا، خودش را روسفید كند.(39)

روایتى از پیغمبر اكرم (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) در باب اخلاص

مـن روایـتـى را در بـاب اخـلاص یـادداشـت كـرده ام كه برایتان مى خوانم . از پیغمبر اكرم (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) نقل شده است كه فرمود:
((اِنَّ لَكـُلِّ حـَقٍّ حـَقـیـقَتا ))؛ هر چیزى داراى حقیقتى است ، و یك روح و یك معنا و یك حقیقت دارد، ((وَ مابَلَغَ عَبْدٌ حَقیقَةَ الاِخلاصِ))؛ بنده به حقیقت اخلاص و به آن معناى حـقـیـقى اخلاص نمى رسد، ((حَتّى لایُحِبُّ اَنْ یُحْمَدَ عَلى شَىٍ مِنْ عَمَلٍ لِلّه .)) ـ این خـیـلى سـخـت اسـت . ایـن ، مـرتبه اش از آن مراتب خیلى بالاست ـ مگر این كه دوست نداشته باشد كه مردم او را براى هیچ یك از كارهایى كه براى خدا انجام مى دهد، ستایش كنند.
مـثـلا فـردى است كه كار را براى دیگران انجام نمى دهد: براى خاطر خدا نماز مى خواند، ختم قرآن مى گیرد، كار خیرى انجام مى دهد، احسان و كمك و صدقه اى مى دهد، و مجاهدتى بـراى خـدا مـى كند. اما دوست مى دارد كه مردم بگویند: ایشان چقدر آدم خوبى است . كارش رابـراى مـردم نكرده است . كار را براى خدا انجام داده و تمام شده ؛ اما از مدح مردم و از این كه مردم از او تعریف كنند، خوشش مى آید. مى فرماید این ، آن مرتبه ى عالى اخلاص نیست . مـرتـبـه ى عالى اخلاص این است كه این را هم دوست نداشته باشد. اصلا كارى به كار مـردم نـداشـتـه بـاشـد؛ مـى خـواهد بدانند، مى خواهد ندانند؛ مى خواهد خوششان بیاید، مى خواهد خوششان نیاید. نگاه كند ببیند خدا از او چه خواسته است و دقیقا آن را انجام دهد.(40 )

ماه رمضان ، عید بزرگى براى مسلمانان

شـروع مـاه مـبارك رمضان ، در حقیقت عید بزرگى براى مسلمانان است و جا دارد كه مؤمنین ، ورود ایـن مـاه را بـه هم تبریك بگویند و یكدیگر را به استفاده ى هرچه بیشتر از این ماه تـوصـیـه كـنـنـد. چـون مـاه ضـیـافـت الهـى اسـت ، در ایـن مـاه فـقـط مـؤمـنـین و كسانى كه اهل ورود در این ضیافتند، بر سرِ سفره ى پروردگار منّان و كریم مى نشینند. این ، غیر از سـفـره ى عام كرم الهى است كه همه ى انسانها، بلكه همه موجودات عالم از آن بهره مندند. این ، سفره ى خواص و ضیافت خاصان پروردگار است .
بـخـشـى از مـسـائل مـهـم مـربوط به این ماه ، در ذیل این آیه ى شریفه ى سوره ى بقره و آیـات بـعـد از آن ذكـر شـده است ، كه من گوشه ى كوچكى از آن را در این خطبه عرض مى كنم .(41)