فهرست کتاب


در سایه سار رمضان (پژوهشی در کلام و پیام مقام معظم رهبری حضرت آیة الله العظمی خامنه ای)

مرکز غدیر‏‏‏

احكام سفر در ماه مبارك رمضان

طـى مـسـافـتـى بـه قـدر هـشـت فـرسـنـگ ، مـوجـب مـى شـود كـه نـمـاز انـسـان در حـال سفر، قصر بشود و روزه هم برداشته شود. البته ، چه به صورت مستقیم این سفر هـشـت فـرسـنـگ طـى بـشـود ـ یـعـنـى در حـدود 44 یـا 45 كیلومتر ـ و چه به صورت رفت وبرگشت هشت فرسنگ بشود؛ یعنى چهار فرسنگ بروید و همان راه ، یا به قدر آن راه را بـرگـردیـد. ایـن را هـمـه مـى دانـنـد كـه اگـر در مـاه مـبارك رمضان ، كسى سفر كرد ـ با شرایطى كه دارد ـ و این مقدار فراسخ را رفت ، روزه از او برداشته است . یعنى طبق نظر شیعه ، روزه در حال سفر حرام است . البته اهل سنت هم در سفر، روزه را واجب نمى دانند، اما حـرام هـم نمى دانند و مى گویند، مى شود انسان در سفر روزه بگیرد. علماى شیعه معتقدند كه نه ، در حال سفر روزه جایز نیست .
حالا اگر این سفر بخواهد تحقق پیدا كند، شرایطى دارد كه در رساله ها آن را مفصلا ذكر كرده اند. یكى از شرایطى كه من امروز خواستم عرض كنم ، این است كه انسان باید از حد تـرخـص خـارج گـردد، تـا احـكـام سـفر مترتب شود. فرض ‍ كنید شما از شهرى كه در آن سـاكـن هـسـتـیـد، یـا قصد اقامه ى ده روز كرده اید، مى خواهید روز ماه رمضان به مسافرت بـرویـد. مـادامـى كه از حد ترخص خارج نشده اید، اگر نماز خواندید، حق ندارید شكسته بخوانید و حق ندارید روزه تان را بشكنید. وقتى از حد ترخص عبور كردید و گذشتید، آن وقـت احـكـام سـفـر، بـار خـواهـد شـد. حد ترخص هم این است كه شما به جایى برسید كه دیوارهاى شهر را دیگر نبینید و شبح شهر در آن جا دیده نشود.
بعضیها وقتى مى خواهند در روز ماه رمضان مسافرت كنند، مثلا ساعت هشت صبح قصد دارند سـفـر بـروند، چون مى دانند كه بعد از سفر، روزه ى آنها شكسته خواهد شد، از صبح كه هـنـوز سفر نرفته اند، احكام روزه را دیگر بر خودشان مترتب نمى كنند. صبح مى نشینند صـبحانه مى خورند و هنوز سفر شروع نشده ، یا از حد ترخص خارج نشده ، آثار سفر را بـار مـى كـنـنـد! این ، درست نیست . آن روزى كه شما قصد دارید مسافرت كنید، هنوز روزه هـسـتـیـد. بـعد از آن كه اذان صبح گفته شد، شما صائم هستید و تا وقتى كه سفر شروع نـشده است و از حد ترخص خارج نشده اید، حق ندارید هیچ یك از مبطلات را انجام بدهید.(5 )

فطریه

چگونگى پرداخت فطریه

واجـب اسـت كـه هـر كس براى خود و هر یك از عایله اش ، تقریبا به قدر سه كیلو از قوت غـالب ادا كـنـد. قوت غالب ، یعنى آن چیزى كه مردم غالبا از آن براى تغذیه استفاده مى كنند؛ مثلا گندم .
در باب این كه آیا غیر از غلات اربع ، جنس دیگرى را مى شود داد یا نه ، یا كدام ترجیح دارد، نـظـرات مـخـتـلفـى هـسـت . چـون در وضـع كـنـونـى مـردم ایـران ، تـقـریـبـا ایـن مـسائل تفاوتى ایجاد نمى كند، لذا اگر براى هر فطریه ، به قدر سه كیلو گندم ، یا قـیـمـت آن را درنظر بگیرید، قطعا مجزى است . این واجب ، از غروب روز آخر ماه ـ یعنى شب عـیـد فـطـر ـ بـه عـهـده ى مـكـلف مـى آیـد و احـتـیـاط ایـن اسـت كـه آن را قبل از اداى نماز عید فطر براى كسى كه در نماز عید فطر شركت خواهد كرد و آن را بجا خـواهـد آورد، تـاءدیـه كـنـد. بـنـابـرایـن ، اگـر شما امشب حساب كنید كه چقدر به عهده ى شـمـاسـت و پـولش را كـنـار بـگـذاریـد و فـردا صـبـح قـبـل از آن كـه بـه نـمـاز عید بروید، آن را ادا كنید، بهترین وجه است . البته اگر در آن موقع ادا نكردید، بعد از نماز عید فطر هم ادا كنید، ایرادى ندارد.
احـتـیـاط ایـن اسـت كـه اهـل هـر شـهـر، زكات فطر خودشان را به فقراى همان شهر بدهند. دسـتـگـاهـهـایـى مـثـل كـمـیـته ى امداد، كه این پولها را از مردم مى گیرند و در موارد خودش مصرف مى كنند ـ كه كار مثبت و خوبى است ـ بهتر آن است كه این جهت را رعایت كنند؛ یعنى موافق احتیاط است .(6)