فهرست کتاب


در سایه سار رمضان (پژوهشی در کلام و پیام مقام معظم رهبری حضرت آیة الله العظمی خامنه ای)

مرکز غدیر‏‏‏

2ـ تواتر یا شیاعى كه براى انسان یقین بیاورد

دوم ایـن اسـت كه تواتر یا شیاعى باشد كه براى انسان یقین بیاورد؛ یعنى معروف شده بـاشـد كـه امـشـب اولِ مـاه اسـت . هـمـه مـى گـویـنـد، افـراد زیـادى دیـده انـد، هـمـه نقل مى كنند، انسان اینها را از هر كسى مى شنود، تا این كه اطمینان و یقین پیدا مى كند.

3ـ شهادت دو نفر شاهد عادل

سـوم ایـن كـه دو نـفـر شـاهـد عـادل شـهـادت دهـنـد. مـورد وثـوق ، كـافـى نـیـسـت ؛ بـایـد عـادل بـاشـد. دیـشب كه ما از نقاط مختلف كشور تفحص مى كردیم ، بعضى جاها مى گفتند كـه یـك نـفـر پیش آقایى آمده و گفته است كه من دیده ام . دو، سه جا چنین چیزى گفته شد؛ لیـكـن از لحـاظ شـرعـى ، هـیـچ كدام معتبر نیست ؛ زیرا كه خبر دهندگان ، متصف به عدالت نبودند و كسى نمى دانست كه اینها عادلند.
ایـن ، امـر كـوچـكـى نـیـسـت ؛ روز عـیـد مـسـلمـیـن اسـت . وقـتـى كـه انـسـان بـخـواهـد طـبـق آن عمل كند، یا حاكم بخواهد حكم بدهد، نمى شود پا را جایى بگذارد كه لغزان و لرزان است و اطـمـیـنـانـى نـیـسـت ؛ نـه . بـایـد عـادل بـاشـد، آن هـم نـه یـك نفر، بلكه دو نفر انسان عـادل و البته با اطلاع كه به هیچ وجه دروغ و خلاف نمى گویند. باید آدمهایى باشند كه ماه را بشناسند و از حرفهایشان بشود فهمید كه اینها درست فهمیده اند.
گاهى افراد، روى پشت بام مى روند و ماه را مى بینند؛ ولى اشتباه مى كنند. من سابق دیده بـودم كـه آدمـهـاى خـبـره ، شـهـود مـى خـواستند و از افراد مى پرسیدند، ماه را كه دیدى ، چـگـونـه بـود؟ مـثـلا مـى گـفت ، ماه این گونه بود؛ یعنى دو طرف ماه ، طرف پایین بود. مـعـلوم بـود كـه او مـاه را نـدیـده اسـت . مـاه شـبِ اول كـه ایـن طـورى نـیـسـت . در شـبـِ اول ، دو طـرف مـاه ، بـه طـرف بـالاسـت . پـس ، اگـر كـسـى عـادل هـم اسـت ، امـا آمـد و گـفـت كـه مـن مـاه را دیـده ام ، ایـن طـورى بـود ـ دو طـرف هـلال را بـه سـمـت پایین نشان داد ـ روشن است كه دروغ نمى گوید؛ اما اشتباه كرده است . این هم مورد قبول نیست . باید دو شاهد عادلى باشند كه اشتباه نمى كنند.

4ـ حكم حاكم اسلامى

راه دیـگـر، حـكـم حـاكـم اسـت . وقـتـى حـاكـم اسـلامـى حـكـم كـرد كـه امـروز اول مـاه اسـت ، هـمـه ى كـسانى كه قضیه برایشان روشن نشده است ، ملزمند كه به حكم او عـمـل كـنـنـد؛ مـگـر كـسـى كـه خودش دیده باشد، یا كسى بداند كه حاكم در این حكم ، به شـهـادت فـلان كـس استناد مى كند كه او عادل یا خبره نیست و اشتباه كرده است . اگر كسى ایـن را بـدانـد، واجب نیست به حكم حاكم عمل كند؛ اما همه ى مردمى كه در كوچه و بازار راه مـى رونـد و دنـبـال هـلال نـرفـتـه انـد، یـا اطلاعى پیدا نكرده اند و نمى دانند كه اوضاع واحـوال چـگـونـه اسـت ، یـا تـفـحـص هم كرده اند، ولى چیزى براى آنها ثابت نشده است ، بـمـجرد این كه حاكم حكم كرد كه امشب یا امروز، شب یا روز عید فطر است و یا اولِ ماه مى باشد، بر همه ى آنها واجب است كه اطاعت كنند؛ فرق هم نمى كند كه مجتهد یا مقلد، عامى یا عـالم یـا جـاهـل بـاشـنـد؛ هـمـه مـوظـفـنـد كـه طـبـق حـكـم حـاكـم عمل كنند.(2)