فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

در معنای صلوات خدا و ملائکه

پس مرد از این اخبار این است که صلوة خدا ابراز و اظهار مرتبه وجود مطلق کلی و تکوین آن در عالم پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ادامه و شرح و باز کردن مراتب آن و اظهار و تنزیل به شؤون آن است. و دانستید که خداوند به او مقام قاب قوسین داده و آیات کبرای خویش را که جامع ملکوت همه اشیاء است را به او نشان داده است. بنابراین نیازی ندارد که از مردم التماس دعا نماید و از ایشان بخواهد که از خدای - تعالی - درخواست رحمت نمایند.
چنان که در صلوات کبیره ای که در بحار روایت شده تصریح شده است. و ما مراد از تزکیه فرشتگان نسبت به آن حضرت این است که چون آنها مجالی و مظاهر یک اسم و یا چند اسم از اسماء حسنی هستند و خدای - تعالی - به ایشان فهمانید که اسماء حسنی که مبدأ ظهور ایشان است چیست و حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) مجلی و مظهر همه آن اسماء حسنی جز مستأثره می باشد، لذا ایشان آن حضرت را تزکیه می کنند یعنی او را پاکیزه می دانند و تنزیه از تحدید و اندازه ای می نمایند که خود گرفتار آن حدودند و معترف هستند که از شناخت مرتبه آن حضرت قاصرند. و لذا به فضل آن حضرت اقرار کرده و ایمان آورده اند که خادمان آن حضرت هستند و بر ایشان سجود وی لازم و واجب است، چنان که خداوند ایشان را به سجده آدم واداشته است. چه این که آدم به خاطر این که بخشی از نور ایشان را در خود داشته مسجود فرشتگان شده است. لذا منقاد و مطیع او شده و شأن او را بزرگ شمرده و افتخار و مباهات کردند که خادمان او و فرزندان و امت او هستند.
لذا خدای - تعالی - ایشان را وا داشته که برای امت و پیروان اوصیایش طلب مغفرت و بخشش نمایند، ایشان پذیرفتند و خدای - تعالی - طاعت ایشان را همین استغفار برای امت و دعا قرار داده است لذا فرمود: الذین یحملون العرش و من حوله یسبحون بحمد ربهم و یؤمنون به و یستغفرون للذین آمنوا ربنا وسعت کل شی ء رحمة و علما فاغفر للذین تابوا واتبعوا سبیلک و قهم عذاب الجحیم ربنا و أدخلهم جنات عدن التی و عدتهم و من صلح من آبائهم و أزواجهم و ذریاتهم انک أنت العزیز الحکیم و قهم السیئات و من تقی السیئات یومئذ فقد رحمته و ذلک هو الفوز العظیم(1704) یعنی: کسانی که عرش را به دوش می کشند و نیز کسانی که در اطراف عرشند به حمد پروردگار خویش تسبیح می کنند و به او ایمان آورده و برای کسانی که ایمان آورده اند طلب مغفرت و آمرزش می کنند (و می گویند) پروردگارا! رحمت و علم تو همه اشیاء را پوشش داده، پس کسانی را که توبه کرده و راه تو را پیروی کرده اند بیامرز و ایشان را از عذاب دوزخ حفظ کن، پروردگارا! ایشان را داخل بهشت عدن نما که به ایشان و پدران شایسته و همسران و فرزندان شایسته شان وعده داده ای. فقط تو عزتمند حکیمی، و ایشان را از گناهان نگه دارد و هر کس را که تو در آن روز از گناهان باز داری، بر او رحمت آوردی و این رستگاری بزرگ است.
اما معنای دعای مردم نسبت به آن حضرت این است که ایشان خود را از همه عوالم خویش از عالم جسم تا دیگر عوالم تخلیه نمایند تا به آن مرتبه ای از حقیقت نبوت و سر آن حضرت که به ایشان عطا کرده (و در ایشان به ودیعت نهاده) برسند، تا مستحق و شایسته نزول رحمت شوند و خداوند بهره ایشان از حقیقت نبوت را که به ایشان داده در وجود ایشان زنده کند و برانگیزد وگرنه قبل از رسیدن به آن مرتبه حقیقت رحمت در ایشان نمی تواند ظهور پیدا کند، پس حقیقت صلوات بر پیامبر خواستن آن مرتبه از خدای - تعالی - است و در خواست این است که خداوند آن حقیقت نبوت را در ایشان ایجاد کرده و در عوالمشان ابراز و اظهار نماید تا با آن مرتبه بتوانند به نهایت کرامت در نزد خدا برسند. و لذا در اخبار بر صلوات بر پیامبر و آلش (علیهم السلام) ترغیب و تشویق شده و چنان وعده ای در پاداش از صلوات داده شده که عقول بلند پرواز از درک آنها ناتوانند.
آیا خیال می کنید صلوات با لقلقه زبان دارای چنین ثوابی است با این که دل تاریک و ظلمانی است که مستحق مهر زدن می باشد. چه این که در دل همه چیز هست مگر ذکر خدا.
پس از آنچه بیان شد معلوم گردید که محمد و آلش (علیهم السلام) نیازی به صلوات و دعای احدی ندارند، چه این که خداوند او را رحمت عالمیان قرار داده و او را به مقام قاب قوسین و شفاعت کبری رسانیده است، پس تنها منفعت صلوات به خود صلوات فرستنده می رسد.
اگر گویی: مطلب فوق درست است، ولیکن دور نیست که ظهور این مرتبه جزئیه از حقیقت نبوت در حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) موقوف بر صلوات صاحب این مرتبه جزئیه از حقیقت نبوت است، لذا صلوات او سبب تکون این مرتبه در آن حضرت شده بنابراین فایده صلوات به آن حضرت نیز بر می گردد.
در پاسخ گویم: امر بر عکس است، چه این که حقیقت نبوت که مظهر کامل آن حضرت (صلی الله علیه و آله و سلم) است که قاب قوسین در عالم اکبر می باشد امکان ندارد که در عالم اکبر چیزی وجود یابد مگر این که در عالم جزئیات تنزیل یابد، چگونه امکان دارد که آن حقیقت به مرتبه جزئیه تنزیل یابد با این که آن مرتبه جزئیه هنوز در مظهر کامل آن تکون نیافته و ظهور و ابراز نشده است، بنابراین هیچ فیضی به واسطه مرتبه جزئیه از حقیقت نبوت به مظهر آن مرتبه نمی رسد مگر این که قبلا در مظهر کامل رسیده است. وگرنه خلاف فرض لازم می آید، و آن مظهر نمی تواند کامل باشد، پس بر محمد و آل او صلوات همیشگی به دوام خدا و باقی به بقاء خدا باد و لعنت همیشگی بر دشمنان او و منکران فضائل ایشان باد!
اگر گویی: اگر امر چنین است که می گویی، پس بعد از صلوات بر آن حضرت چنان که تو صلوات فرستادی چه سودی این صلوات برای آن حضرت دارد، و آیا بعد از این چیزی در فرستنده صلوات تکون می یابد؟
گویم: در فقره و ان ارواحکم و نورکم و طینتکم واحدة بیان شد که خدای - تعالی - در همه نفوس حقیقتی از نبوت را به ودیعت گذاشته که این حقیقت غیر متناهی به حسب کیفیت است، یعنی از جهت مراتب و شؤون غیر متناهی است، گرچه به لحاظ کمیت یعنی به لحاظ مرتبه خاصه از حقیقت نبوت متناهی است. وگرنه خاصه و مرتبه ای ویژه نمی شد. پس او در هر لحظه ای ظهوری غیر از ظهور لحظه قبل دارد و شأن وی در هر آنی غیر از شأن آن قبل است، زیرا که مصداق اسم الله است که همانند او چیزی نیست و و هو کل یوم فی شأن پس در هر آنی که بر او درود فرستادی از خدای - تعالی - التماس کردی که شأنی را که در او هستی زنده شود، و این شأن همان دیگر شؤون غیر متناهی است، بنابراین اگر همه کسانی که در عالم اکبر هستند در یک آن جمع شوند و بر او درودی فرستند که درود و صلوات هر کدام به اندازه درود و صلوات همه باشند به یک دهم آنچه که آن حضرت در آن لحظه در ذره ای از ذرات عالم وجود دارد نمی رسند، و اگر مثل این صلوات ها را تا بی نهایت به آن ضمیمه کنید نیز به آن نمی رسد. پس چگونه صلوات من و صلوات تو و صلوات فرشتگان به آن خواهد رسید. چگونه چنین نباشد در حالی که وی مظهر اسم اعظم الله و آیت و رحمت واسعه و حبیب و خاتم انبیاء و سید رسولان و مختار اوست و لذا این آیه درباره او صادق است که: ولو أنما فی الأرض من شجرة أقلام والبحر یمده من بعده سبعة أبحر ما نفدت کلمات الله(1705)
بنابراین چگونه درباره اسم اعظم خدا می اندیشی و درباره کسی که محل جمع همه صفات اوست که از اسم حمید خدا مشتق شده چه فکر می کنی؟
خدایا تو شهادت بده و شهادت تو کافی است که من شهادت به ربوبیت و وحدانیت تو می دهم، خلق و امر از آن تو و ملکوت همه اشیاء در دست توست و تو قیوم و مرجع همه آنها هستی و محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) بنده و رسول و حبیب توست و رسالات تو را که بر دوش او گذاشته ای به خوبی حمل کرده و آنچه را امین آن کردی رسانید و کسی را که تو خلیفه کرده ای خلیفه خویش کرد. یعنی علی و یازده فرزندش یعنی حسن و حسین و علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و حسن بن علی و حجت بن الحسن - صلوات خدا بر ایشان بر ارواح و اجساد ایشان و رحمت و برکات خدا بر ایشان باد! -
پروردگارا! من پیمان می بندم که به تو ایمان آوردم و به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیهم السلام) ایمان آورده ایم و ایشان را ندیده ام پس مرا به مقام محمود برسان که در آن مقام در نزد تو هستند، همان طور که مرا به سوی ایشان راه نمودی در حالی که من ایشان را ندیده بودم. فقط بسیار بخشنده ای و ایشان را در همه حوائج شفیع من قرار ده و صدای مرا به آنها برسان و ناداری مرا به یاد آنها آور و این که من نیازمند تو و ایشان هستم. تو دارای فضلی بزرگ هستی، چه این که خودت بر خوردت قسم خوردی که هر کس آنها را واسطه قرار داد و از تو درخواست کند او را ناامید بر نگردانی، و امیدواری را ناامید نکنی، تو خلف وعده نمی کنی و بخشنده کریمی.

خاتمه

بدان که در فقره و دعائم الاخیار بیان شد که عبودیت دارای سه مرتبه است، چنان که ولایت دارای سه مرتبه بود، که در آیه شریفه به آن اشاره شد:
انما ولیکم الله و رسوله والذین آمنوا؛ قال انما یعنی أولی بکم أی أحق بکم و بأمورکم و أنفسکم و أموالکم الله و رسوله و الذین آمنوا یعنی علیا و أولاده الأئمة ع الی یوم القیامة(1706)
همانا ولی شما خدا و رسولش و کسانی که ایمان آورده اند می باشد، فرمود: یعنی آنها از شما اولی هستند مراد این است که خدا و رسول و کسانی که ایمان آورده اند احق از شما به شما و به امور و نفوس و اموال شما هستند، و مراد از کسانی که ایمان آورده اند احق از شما به شما و به امور و نفوس و اموال شما هستند، و مراد از کسانی که ایمان آورده اند علی (علیه السلام) و فرزندان او هستند که تا روز قیامت امامند. و نیز شرح آیه شریفه و بیان تفاوت بین ولایت خدا و ولایت پیامبر و ولایت کسانی که ایمان آورده اند را بیان کردیم و نیز در جمله من اراد الله بدء بکم معلوم گردید که خدای - سبحانه - برتر از این است که ذات و یا صفتی شناخته شود.
و نیز روشن کردیم که مراد از اخباری که در معرفت خدا و توجه به او تشویق می کرد این است که فرمان داده تا آیات و وجه و سبیل و خلیفه خدا را که در هر نفس به ودیعت گذاشته شده و از مصادیق اسم الله است که سر آل محمد (علیهم السلام) است را بشناسیم که درباره سر مزبور امام صادق (علیه السلام) در چند روایت فرمود: هر کس آن را عبادت کند کفر ورزیده و هر کس آن را با مسمای آن بپرستد شرک ورزیده و هر کس مسمی را با اطلاق این اسم بر آن بپرستد، مومن حقیقی است. و خدای - تعالی - فرمود: انی جاعل فی الأرض خلیفة(1707) و آنگاه بعد از خلق آدم (علیه السلام) دستور داده تا فرشتگان او را سجده نمایند.
پس مراد از خلقت آدم و خلیفه شدن او این است که چون بندگان نمی توانستند آثار عبودیت را بیابند، زیرا عبادت با توجه به خدا ممکن بود و کسی نمی توانست به او توجه کند، چه این که او از توجه منزه بود، زیرا توجه به چیزی باعث اثبات مکان بود و مکان برای موجودات مکانی است، و لازمه آن خالی بودن مکان دیگر از او می شد، در حالی که هیچ مکانی از او خالی نبود و او محیط به همه جهات است و به همه نزدیک است و نزدیکی او نسبت به همه مساوی است. لذا خلیفه قرار داده تا توجه به سوی خلیفه نشانه توجه به خدا و طاعت او نشانه طاعت خدا و سجده برای او نشانه سجده برای خدا باشد و لذا فرمود: و نفخت فیه من روحی فقعوا له ساجدین فسجد الملائکة کلهم أجمعون الا ابلیس أبی أن یکون مع الساجدین(1708) یعنی: هنگامی که از روح خود بر او دمیدم بر او سجده آورید. همه فرشتگان به جز ابلیس سجده کردند و او ابا کرد، از این که با سجده کنندگان باشد. و فرمود: یا بنی آدم خذوا زینتکم عند کل مسجد(1709) یعنی: ای بنی آدم زینت های خود را در هنگام حضور در مساجد بردارید.
در تهذیب از امام صادق (علیه السلام)(1710) روایت شده که مراد از غسل کردن به هنگام برخورد با امام است و عیاشی(1711) از آن حضرت نقل کرده که مراد ائمه (علیهم السلام) هستند.
و نیز فرمود: و قد کانوا یدعون الی السجود و هم سالمون(1712) یعنی: ایشان در حالی که سالم بودند به سجده خوانده شدند.
و فرمود: یعنی ایشان به ولایت امیرالمومنین در دنیا خوانده شدند در حالی که می توانستند آن را بپذیرند.
در معنای سجده ملائکه برای حضرت آدم (علیه السلام) در وسائل(1713) از احتجاج طبرسی به اسنادش از امام عسکری (علیه السلام) در احتجاج پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) بر مشرکین عرب روایت شده که آن حضرت پرسید: چرا بت ها و نه خدا را می پرستید؟
پاسخ دادند: ما با پرستش ایشان به خدا نزدیک می شویم.
و برخی در پاسخ گفتند: هنگامی که خداوند آدم (علیه السلام) را آفرید و به فرشتگان دستور داد تا او را سجده نمایند، ما برای سجده بر آدم سزاوارتر از فرشتگانیم، چون در آن زمان نبودیم و نتوانستیم، لذا صورت آدم را کشیدیم و او را سجده کردیم تا به خداوند نزدیک شویم. چنان که فرشتگان به واسطه سجده بر آدم نزدیک به خدا شدند و همان طور که به شما دستور داده شد که به طرف مکه سجده کنید و سجده کردید و آنگاه محراب هایی ساخته و به سوی آن سجده کردید.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: اشتباه کردید و گمراه شدید... تا این که فرمود: خدا در آن زمان که فرمان به سجده بای آدم داد دستور نداد که صورت او را سجده کنند، چه این که صورت غیر از خدا بود، لذا شما حق ندارید که این را با آن بسنجید، زیرا شما نمی دانید، شاید خداوند از این که سجده می کنید خوشش نیاید. زیرا که خود به آن دستور نداده. آنگاه فرمود: آیا اگر کسی به شما اجازه داد که یک روز معین به خانه اش روید، آیا شما حق دارید که بدون اجازه او بعد از آن روز به خانه اش روید و یا می توانید به خانه دیگر وی بدون دستورش وارد شوید؟ گفتند: خیر.
فرمود: پس خداوند سزاوارتر است از این که بدون اجازه اش در خانه اش تصرف شود، پس چرا چنین کردید و چه کسی به شما فرمان داده که بر این صورت ها سجده کنید؟
و از امام صادق (علیه السلام)(1714) در حدیثی طولانی روایت شده که: زندیقی به آن حضرت گفت: آیا سجده برای غیر خدا جایز است؟
پاسخ فرمود: خیر
گفت: پس چگونه خدای - تعالی - به فرشتگان دستور داد که بر آدم سجده کنند؟
فرمود: هر کس به امر خدا سجده کند در واقع خدا را سجده کرده، پس سجده از آن خداست چه این که از فرمان خدا بوده است.
و از طبرسی در مجمع البیان در آیه شریفه: (و خروا له سجدا)(1715) روایت شده که گفتند: سجده ایشان برای خدا بوده تا شکر او کنند، چنان که هنگامی که نعمتی به صالحان رسد چنین سجده ای می کنند. و له در آیه شریفه به خدا بر می گردد. یعنی ایشان سجده را برای خدا کردند و در سجده به خداوند توجه کردند، چنانکه می گویند: فلانی برای قبله سجده کرد این روایت از امام صادق (علیه السلام) است.(1716)
و از علی بن ابراهیم در تفسیرش(1717) از محمد بن عیسی بن یحیی بن اکثم روایت شده که موسی بن محمد از مطالبی پرسید و من آنها را خدمت امام ابوالحسن علی بن محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) آوردم. یکی از آن سوالات این بود: درباره یعقوب و فرزندان او برایم بگو که آیا سجده ایشان برای یوسف بوده؟ در حالی که ایشان پیامبر بوده اند؟ امام هادی (علیه السلام) پاسخ فرمود: سجود یعقوب و فرزندانش برای یوسف نبوده، بلکه آن طاعت خدا و تحیت حضرت یوسف بود، چنان که سجده فرشتگان برای آدم طاعت خدا و تحیت حضرت آدم بود.
حضرت امام حسن بن علی عسکری (علیه السلام)(1718) در تفسیرش از پدرانش از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل فرموده که فرمود: سجده فرشتگان برای آدم به این جهت بود که آدم قبله ایشان بود که ایشان بدان سمت برای خدا سجده می کردند، و به همین خاطر بزرگ و معظم گردید و سزاوار نیست که کسی برای غیر خدا سجده کند و قصدش خضوع باش، همان طور که برای خدا خاضع می شوند و تعظیم و بزرگداشت دیگران با سجده همانند تعظیم خدا جایز نیست...
مرحوم طبرسی در احتجاج(1719) به اسنادش از امام حسن عسکری (علیه السلام) آن را نقل کرده است. این اخبار همان طور که دیدید تصریح دارند بر این که دو نوع سجده داریم: 1. سجده عبادی و آن عبارت از این است که معبود و مسجود ذاتا و استقلالا مستحق سجده است 2. سجده غیر عبادی که عبارت از این است که مسجود برای بزرگداشت سجده شود ولی این سجده در واقع از آن مولای حقیقی است که فرمان به سجده برای مسجود داده است. تا اظهار عبودیت وی شود و عقیده قلبی با عمل جوارحی مطابق گردد و کفر کسانی که در دل آن را مکتوم داشته اند روشن شود. چنان که در امر و سفارش فرشتگان به سجده چنین شد. چه این که کفر ابلیس در این امتحان آشکار گردید. لذا خدای - تعالی - فرمود: ألم أقل لکم انی .علم غیب السموات والأرض و أعلم ما تبدون و ما کنتم تکتمون(1720) یعنی: آیا نگفتم که من نهان آسمان ها و زمین را می دانم و آنچه را آشکار داشته و آنچه را که نهان داشته اید می دانم یعنی که می دانم آن چه را که به طور آشکار رد کردید و گفتید: أتجعل فیها من یفسد فیها و یسفک الدماء(1721) و نیز این اعتقاد شما را می دانم که اعتقاد داشتید که هیچ کس بهتر از شما نمی تواند خدا را عبادت کند و نیز می دانم که ابلیس تصمیم گرفت که اگر فرمان دادند که آدم را سجده کند از آن سر باز زند، لذا آدم حجت بر ابلیس شده است.
و در صافی(1722) از علی بن الحسین (علیه السلام) روایت شده که فرمود: پدرم از پدرش از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت کرده که آن حضرت فرمود: بندگان خدا! هنگامی که آدم نور را از صلب خویش ساطع دید، چه این که خداوند اشباح ما را از قله عرش به پشت آدم انتقال داده بود، وی نور را دید ولی اشباح معلوم نبود، پرسید: پروردگارا! این انوار از چیست؟
پروردگار فرمود: این انوار اشباحی است که از شریف ترین منطقه عرشم به پشت تو انتقال دادم، و لذا به فرشتگانم دستور دادم که تو را سجده کنند، زیرا که تو ظرف این اشباح بوده ای...
از امام عسگری (علیه السلام)(1723) در سخن حق - تعالی - و اذ قلنا ادخلوا هذه القریة فکلوا منها حیث شئتم رغدا و ادخلوا الباب سجدا و قولوا حطة نغفر لکم خطایاکم و سنزید المحسنین(1724) یعنی: و هنگامی که به ایشان گفتیم وارد قریه گردید و از هر کجا اراده کردید از آن به گوارایی بخورید، و در حال سجده وارد آن شوید و بگویی: حطه (آمرزش) ما گناهان شما را می بخشیم و بر پاداش نیکوکاران می افزاییم... فرمود: یعنی به یاد آورید ای بنی اسرائیل به هنگامی که به پدران شما گفتیم داخل این قریه شوید، یعنی قریه اریحا از بلاد شام گردید، و این در زمانی بود که ایشان از بیابان (تیه) بیرون آمده بودند. و از هر کجای قریه خواستید بخورید، گوارایتان باد و در وسعت و بدون زحمت بخورید، و از باب قریه در حال سجده وارد شوید. خداوند مثال و اشباح حضرت محمد و علی (علیهما السلام) را در باب قریه برای ایشان متمثل کرده و ایشان را فرمان داد که سجده کنند تا آن مثل و اشباح را بزرگ بدارند و بیعت آنها را تجدید نمایند و موالات ایشان را به خاطر آورند و عهد و میثاقی که خداوند درباره حضرت محمد و علی (علیهما السلام) از ایشان گرفته بود را به یاد آورند، و (و قولوا) بگویید که این سجده برای خداست ولی برای بزرگداشت مثال و شبح محمد و علی (علیهما السلام) است و نشانه اعتقاد ما به ولایت آن دو است و (حطة) یعنی از بین برنده گناهان ما و محو کننده بدی های ماست، خداوند در این هنگام فرمود: (نغفر لکم) با این کار ما گناهان سابق شما را می بخشیم (خطایاکم) و گناهان قبلی شما را از بین می بریم و (و سنزید المحسنین...)
اکنون که این مطلب روشن شد پس بوسیدن آستانه ائمه (علیهم السلام) صورت بر خاک گذاشتن برای بزرگداشت ایشان و اظهار بندگی و طاعت ایشان برای امتثال فرمان خداست، تا معلوم شود که ایشان را ولی امر خود گرفته و در وجود آنها فانی است، و این نشانه ای از مطالب پوشیده در دل های ماست و بیانگر عقیده قلبی یعنی ایمان به ولایت آنهاست و ایرادی ندارد. گرچه نام سجده بر آن صادق باشد. چه این که اخبار و روایاتی که دلالت می کند بر این که سجده ویژه خدای - تعالی - است مراد از آن سجده عبادی است و نه سجده آلی و به عنوان مرآت و آینه سجده خدا، وگرنه چگونه خداوند فرمان داده که فرشتگان برای آدم سجده کنند و چگونه حضرت یعقوب (علیه السلام) و خانواده اش با توجه به عصمت او برای یوسف (علیه السلام) سجده می کنند و اگر سجده تنها سجده عبادی می بود این حرکت صحیح نبود. بنابراین این عمل همانند این است که خانه کعبه را قبله قرار دهند. بنابراین اخبار و آیات را نمی توانستیم با سجده عبادی توجیه کنیم. این را از خداوند خواستیم و خداوند این مطلب را به من عنایت و هدیه کرد. بنابراین خداوند را حمد می کنم همان طور که شایسته و مستحق اوست. و در گذشته بر من منت گذاشت و مرا از دوستان آل محمد (علیهم السلام) قرار داد و به دلم آگاه کرد که باید از خود ایشان معرفت خودشان را بخواهم و به سوی خدا تضرع کنم و اصرار نمایم و اطمینان به وعده او کنم و یقین داشته باشم که شفاعت اولیایش نصیب من خواهد شد و توفیق به من داده خواهد شد تا بتوانم ایشان را شفیع بگیرم و از ایشان کمک بخواهم و مرا فهمانید که حزن و اندوه خود را به سوی خودش و ائمه (علیهم السلام) ببرم و درد و سوزش دلم را که ناشی از نادانی من به مقامات ایشان و فقر و فاقه و بیچارگی بود و نیز دور شدن از کسانی که امید می رفت درمانم به دست ایشان باشد تا این که امیدم از همه آنها بریده شد. در اینجا بود که خداوند با هدایت خود مرا رهنمون ساخت و با علم لدنی اش به من فضل و جود و احسان کرد بدون این که بر من منت گذارد. لذا تنها حمد از آن خداست و همیشه شکر از آن اوست. همان طور که او اهلیت و استحقاق دارد و این شکر در ابتدا و انتها و ظاهر و باطن تنها از اوست. و امید دارم که این کتاب را لسان صدق من در مردمی که بعد می آیند قرار دهد، و برادران مومن از آن سود ببرند.
و این کتاب را با سپاسگزاری ام از بنده مسکین خویش بپذیرد، چه این که او بسیار بخشنده و آمرزنده بزرگ و ختم کننده به خیر برای کسانی که خود می خواهد، می باشد تا ایشان را با محمد و آل طاهرین (علیهم السلام) او محشور نماید.
درود خداوند بر همه ایشان باد و لا حول و لا قوة الا بالله العظیم.
تألیف این کتاب در دهه آخر ذی القعده سال 1322 هجری پایان یافت.
و پاکنویس آن در دهه آخر ماه جمادی الثانیه 1325 هجری - که بر هجرت کننده آن درود و تحیت باد - پایان یافت و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین الطیبین.
حمد و سپاس خدای راست که مرا توفیق داد تا ترجمه آن را در شب هفتم رجب المرجب سال 1424 خاتمه دهم و از خدای - تعالی - به حق معصومین پاک (علیهم السلام) خواهانم که این کتاب را ذخیره آخرت و وسیله شفاعت آن بزرگان در روزی که لا ینفع مال و لا بنون است، فراهم آورد. چه این که خداوند کریم و این بزرگواران پاک جایگاه این امید و آرزو هستند. و الحمد لله رب العالمین و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته
محمد حسین نائیجی

...................) Anotates (.................
1) امیرالمومنین (علیه السلام) در خطبه شقشعیه فرمود: ینحدر عنی السیل و لا یرقی الی الطیر سیل کلمات وجودی از کوثر وجودی ام فرو می ریزد و سیمرغ، قاف نشین نیز به قله بلند من نمی رسد.

2) عناوینی که در لابلای کتاب آمده مترجم آن را برای مراجعه به تناسب مباحث اضافه کرده است.

3) سوره رعد، آیات 25 - 19.

4) سوره شوری، آیات 22 و 23.

5) بحارالانوار، ج 24، ص 299.

6) سوره ضحی، آیه 11.

7) سوره طلاق، آیه 1.

8) سوره اعراف، آیه 179.

9) سوره کهف، آیه 28.

10) سوره حشر، آیات 20 - 18.

11) سوره ذاریات، آیه 56.

12) سوره ملک، آیه 20.

13) کافی، ج 1، ص 339، باب فی الغیبة.

14) سوره بقره، آیه 31.

15) وسائل الشیعه، ج 6، ص 22، باب استحباب افتتاح الصلوة بالسبع.
16) کافی، ج 1، ص 112، باب حدوث الاسماء؛ مستدرک الوسائل، ج 5، ص 264، باب 57، باب استحباب الدعاء بالاسماء.

17) توجه به این حدیث که طبق بیان جناب استاد حسن زاده آملی اسماء ظاهر را الله و تبارک و تعالی قرار دارد و هر اسمی چهار رکن دارد و هر رکنی 30 اسم، مجموع آنها سیصد و شصت می شود، لیکن مصنف کتاب واو در الله تبارک را نیاورده چنانکه در نسخ کافی چنین شده است در حالی که صریح روایت سه اسم مربوط به عنوان اسماء ظاهرا یاد کرده است، پس صحیح اثبات واو است، م.

18) سوره نساء، آیه 86.

19) تفسیر قمی، ج 1، ص 145، حکم الکلالة.

20) بحارالانوار، ج 81، ص 273، باب 17، ما یجوز فعله فی الصلوة.

21) سوره یونس، آیات 9 و 10.

22) سوره احزاب، آیه 44.

23) سوره ابراهیم، آیه 23.

24) اصول کافی، ج 1، ص 265، باب التفویض الی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) و الی الائمة (علیهم السلام) فی امر الدین.

25) زیارت عاشورا.

26) بحارالانوار، ج 6، ص 156.

27) یعنی به سبب صعود به عالمی که نمی تواند در عالم وجود تحقق داشته باشد.

28) رجال کشی، ص 267، فی ابی محمد هشام بن الحکم.

29) مراد از نفی آن نفی نیست که در مقابل اثبات می باشد، چه این که این نفی خود فعلی است، بلکه مراد عدم مطرودبه وجود است که شیئت آن را عده ای از حکماء نفی نموده اند.

30) نهج البلاغه، خطبه 186، ص 273، و من خطبة له (علیه السلام) فی الرحبة.

31) سوره طلاق، آیات 10 و 11.

32) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 293، باب ذکر مجلس الرضا مع المأمون فی الفرق بن العترة و الامة.

33) تفسیر قمی، ج 20، ص 67، سوره انبیاء، و وسائل الشیعه، ج 2.

34) سوره نحل، آیه 43.

35) سوره نحل، آیه 44.

36) کافی، ج 1، ص 210، باب اهل الذکر امر الله الخلق بسؤالهم هم الائمة (علیهم السلام).

37) کافی، ج 1، ص 210، باب اهل الذکر امر الله الخلق بسؤالهم هم الائمة (علیهم السلام).

38) کافی، ج 1، ص 210، باب اهل الذکر امر الله الخلق بسؤالهم هم الائمة (علیهم السلام).

39) کافی، ج 1، ص 210، باب اهل الذکر امر الله الخلق بسؤالهم هم الائمة (علیهم السلام).

40) سوره نحل، آیه 43.

41) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 239، باب ذکر مجلس الرضا مع المأمون فی الفرق بین العترة و الامة.

42) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 260، آیه 16 از سوره نحل.

43) سوره انبیاء، آیه 34.

44) سوره زخرف، آیه 81.

45) سوره نجم، آیات 7 الی 9.

46) در کافی، ج 1، ص 442، باب مولد النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و وفاته از علی بن ابراهیم به اسنادش از ابی بصیر از ابی عبدالله در حدیث معراج رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده که در آن آمده گفتم: فدایت شوم، قاب قوسین او ادنی چیست؟ فرمود: ما بین دو سیة تا سر قوس، عبارت عربی این است: ما بین ستیها الی رأسها از مرحوم مصنف. مترجم: در منتهی الارب گفت: سیة القوس: بالکسر سرهای برجسته کمان، سیات جمع.

47) سوره آل عمران، آیه 7.

48) سوره احزاب، آیه 33.

49) سوره انبیاء، آیه 107.

50) بحارالانوار، ج 15، ص 100، باب 1، بدء خلقه و ما جری له.

51) سوره بقره، آیه 143.

52) سوره نساء، آیه 41.

53) سوره حج، آیه 78.

54) سوره مائده، آیه 48.

55) سوره فصلت، آیات 41 و 42.

56) سوره احزاب، آیه 40.

57) سوره قلم، آیه 4.

58) بحارالانوار، ج 23، ص 3 138، فضائل اهل بیت (علیهم السلام).

59) شواهد التنزیل، ج 2، ص 85، و نیز کتاب صواعق در ضمن آیه مزبور. و نیز بنگرید: الدر المنثور، ج 6، ص 605 و 606؛ کنز العمال، ج 2، ص 44، حدیث 3050.

60) مسند احمد بن حنبل، ج 14، ص 27 - 17.

61) بحارالانوار، ج 35، ص 216، 218، 220، 222؛ امالی طوسی، ص 263، 368، 449، 563؛ تفسیر عیاشی، ج 1، ص 249؛ تفسیر فرات، ص 110، 331، 334، 336؛ شواهد التنزیل، ج 2، ص 29، 31، 32، 35، 37، 39، 40 و 42.

62) بحارالانوار، ج 23، ص 106، باب 7، فضائل اهل البیت.

63) بحارالانوار، ج 23، ص 197، باب 7، فضائل اهل بیت (علیهم السلام).

64) سوره احزاب، آیه 33.

65) سوره احزاب، آیه 33.

66) سوره طه، آیه 132.

67) اذ نادی ربه فقال رب ابنی من اهلی و ان وعدک الحق و انت احکم الحاکمین فقال یا نوح انه لیس من اهلک انه عمل غیر صالح فلا تسألنی عما لیس لک به علم انی اعظک ان تکون من الجاهلین
68) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 310، سوره بنی اسرائیل.

69) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 228، باب 23، ذکر مجلس الرضا (علیه السلام).

70) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 234، باب 58، قول الرضا (علیه السلام).

71) سوره هود، آیه 46.

72) سوره هود، آیه 46.

73) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 310، سوره بنی اسرائیل.

74) سوره هود، آیه 81.

75) سوره نور، آیه 36.

76) سوره رعد، آیات 21 و 22.

77) سوره انعام، آیه 59.

78) سوره نازعات، آیه 5.

79) سوره صافات، آیه 1.

80) ترجمه حدیث چنین است: پروردگار پیوسته پروردگارمان بوده در هنگامی که معلومی نبود علم عین ذات او بوده و به هنگام فقدان مسموعات سمع عین ذات او بود و به هنگامی که مرئی نبود بینایی عین ذات او بود و به هنگامی که مقدور نبود قدرت عین ذاتش بود. پس هنگامی که اشیا را آفرید و معلوم تحقق یافت علم خدا به آن تعلق یافت و شنوایی به مسموع و چشم بر مبصر و قدرت بر مقدور افتاد.

81) سوره صافات، آیه 3.

82) سوره مریم، آیه 67.

83) کافی، ج 1، ص 146، باب البداء.

84) بحارالانوار، ج 5، ص 120، باب 3، القضاء و القدر و المشیة.

85) سوره انسان، آیه 1.

86) کافی، ج 1، ص 146، باب البداء.

87) بحارالانوار، ج 5، ص 120، القضاء و القدر و المشیة.

88) سوره بقره، آیه 275.

89) سوره بقره، آیه 257.

90) سوره یونس، آیه 3.

91) سوره یونس، آیه 3.

92) سوره هود، آیه 7.

93) سوره فرقان، آیه 29.

94) سوره سجده، آیه 4.

95) سوره ق، آیه 38.

96) سوره حدید، آیه 4.

97) سوره نبأ، آیات 10 و 11.

98) سوره لیل، آیات 1 و 2.

99) سوره شمس، آیات 3 و 4.

100) سوره اسراء، آیه 12.

101) این روایت به روایت ابن محبوب از مرازم بصائر الدرجات، ص 29، باب نادر فی ان علم آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)... آمده است.

102) سوره کهف، آیه 102.

103) سوره لقمان، آیه 27.

104) سوره انعام، آیه 103.

105) سوره حجر، آیه 21.

106) سوره نجم، آیات 8 و 9.

107) سوره نجم، آیات 17 و 18.

108) توحید، ص 263، باب الرد علی الثنویه و الزنادقه.
109) تفسیر قمی، ج 2، ص 335، سوره نجم.

110) سوره رعد، آیه 7.

111) سوره غاشیه، آیه 21.

112) سوره قصص، آیه 59.

113) سوره نحل، آیه 37.

114) سوره انعام، آیه 35.

115) سوره آل عمران، آیه 44.

116) سوره قصص، آیه 44.

117) سوره قصص، آیه 45.

118) سوره قصص، آیه 46.

119) سوره اعراف، آیه 188.

120) سوره غایشه، آیات 21 و 22.

121) سوره جن، آیات 21.

122) بحارالانوار، ج 25، ص 11، باب بدء ارواحهم و انوارهم و طینتهم.

123) بحارالانوار، ج 15، ص 22، باب 1، بدء خلقه و ماجری.

124) بحارالانوار، ج 1، ص 99، باب حقیقة العقل و کیفیته.

125) سوره روم، آیه 27.

126) سوره روم، آیه 27.

127) سوره نساء، آیه 41.

128) سوره انبیاء، آیه 107.

129) سوره نجم، آیات 9 - 7.

130) سوره نجم، آیه 9.

131) بحارالانوار، ج 97، ص 283، باب چهار زیارته (صلی الله علیه و آله و سلم) و عبارت صحیح این است: السلام من الله علی محمد رسول الله امین الله علی وحیه و رسالاته و عزائم امره و معدن الوحی و التنزیل و الخاتم...
132) کافی، ج 1، ص 149، باب فی انه لا یکون شی ء فی السماء.

133) در کافی یافت نشد بلکه حدیث در توحید صدوق، ص 334، باب 54 البداء موجود است.

134) سوره توبه، آیه 36.

135) بحارالانوار، ج 36، ص 393، باب 45، نصوص الباقر (علیه السلام).

136) به ادامه حدیث در غیبت نعمانی، ص 86 مراجعه کنید.

137) سوره توبه، آیه 36.

138) بحارالانوار، ج 36، ص 400، باب 46، ماورد من النصوص عن الصادق (علیه السلام).

139) سوره توبه، آیه 36.

140) غیبت نعمانی، مفید، ص 84، باب 4، ما روی فی أن الائمة اثنا عشر.

141) غیبت نعمانی، مفید، ص 88.

142) غیبت، طوسی، ص 149، فی اخبار المعمرین من العرب و العجم.

143) کافی، ج 1، ص 112، باب حدوث الاسماء.

144) همان طور که قبلا تذکر داده ایم صحیح طبق سیاق روایت این است که این ها سه اسمند.

145) صحیح لاهو الله و تبارک و تعالی است، لیکن نسخ چاپی طبق متعارف واو را انداخته اند.

146) صحیفه سجادیه، ص 242، دعای 49، و کان من دعائه...

147) بحارالانوار، ج 36، ص 293، باب نصوص امام باقر (علیه السلام).
148) کافی، ج 1، ص 254.

149) بحارالانوار، ج 25، ص 16، باب 1، بدو خلقهم و طینتهم و ارواحهم.

150) بحارالانوار، ج 11، ص 169، باب 3، ارتکاب ترکی اولی.

151) بحارالانوار، ج 26، ص 352، باب 9، أن الملائکة... .

152) بصائر الدرجات، ص 90، باب 17، فی الملائکة و ان الملائکة...

153) سوره کهف، آیه 110.

154) الفین، ص 147، الخامس و الثلاثون.

155) وسائل الشیعه، ج 1، ص 60.

156) کافی، ج 2، ص 16، باب الاخلاق.

157) سوره شعراء، آیه 89.

158) البلد الامین، ص 83، شهر رجب.

159) البلد الامین، ص 83، شهر رجب.

160) سوره نجم، آیه 9.

161) احتجاج، ج 2، ص 310، احتجاج علی بن الحسین (علیه السلام).

162) تفسیر امام حسن عسکری، ص 503، احتجاجاته علی المشرکین.

163) کافی، ج 1، ص 263، باب ان الله عزوجل لم یعلم نبیه.

164) کافی، ج 1، ص 263، باب ان الله عزوجل لم یعلم نبیه.

165) کافی، ج 1، ص 176، باب الفرق بین الرسول و النبی و الامام و المحدث.

166) کافی، ج 1، ص 177، باب الفرق بین النبی...

167) سوره حج، آیه 52.

168) بحارالانوار، ج 1، ص 176، باب الفرق بین الرسول...

169) اصول کافی، با اعراب جناب استاد علامه حسن زاده آملی، باب معانی الاسماء، ج 1، ص 89؛ اصول کافی، چاپ الاسلامیه، ج 1، ص 114، باب معانی الاسماء...

170) کافی، ج 1، ص 187، باب معانی الاسماء و استقاقها.

171) کافی، ج 1، ص 175، باب طبقات الانبیاء و الرسل (علیهم السلام).

172) سوره بقره، آیه 124.

173) سوره نحل، آیه 75.

174) سوره شعراء، آیات 88 و 89.

175) بحارالانوار، ج 67، ص 220، باب 53، التقیه و شرائطها.

176) صحیفه سجادیه، ص 134، دعای 28.

177) معانی الاخبار، ص 290، باب معنی الموت.

178) سوره نجم، آیات 9 - 7.

179) سوره نجم، آیات 13 و 14.

180) سوره انعام، آیه 75.

181) سوره نساء، آیه 125.

182) کافی، ج 8، ص 293، خطبه امیرالمومنین (علیه السلام).

183) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 277، سوره نساء.

184) سوره بقره، آیه 124.

185) سوره بقره، آیه 124.

186) کافی، ج 1، ص 174 و 175، باب طبقات الانبیاء و الرسل و الائمة.

187) کافی، ج 1، ص 381، باب فی الامامة متی یعلم....
188) سوره بقره، آیه 156.

189) سوره نجم، آیات 5 - 3.

190) سوره نجم، آیات 10 - 9.

191) سوره نجم، آیه 18.

192) سوره رعد، آیه 21.

193) سوره بقره، آیات 27 - 21.

194) تفسیر امام عسکری (علیه السلام)، ص 206، حدیث صلة الرحم و ان صلة الرحم آل محمد (علیهم السلام).

195) سوره اعراف، آیه 156.

196) سوره انبیاء، آیه 107.

197) سوره زخرف، آیات 31 و 32.

198) احتجاج، ج 1، ص 29، احتجاج النبی علی جماعة من المشرکین.
199) تفسیر امام عسکری، ص 500، احتجاجاته علی المشرکین.

200) سوره زخرف، آیه 32.

201) سوره هود، آیات 118 و 119.

202) بحارالانوار، ج 24، ص 204، باب 54، ان المرحومین فی القرآن.

203) کافی، ج 1، ص 439، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

204) سوره نوح، آیات 14 - 13.

205) کافی، ج 2، ص 44، باب آخر منه.

206) کافی، ج 2، ص 6، باب آخر منه.

207) مصباح کفعمی، ص 317، الفصل الثانی و الثالث...

208) سوره بقره، آیه 261.

209) اقبال، ص 124، باب فی دعاء آخر فی هذه اللیلة.

210) سوره انعام، آیه 148.

211) سوره یوسف، آیه 68.

212) سوره کهف، آیات 4 و 5.

213) سوره بقره، آیه 45.

214) سوره بقره، آیه 120.

215) سوره اسراء، آیه 85.

216) مصباح الشریعه، ص 16، باب ششم.

217) سوره عنکبوت، آیه 2.

218) سوره عنکبوت، آیه 3.

219) سوره عنکبوت، آیه 11.

220) سوره آل عمران، آیه 140.

221) سوره آل عمران، آیه 142.

222) سوره انعام، آیه 59.

223) کافی، ج 1، ص 138، باب جوامع التوحید.

224) بحارالانوار، ج 54، ص 166، تحقیق فی دفع الشبه.

225) کافی، ج 1، ص 132، باب صفات الذات.

226) کافی، ج 1، ص 148، باب البداء.

227) سوره رعد، آیه 39.

228) سوره انعام، آیه 59.

229) خرائج، ج 1، ص 458، الباب الثالث عشر فی المعجزات.

230) سوره انسان، آیه 30.

231) کافی، ج 1، ص 256.

232) سوره جن، آیات 26 و 27.

233) خرائج، ج 1، ص 143، باب التاسع فی معجزات الائمة.

234) سوره بقره، آیه 255.

235) سوره انعام، آیه 57.

236) سوره یس، آیه 12.

237) معانی الاخبار، ص 95، باب معنی الامام المبین.

238) احتجاج، ص 160، باب احتجاج النبی یوم الغدیر علی الخلق.

239) تأویل الایات الظاهرة، ص 797، سوره قدر و ماورد فی تأویلها.

240) کافی، ج 1، ص 251، باب فی شأن انا انزلناه.

241) سوره دخان، آیه 4.

242) کافی، ج 1، ص 248، باب فی شأن انا انزلناه.

243) کافی، ج 1، ص 147، باب البداء.
244) کافی، ج 1، ص 147، باب البداء.

245) سوره رعد، آیه 39.

246) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 215، سوره رعد.

247) بحارالانوار، ج 4، ص 97، باب 3، البداء و النسخ.

248) امالی صدوق، ص 341، المجلس الخامس و الخمسون.

249) توحید، ص 304، باب حدیث ذعلب.

250) بحارالانوار، ج 4، ص 97، باب، 3، البداء و النسخ.

251) سوره رعد، آیه 39.

252) کافی، ج 1، ص 238، باب فیه ذکر الصحیفه و الجفر.

253) کافی، ج 1، ص 224، باب ان الائمه ورثوا علم النبی صلی الله علیه و آله، نقل به معنا شده است.
254) کافی، ج 1، ص 224، باب ان الائمه ورثوا علم النبی (صلی الله علیه و آله و سلم)، نقل به معنا شده است.

255) سوره بقره، آیه 30.

256) سوره اسراء، آیه 18.

257) اقبال، ص 58، فصل فیما نذکره فی دعاه الافتتاح.
258) بحارالانوار، ج 4، ص 107.

259) توحید، ص 333، باب 54، باب البداء.

260) صحیفه سجادیه، دعای سی و هفتم، ص 162.

261) سوره مومنون، آیه 60.

262) سوره یوسف، آیه 53.

263) سوره یوسف، آیه 53.

264) دعای ابو حمزه ثمالی.

265) سوره طور، آیه 32.

266) کافی، 1، / 18، کتاب العقل و الجهل.

267) بحارالانوار، 67 / 156، باب 52 - الیقین و الصبر عند الشدائد.

268) بحارالانوار، ج 1، ص 117، باب 4، علامات العقل و جنوده.

269) کافی، 1/11، کتاب العقل و الجهل.

270) سوره واقعه، آیه 77.

271) سوره نمل، آیه 29.

272) سوره شعراء، آیه 7.

273) سوره شعراء، آیه 58.

274) سوره حاقه، آیه 40.

275) سوره یوسف، آیه 31.

276) کافی، 2 / 8 / باب آخر منه.

277) سوره طه، آیه 115.

278) سوره اسراء، آیه 70.

279) سوره اسراء، آیه 62.

280) سوره نحل، آیه 120.

281) سوره نحل، آیه 84.

282) سوره فرقان، آیه 45.

283) سوره رعد، آیه 15.

284) سوره اعراف، آیه 172.

285) سوره عنکبوت، آیات 1 و 2.

286) سوره آل عمران، آیه 179.

287) کافی، ج 1، ص 139، باب جوامع التوحید.

288) سوره لقمان، آیه 27.

289) سوره بقره، آیه 21.

290) سوره انعام، آیه 38.

291) سوره طور، آیه 35.

292) کافی، 1/134، باب جوامع التوحید.

293) سوره بلد، آیه 10.

294) سوره بقره، آیه 256.

295) سوره بقره، آیات 6 و 7.

296) به زیارت مراجعه شود.

297) به زیارات مراجعه شود.

298) سوره نجم، آیه 9.

299) سوره اعراف، آیه 172.

300) کافی، ج 1/288، باب ما نهی الله و عزوجل و رسوله.

301) سوره بقره، آیه 31.

302) کافی 1/134 باب الروح.

303) کافی 2/7 باب آخر، منه و فیه زیادة.
304) سوره اعراف، آیه 172.

305) کافی، 2/7 باب آخر منه و فیه زیادة.

306) کافی 2/11، باب ان رسول الله اول من اجاب.

307) کافی 2/8، باب آخر منه.

308) کافی، 2 / 2 باب طینة المومن و الکفار.

309) کافی، 2 / 2 باب طینة المومن و الکفار.

310) سوره اعراف، آیه 172.

311) سوره طور، آیه 35.

312) سوره مریم، آیه 67.

313) سوره انسان، آیه 1.

314) سوره طین، آیه 4 و 5.

315) سوره ملک، آیه 23.

316) سوره ملک، آیه 24.

317) سوره مومنون، آیات 12 - 14.

318) سوره اعراف، آیه 172.

319) سوره روم، آیه 30.

320) کافی 2، 12، باب فطرة الخلق علی التوحید.

321) سوره اعراف، آیه 179.

322) سوره مومنون، آیه 79.

323) بحارالانوار، 14/4 باب 1 - بدء الخلقة و مجری له.

324) تهذیب، 1 / 83، باب 4، صفة الوضوء و الغرض منه.

325) بحارالانوار، 55 / 235، باب 11 - آخر فی النهی.

326) کافی 25 / 4 باب طینة المومن و الکفار.

327) سوره مطفقین، آیات 18 - 21.

328) سوره مطفقین، آیات 7 - 10.

329) سوره بقره، آیه 189.

330) احتجاج، 1 / 247، احتجاجه علی زندیق جاء مستدلا علیه.

331) بدان که خیر هر چیز آن است که آمادگی می دهد تا ذاتیات آن اظهار شود و مرتبه اقتضایش را به مرتبه آثار می رساند و شر هر چیزی عبارت از چیزی است که مانع از اظهار شود، پس خیر کسی است که خود را آماده کرده تا ملکات و افعال و مطلق صفات و دارائی های خود را در راه هدفی که برای آن آفریده شده یعنی حقیقت عبودیت خرج کند و فانی سازد، حقیقت عبودیت مردن در دست خدا و باقی شدن به بقاء خداست که عنایت و هدف خلق جن و انس است چنانکه خواهد آمد. مولف.

332) سوره آل عمران، آیه 110.

333) سوره مومنون، آیات 12 - 15.

334) سوره بقره، آیه 155.

335) سوره بقره، آیات 151 - 152.

336) سوره بقره، آیه 256.

337) سوره افعال، آیه 29.

338) سوره حدید، آیه 28.

339) سوره مائده، آیه 55.

340) سوره انعام، آیه 122.

341) سوره آل عمران، آیه 19.

342) سوره نساء، آیه 125.

343) سوره بقره، آیه 112.

344) سوره بقره، آیه 112.

345) سوره لقمان، آیه 22.

346) در مجمع البیان از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است که پرسیدند تفسیر آیه شریفه (أیکم أحسن عملا) چیست؟
فرمود: کدامیک از شما عقل نیکوتری دارد، آنگاه فرمود: کسی که عقل کاملتر و بیشتر از همه از خداوند بیم دارد و در آنچه خدا فرمان داد و نهی نمود پذیرش بیشتر دارد. گرچه نوافل وی کمتر از شما باشد و در روایتی آمده: ایکم احسن عقلا و اورع عن محارم الله و اسرع فی طاعة الله؛ هر کس خردی نیکوتر و از محارم خدا ورع بیشتری دارد و در طاعت خدا سریعتر است.
و در کافی از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که مراد این نیست که کار بیشتری می کند و لیکن عقل صائب برتری دارد و اصابت عقل در خشیت خدا و نیت صادق است.
آن گاه فرمود: باقی ماندن بر عمل تا خالص شود بهتر از خود عمل است و عمل خالص آن است که نخواهی هیچ کس تو را بر آن ستایش کند و جز خدا و نیت بهتر از عمل است، آگاه باشید، نیت همان عمل است. آنگاه آیه شریفه قل کل یعمل علی شاکلته (سوره اسراء، آیه 84) را قرائت فرمود. یعنی بر نیت خود، گویم: مراد از ابقاء بر عمل ترس از ریاست، یعنی عامل به هنگام عمل غیر از خدا را ببیند و در آن هنگام کار را برای آن غیر و خدا انجام دهد، خواه آن انگیزه قرب به خدا باشد و خواه فرار از عقاب و خواه رسیدن به ثواب و غیر آن به خودت بر می گردد، پس مراد از این سخن حق تعالی (و هو محسن) (سوره بقره، آیه 112). یعنی: سپردن روی به خدا، و او جز وفای به حق خدا چیزی را نخواهد، گرچه به زبان خود عبد باشد از مصنف رحمة الله علیه... -

347) توحید، 251، باب الرد علی الثنویة و الزنادقة.

348) سوره حجر، آیه 99.

349) کافی 16 / 87، باب المعبود.

350) کافی 1 / 85، باب المعبود.

351) سوره بقره، آیه 256، باب المعبود.

352) سوره بقره، آیه 119.

353) سوره نبأ، آیه 28.

354) سوره نسا، آیه 59.

355) سوره نساء، آیه 59.

356) سوره نساء، آیه 59.

357) سوره نساء، آیه 55.

358) سوره بقره، آیه 30.

359) سوره حجر، آیه 28.

360) سوره ص، آیات 71 و 72.

361) سوره نساء، آیه 80.

362) سوره نساء، آیه 59.

363) سوره نساء، آی 69.

364) سوره نور، آیه 52.

365) سوره احزاب، آیه 71.

366) سوره نور، آیه 52.

367) اصول کافی، 1 / 187، باب فرض طاعة الائمة.

368) سوره جمعه، آیه 2.

369) سوره آل عمران، آیه 7.

370) سوره مائده، آیه 55.

371) سوره روم، آیه 27.

372) سوره مائده، آیه 55.

373) سوره اسراء، آیه 11.

374) سوره قلم، آیه 4.

375) سوره حشر، آیه 7.

376) سوره نساء، آیه 80.

377) کافی، ج 1، 265، باب التفویض الی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

378) اختصاص، 1 / 330، حدیث فی زیارة الائمة من الله.

379) سوره رعد، آیه 7.

380) مجمع البیان، ج 5 / 427، چاپ دارالمعرفة، بیروت.

381) کافی، 1 / 191، باب الائمة هم الهداة.

382) کافی، 1 / 191، باب الائمة هم الهداة.

383) کافی، 1 / 191، باب الائمة هم الهداة.

384) سوره ص، آیه 7.

385) اکمال، 1 / 667، فی نوادر الکتاب.

386) تفسصیر قمی، 1 / 359، آیه سیزدهم سوره رعد.

387) تفسیر عیاشی، ج 2 / 204، آیه سیزدهم سوره رعد.

388) امالی طوسی، ص 234، مجلس نهم.

389) تفسیر الدر المنثور، 4 / 45 ذیل آیه سیزدهم سوره رعد.

390) در حدیث کساء و نزدیک به روایت فوق موجود است و عین این روایت را پیدا نکردیم.

391) کافی، ج 1 / 409، باب ان الارض کلها للامام.

392) کافی، ج 1 / 409، باب ان الارض کلها للامام.

393) کافی، ج 1 / 409، باب ان الارض کلها للامام.

394) سوره حشر، آیه 7.

395) مفاتیح الجنان، زیارت مطلقه امام حسین (علیه السلام)، ص 703.

396) کافی، 1 / 265، باب التوفیض الی رسول الله.
397) سوره قلم، آیه 4.

398) سوره نساء، آیه 8.

399) کافی، 1 / 265 و نیز اختصاص / 330 حدیث فی زیارد المومن.

400) کافی، 1 / 268.

401) سوره نساء، آیه 105.

402) سوره احزاب، آیه 72.

403) بصار الدرجات، ص 77، التوا در من الابواب فی الولایة.

404) کافی، 413، باب فیه نکت و نتف من التاویل.

405) مناقب، 2 / 314، فصل فی انقیاد الحیوانات له.

406) بحارالانوار، 23 / 275، باب ان الامانة فی القرآن الامامة.

407) بحارالانوار، 3 / 69، باب فی ذکر ما کان من حیرة.

408) به منابعی که هم اکنون از کافی و مناقب و بصائر الدرجات ذکر کردیم مراجعه شود.

409) سوره انفعال، آیه 53.

410) سوره نساء، آیه 155.

411) کافی، 1 / 196، باب ان الائمة ارکان الارض.

412) تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 59 چاپ اسماعیلیان.
413) سوره بقره، آیه 31.

414) سوره نساء، آیه 65.

415) سوره احزاب، آیه 36.

416) تفسیر قمی، 2 / 194، در نزول آیه تطهیر.

417) کافی 2 / 52، باب حقیقة الایمان و الیقین.

418) کافی، ج 2 / 32، باب فی ان الایمان مبثوت فی الجوارح.

419) وسائل الشیعه، 27 / 34، باب تحریم الحکم بغیر الکتاب.

420) کافی، 1 / 86، باب ادنی المعرفة.

421) کافی، 1 / 85، باب انه لا یعرف الا به.

422) کافی، 1 / 85، باب انه لا یعرف الا به.

423) توحید، ص 285، باب انه لا یعرف الا به.

424) نهج البلاغه، خطبه 184.

425) نهج البلاغه، خطبه 184، و اگر منذ و قد و لو لا را فاعل بگیریم و ضمیر مفعولی را مفعول اول و القدمة و الازلیة و التکلمة را مفعول، معنا چنین می شود: زمان داشتن نمی گذارد آلات ادراکی قدیم باشند و حدوث آنها از ازلیت جلوگیری می کند و کامل نبودن آلات از کمال منع می نمایند. م.

426) سوره بقره، آیه 275.

427) سوره بقره، آیه 256.

428) سوره نمل، آیه 36.

429) سوره آل عمران، آیه 101.

430) سوره فصلت، آیه 53.

431) نهج البلاغه، خطبه 184 و بحارالانوار، 91 / 242 باب 40.

432) اصول کافی، 1 / 139، باب جوامع التوحید.

433) لو کشف الغطا ما ازددت یقینا، بحار، 4 / 153.

434) کافی، 1 / 97، باب فی ابطال الرویة.

435) الاحتجاج، ج 2 / 321، احتجاج ابی جعفر (علیه السلام).

436) بحارالانوار 26 / 1، باب 14، نوادر فی معرفتهم.

437) بحارالانوار، 27 / 46، باب 15، انهم الحجة علی جمع العوالم.

438) اگر نور ایشان در همه موجودات یافت نشود، چگونه از خدای عادل حکیم منقول است که ولایت ایشان را بر آنها عرضه کند و ایشان را به پذیرش آن تکلیف کند.

439) در نسخه این گونه بود، و ظاهرا عبارت کما دخلت منک الیها باشد، مصنف.

440) دعای عرفه.

441) کافی، 1 / 230، باب ما اعطی الائمه (علیه السلام) من اسم.

442) اقبال، ص 604، زیارت رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم).

443) اقبال، ص 69، فصل فی ما نذکره من ادعیة تتکرر.

444) اقبال، ص 58، فصل فی ما نذکره من دعاء الافتناح.
445) بحارالانوار، 25 / 289، و 47 / 148، کشف الغمة، 2 / 197 (این روای نقل به معنا شده است.)

446) سوره آل عمران، آیه 164.

447) سوره جاثیه، آیات 16 و 17.

448) سوره جاثیه، آیه 18.

449) مصباح المتهجد، ص 778، شرح زیارت ابی عبدالله فی یوم عاشورا.

450) بحارالانوار، 89 / 234، باب 29 -فضل سورة الفاتحة، به نقل از عیون اخبار الرضا (علیه السلام) 1 / 282 باب فی ما جاء عن الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام).

451) خصال، 2 / 258.

452) تفسیر عیاشی، 2 / 228.

453) سوره ق، آیه 15.

454) توحید 277، باب 28، ذکر عظمة الله جل جلاله.

455) سوره لقمان، آیه 27.

456) سوره کهف، آیه 109.

457) کافی، 1 / 268، باب التفویض الی رسول الله.

458) سوره حشر، آیه 7.

459) کافی، 1 / 268، باب التفویض الی رسول الله.

460) سوره اسراء، آیه 9.

461) سوره شوری، آیه 53.

462) کافی، 1 / 191، باب ان الائمة هم الهداة.

463) سوره نور، آیه 35.

464) بحارالانوار، 57 / 196 - به نقل از کافی 1 / 441 باب مولد النبی.

465) بحارالانوار، 4 / 18 به نقل از تفسیر قمی 2 / 103 آیه نور.

466) توحید، ص 155 باب 15، تفسیر قول الله عزوجل....
467) کافی، 1 / 195، باب ان الائمه نور الله...
468) کافی، 2 122، باب حدوث اسماء.

469) سوره نور، آیه 40.

470) کافی 1 / 195.

471) تفسیر قمی 2 / 106، تفسیر آیه نور.

472) سوره بقره، آیه 41.

473) سوره آل عمران، آیه 102.

474) سوره آل عمران، آیه 101.

475) سوره احزاب، آیات 41 - 43.

476) تفسیر قمی / 22 / 106، در تفسیر آیه نور.

477) توحید، 164.

478) کمال الدین، 1 / 202، باب 21، العلة التی من اجلها...

479) کافی، 2 / 266، باب ان للقلب اذنین فیها الملک.

480) سوره ق، آیات 16 و 17.

481) کافی، 1 / 20، کتاب العقل و الجهل.

482) سوره فرقان، آیه 53.

483) سوره الرحمن، آیه 19 و 20.

484) سوره نحل، آیه 36.

485) سوره زمر، آیه 17.

486) سوره ابراهیم، آیه 22.

487) سوره بقره، آیه 268.

488) سوره مجادله، آیه 19.

489) بحارالانوار، 24 / 28، باب 25 آخر فی ان...

490) کافی، 1 / 20، کتاب العقل و الجهل.

491) بحارالانوار، 4 15، تاویل آیه نور. 2 / 536، باب الدعا و الانتباه.

492) کافی، 1 / 180، باب معرفة الامام و الرق الیه.

493) کافی، 2 / 15، باب الاخلاص.

494) کافی 2، 536 باب الدعا عندالله.

495) کافی، 2، 536 باب الدعا عندالله.

496) اکمال الدین، 1 / 202، باب 21، باب العلة التی من اجلها.

497) بحارالانوار، 24 / 176باب 5، انهم کلمة الله به نقل از محاسن.

498) سوره فتح، آیه 26.

499) سوره آل عمران، آیات 133 - 135.

500) سوره انعام، آیات 162 و 163.

501) سوره انعام، آیه 161.

502) سوره تغابن، آیه 16.

503) سوره آل عمران، آیه 102.

504) سوره حجر، آیه 33.

505) سوره اعراف، آیه 12.

506) سوره ص، آیات 77 - 78.

507) سوره حج، آیه 30.

508) سوره انعام، آیه 120.

509) تفسیر امام، 80، توحید ص 325، مناقب، 1 / 253، فصل فی شرائطها.

510) کافی، 1 / 130، باب فی النوادر.

511) جوامع الجامع مرحوم طبرسی.

512) تفسیر قمی، 1 / 96، سوره آل عمران.

513) تفسیر عیاشی، 1 / 162، آیه 3 از آل عمران.

514) امالی صدوق، 218، المجلس التاسع و التلاتون.

515) کافی، 1 / 236، باب ما عند الائمة من سلاح.

516) این جمله را با جمله ای در بحار به نقل از علل الشرائع معنا کردم، چه این که طبق عهد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) با علی (علیه السلام) باید انگشتری به علی (علیه السلام) داده شده باشد، لذا در بحارالانوار جمله این است: فنظرت الی الخاتم حین وضعه علی (علیه السلام) فی اصبعه الیمنی ولی در اینجا وضعته آمد که با سیاق مناسبت ندارد.

517) سوره نباء، آیه 26.

518) کافی، 1 / 418، باب فیه نکت و نتف.

519) کافی، 1 / 207.

520) تفسیر قمی / 2 / 401، در تفسیر 78 سوره نباء.

521) عیون اخبار الرضا، 2 / 6 / فماجاء عن الرضا.

522) سوره شعراء، آیه 86.

523) سوره مریم، آیات 49 و 50.

524) تفسیر عیاشی، 2 / 224، آیه چهاردهم سوره ابراهیم.

525) تفسیر قمی، 1 / 12، ابراهیم بناء البیت.
526) سوره انعام، آیه 15.

527) کافی 2 / 214، باب فی ترک دعا و الناس.

528) کافی، 1 / 166، باب الهدایة من الله عزوجل.

529) توحید، ص 415، باب 64 التعریف و والبیان و الحجة...

530) تفسیر عیاشی، 1 / 321، آیه پنجم سوره مائده.

531) اقبال، ص 223، و 33، فصل فی شرح ابسط مما ذکرنا.

532) سوره اعراف، آیه 101.

533) تفسیر قمی، 1 / 235، اسئلة مولی عمر من الباقر، 240.

534) کافی، 2 / 10، باب آخر منه.

535) تفسیر عیاشی، 2 / 126، آیه دهم از سوره یونس.

536) بحارالانوار، 5 / 237، باب 1، الطینتة و المیثاق.

537) تفسیر عیاشی، 2 / 126، آیه دهم سوره یونس.

538) تفسیر عیاشی، 2 / 126، آیه دهم سوره یونس.

539) سوره ملک، آیات 6 - 11.

540) سوره ملک، آیات 6 - 11.

541) کافی، 8 / 338، حدث الذی احیاء عیسی (علیه السلام).

542) تفسیر عیاشی، 1 / 349، آیه 5 سوره مائده و ظاهرا قمی غلط باشد.

543) کافی، 1 / 85.

544) بحارالانوار، 99 / 227، باب السلام و الصلوة علی امام الخلق...

545) کافی، 1 / 297، باب الاشارة و النص علی امیرالمومنین.

546) کافی، 2 / 534، باب القول ان الاصباح و الامساء...

547) تفسیر عیاشی، 2 / 280، آیه هفدهم سوره بنی اسرائیل.

548) فقیة، 1 / 235، باب ما یستحب من الدعا فی کل صباح.
549) علل الشرایع، 1 / 29، باب العلة التی من اجلها...

550) تفسیر قمی، 2 / 13، معراج رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

551) تفسیر عیاشی، 2 / 280.

552) کافی، 2 / 99، باب الشکر.

553) سوره بقره، آیه 269.

554) کافی، 1 / 185 باب معرفة الامام.

555) تفسیر عیاشی، 1 / 151.

556) کافی، ج 2 / 284، باب الکبائر.

557) تفسیر عیاشی، 1 / 151، سوره بقره.

558) تفسیر قمی، ج 1، ص 92، قصه بخت النصر.
559) اقبال الاعمال (چاپ سنگی)، 296، دعای آخر بعد صلوة العید.

560) سوره بقره، آیه 269.

561) بحارالانوار، 4 / 5، باب آخر فی تأویل قوله تعالی: خلقت بیدی.

562) مناقب، 3 / 273، فضل فی الشواذ.

563) توحید، 193، باب اسماء الله تعالی و الفرق بینه.

564) کافی، 1 / 116، باب معانی الاسماء.

565) بحارالانوار، 99 / 195، باب 9، الزیارات الجامعة التی یزار....

566) کافی، 1 / 134، باب التوحید.

567) مستدرک، 12 / 296، باب تحریم اذاعة الحق مع الخوف.

568) کافی، 1 / 42، فیما جاء ان حدیثهم صعب مستصعب.

569) بحارالانوار، 26 / 264، باب جوامع مناقبهم و فضائلهم.

570) الب به معنای سم نیست، تلفظ آن الب با کسر همزه و به معنای عده ای که یک دشمن مشترک ایشان را به دور هم جمع می کند می باشد، در مجمع البحرین آمده است: الب فی حدیث علی (علیه السلام): واعجبا لطلحة الب علی ابن عفان، حتی اذا قتل اعطانی صفقته ای جمع الناس من قولهم البت الابل الباای جمعها و ساقها و البت الجیش جمعته و تالبوا نجمعوا. مترجم.

571) سوره ص، آیه 39.

572) کافی، 1 / 402، باب فی ما جاء ان حدیثهم صعب مستصعب.

573) کافی، 1 / 402، باب فی ما جاء ان حدیثهم صعب مستصعب.

574) کافی، 1 / 147، باب البداء.

575) بحارالانوار، 89 / 120، باب 14 - ان القرآن مخلوق.

576) شرح نهج البلاغه، 18 / 43، بند من الاقوال الحکمیة.

577) سوره فصلت، آیات 42 - 41.

578) کافی، 1 / 89 باب الکون و المکان.

579) تفسیر عیاشی، 1 / 8.

580) کافی، 1 / 293، باب الاشارة و النص علی امیرالمومنین (علیه السلام).

581) کافی، 1 / 230، باب ما اعطی الائمة من اسم الله.

582) تفسیر صافی ج 5 / 392، چاپ موسسه اعلمی، بیرون و بحارالانوار، 3 / 234 و توحید، ص 92، مصباح کفعمی، 329 و معانی الاخبار، 6، باب معنی الصمد.

583) سوره نساء، آیه 83.

584) تفسیر عیاشی، 1 / 260 از سوره نساء.

585) تفسیر عیاشی، 1 / 361.

586) سوره انعام، آیه 59.

587) تفسیر قمی، 2 / 212، معجزه النبی.

588) معانی الاخبار، 95، باب معنی الامام المبین.

589) اکمال الدین، 1 / 211، باب اتصال الوصیة من لدن آدم (علیه السلام)...

590) امالی صدوق، ص 402، المجلس الثالث و الستون.

591) اکمال الدین، 1 / 212، باب اتصال الوصیة امام.

592) اصول کافی، معرب 1 / 443، به تعریب استاد علامه حسن زاده آملی.

593) سوره انعام، آیه 84.

594) سوره آل عمران، آیه 61.

595) سوره نساء، آیه 23.

596) سوره اسراء، آیه 110.

597) بحارالانوار، ج 24 / 303ت باب 66، 10 انهم الصلوة و الزکاة و الحج.

598) بحارالانوار، ج 24 / 303ت باب 66، 10 انهم الصلوة و الزکاة و الحج.

599) سوره بقره، آیه 115.

600) کافی، 8 / 242، حدیث القباب.

601) بصائر الدرجات، ص 536، باب فیه شرح امور النبی و الانبیاء.

602) رجال کشی، ص 291، ما روی فی محمد ابی زینب.

603) کافی، 1 / 193، باب الائمة و لاة امرالله.

604) کافی، 1 / 113، باب حدوث الاسماء.

605) سوره انعام، آیه 79.

606) سوره انعام، آیات 162 و 163.

607) عوالی اللئالی، ج 1 / 40 الفصل الرابع فی ذکر احادیث.

608) سوره زخرف، آیه 41.

609) اقبال، ص 706 فصل فی ما نذکر من الدعاء و القسم.

610) اقبال، ص 675 فصل فی نذکره من الدعاء.

611) مناجات شعبانیه.

612) سوره شعراء، آیه 89.

613) در مجمع البیان ضمن سوره توحید روایت شده است.

614) بحارالانوار، 89 / 384، باب 24، خصائص سوره توحید.

615) سوره بقره، آیه 31.

616) دعای کمیل.

617) سوره نحل، آیه 75.

618) تفسیر امام عسکری، 221، سجود الملائکة لادم و معناه.

619) کافی، 8 / 95، حدیث الجنان.

620) تفسیر قمی، 2 / 53، مکان الشیعه فی الحشر.

621) در ضمن همین آیه.

622) سوره مائده، آیهی 92.

623) اصول کافی، 1 / 426 و 427 باب فیه نکت و نتف من التزیل، چاپ بیروت و بحارالانوار، 23 / 380.

624) سوره مائده، آیه 93.

625) سوره انفال، آیه 29.

626) سوره توحید، آیه 28.

627) سوره حج، آیه 37.

628) سوره مائده، آیه 93.

629) کافی، 1 / 78، باب حدوث العالم و اثبات المحدث.

630) بحارالانوار، 6 / 156، باب 6، سکرات الموت و شدائده.

631) سوره حجر، آیه 99.

632) تفسیر قمی، 2 / 295، اقشعرا - الکافر من سماعة القرآن.

633) رجال کشی، 267 فی ابی محمد هشام بن حکم.

634) تفسیر امام، 53 / اجتماع الرسول.

635) سوره ملک، آیه 2.

636) سوره انعام، آیات 162، 163.

637) اصول کافی، 2 / 175 باب طبقات الانبیاء و الرسل و الائمة.

638) عیون اخبار الرضا، 1 / 216، باب ما جاء عن الرضا.

639) کافی، 8 / 291، حدیث نوح یوم القیامة.

640) تفسیر عیاشی، 1 / 365، سوره انعام.

641) وسائل الشیعه، 25 / 23، باب جملة من الاطعمة التی ینبغی.

642) سوره مائده، آیه 55.

643) سوره احزاب، آیه 6.

644) کافی، 1 / 420، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

645) سوره قصص، آیه 33.

646) سوره حجر، آیه 6.

647) سوره قرم، آیه 25.

648) سوره نحل، آیه 43.

649) کافی، 1 / 211، باب ان اهل الذکر...

650) تفسیر عیاشی، 2 / 260، سوره نحل.

651) عیون اخبار الرضا، 1 / 239، باب ذکر مجلس الرضا.

652) سوره طلاق، آیات 10 و 11.

653) بصائر الدرجات 427 باب فی...

654) کافی، 1 / 211.

655) سوره یس، آیه 83.

656) کافی، 1 / 471، باب مولد ابی جعفر محمد بن علی (علیه السلام).

657) سوره هود، آیه 86.

658) اکمال، 1 / 330، باب ما اخبر به ابو جعفر.

659) کافی، 8 / 18، خطبه امیرالمومنین به نام وسیله.

660) کافی، 1 / 117، باب معانی الاسماء و اشتقاقها.

661) کافی، 1 / 118، باب فی الاسماء.

662) اصول کافی، 1 / 102، باب النهی عن صفة بغیر ما وصف به.

663) اصول کافی، 1 / 102، باب النهی عن صفة بغیر ما وصف به.

664) مشکاة الانوار، 10، الفصل الاول فی التوحید.

665) سوره اسراء آیه، 110.

666) سوره اعراف، آیه 80.

667) تفسیر عیاشی، 2 / 42، سوره اعراف.

668) بحار، 11 / 150، تفسیر امام ص 219، سجود الملائکة لادم و معناه.

669) کافی، 1 / 152، باب من آذی المسلمون و احتقرهم.

670) لولا أرسلت الینا رسولا فنتبع آیاتک من قبل أن نذل و نخزی سوره طه، آیه 134.

671) سوره انعام، آیه 153.

672) بحارالانوار، 8 / 66، باب 22.

673) معانی الاخبار، ص 22، باب معنی الصراط.

674) بحارالانوار، 8 / 70، باب 22 الصراط.

675) سوره نور، آیات 35 - 40.

676) سوره تغابن، آیه 8.

677) سوره اعراف، آیه 157.

678) سوره حدید، آیه 28.

679) سوره حدید، آیه 12.

680) سوره صف، آیه 8.

681) کافی، 1 / 194، باب ان الائمه ولی نور الله عزوجل.

682) دعای ابو حمزه ثمالی، اقبال، ص 72، فصل فیما نذکره من ادعیة تذکر، بلدامین ص 209، شهر رمضان.
683) کافی، 1 / 168، بابا الاضطرار الی الحجة.

684) نهج البلاغه، خطبه 168، ص 272، من خطبة له فی التوحید.

685) کافی، 1 / 90، باب کون و مکان.

686) کافی، 8 / 18، خطبه امیرالمومنین (علیه السلام) به نام وسیله.

687) صحیفه سجادیه، 134 دعای 28.

688) سوره آل عمران، آیه 18.

689) سوره حدید، آیه 3.

690) اقبال، ص 348، فصل فی ما نذکره من ادعیة بوم عرفه.

691) سوره انعام، آیات 162 و 163.

692) کافی، 2 / 16، باب الاخلاص.

693) کافی، 2 / 253، باب من آذی المسلمین و احتقره.

694) سوره بقره، آیه 30.

695) بحارالانوار، 3 / 212، باب 6، توحید و نفی، شرک...

696) کافی، 1 / 168، باب الاضطرار الی الحجة.

697) کافی، 8 / 94، حدیث اهل الشام.

698) سوره صافات، آیه 180.

699) اقبال، ص 687، فصل فیما نذکره من الدعا.

700) سوره نجم، آیه 9.

701) سوره جن، آیه 26 و 27.

702) کافی، ج 1، ص 256، باب نادر فیه ذکر الغیب.

703) خرایج، ج 1، ص 343، باب التاسع فی معجزات الامام (علیه السلام).

704) کافی، ج 1، ص 175، باب طبقات الانبیاء و الرسل و الائمه (علیهم السلام).

705) بحارالانوار، ج 12، ص 12، باب 1، علل...؛ اکمال الدین، ج 1، ص 48، جواب عن اعتراض آخر.

706) توضیح آن این که: دین به کسر اسم آلت از دین به فتح است. و الدین عن المبیع او القرض لغة یعنی دین در مقابل کالا و یا به معنای قرض لغتی است. چنان که در مجمع آمده است. پس مراد از دین آن است که وقوع معامله به آن است و نیز افاضه از خدا و استفاضه از عبد در تکوین و تشریع دین است. در تکوین به این معنا که دین حصه ای از وجود می باشد که خداوند آن را در بدو ایجاد عبد به وی افاضه می کند...
اگر عبد آن را در اراده خدای تعالی صرف کند به الله اسمی نامیده می شود، همین الله ولی مومنین و عروة الوثقی و صراط مستقیم می باشد و اگر عبد آن را در هوها و مشتهیات نفسانی خرج کند به طاغوت و عروة غیر وثقی و صراط غیر مستقیم نامیده می شود. این راه رونده را گمراه می سازد و آن این آیه شریفه است: لا اکراه فی الدین... اولئک... و فرمود: و من یعتصم بالله فقد هدی الی صراط مستقیم یعنی هر کس به خدا چنگ زند به صراط مستقیم راهنمایی شده است و در فقره و اعلام التقی در بیان حقیقت تقوی بیان بیشتری کرده ایم به آن مراجع کن. مصنف - ره -

707) سوره توبه، آیه 33.

708) سوره توبه، آیه 33.

709) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 87، سوره برائت.

710) بحارالانوار، ج 51، ص 60، باب 5، الایات المووله بقیام القائم.

711) روایت در بحارالانوار، ج 51، ص 60، به نقل از کنز (جامع الفوائد و تأویل الایات الطاهرة) از عبایة بن ربعی انه سمع امیرالمومنین (علیه السلام) یقول هو الذی أرسل رسوله الایة أظهر ذلک بعد کلا و الذی نفسی بیده حتی لا یبقی قریة الا و نودی فیها بشهادة أن لا اله الا الله و أن محمد رسول الله بکرة و عشیا.
712) کافی، ج 1، ص 191، باب ان الائمة هم الهداة.

713) بحارالانوار، ج 23، ص 3، باب 1، الاضطرار الی الحجة.

714) سوره روم، آیه 30.

715) کافی، ج 2، ص 12، باب فطرة الخلق علی التوحید.

716) کافی، ج 2، ص 416، باب ثبوت الایمان و هل یجوز ان ینقله.

717) توحید، ص 329، 53، باب فطرة الله عزوجل الخلق علی...

718) کافی، ج 2، ص 12، باب فطرة الخلق علی التوحید.

719) بحارالانوار، ج 3، ص 281، دین الحنیف و الفطرة، به نقل از غوالی اللئالی.
720) سوره انعام، آیه 14.

721) سوره بقره، آیه 138.

722) کافی، ج 2، ص 14، باب فی ان الصبغة هی الاسلام.

723) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 63، سوره بقره.
724) فضائل الشیعه، ص 8.

725) سوره ص، آیه 75.

726) کافی، ج 1، ص 389، باب خلق ابدان الائمة و ارواحهم.

727) کافی، ج 1، ص 385، باب موالید الائمه (علیهم السلام).

728) کافی، ج 1، ص 387، باب موالید الائمه (علیهم السلام).

729) بحارالانوار، ج 15، ص 27، باب 1، باب 1، بدء خلقه و ما جری له فی المیت.

730) ظاهر این روایت قابل فهم نیست، مگر کسی به حقایق و بواطن آن برسد، و یا اگر قائل به مجهول بودن معنای تمام روایت شویم، برخی از این تفصیل ها به ویژه در این بخش مسلم غلط بوده و از دهن مبارک معصوم (علیه السلام) نمی باشد و یا علم آن را به اهلش واگذاریم و درباره آن اظهار نظر ننماییم.

731) سوره انبیاء، آیه 37.

732) کافی، ج 2، ص 2، باب طینة المومن و الکافر.
733) سوره انفال، آیه 29.

734) سوره حدید، آیه 28.

735) سوره نحل آیه 2.

736) سوره شوری، آیه 52.

737) سوره غافر، آیه 15.

738) کافی، ج 1، ص 273، باب الروح التی یسدد الله بها الائمه (علیهم السلام).

739) بحارالانوار، ج 18، ص 364، باب 2، آخر فی کیفیة صدور الوحی.

740) کافی، ج 1، ص 272، باب فیه ذکر ارواح التی فیه الائمه.

741) معانی الاخبار، ص 132، باب معنای عصمت امام.

742) سوره اسراء، آیه 9.

743) سوره آل عمران، آیه 103.

744) بحارالانوار، ج 65، ص 233، باب 24. الفرق بین الایمان و الاسلام به نقل از عیاشی، ج 1، ص 102، سوره بقره.

745) امالی طوسی، 272، مجلس دهم، و فیه بقیة الحدیث.

746) سوره انعام، آیه 125.

747) کافی، ج 2، ص 214، باب فی ترک دعاء الناس.

748) کافی، ج 1، ص 166، باب الهدایة انه من الله عزوجل.

749) توحید، ص 415، باب التعریف و البیان و الحجة.

750) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 321 و 376.

751) سوره اسراء، آیات 73 و 74.

752) سوره زمر، آیه 65.

753) سوره حاقه، آیات 44 و 45.

754) سوره اسراء، آیه 74.

755) سوره فصلت، آیه 36.

756) سوره فصلت، آیه 34 و 35.

757) سوره اعراف، آیه 200.

758) وسائل الشیعه، ج 6، ص 134، باب استحباب الاستعاذه و بحارالانوار، ج 82، ص 35، باب القرائة و آدابه و احکامه.

759) صحیفه سجادیه، ص 84، دعای هفدهم، و کان من دعائه (علیه السلام) علی الشیطان.

760) سوره احزاب، آیه 33.

761) تفسیر قمی، ج 2، ص 314، صلح الحدیبیة.

762) سوره فتح، آیه 2.

763) بحارالانوار، ج 17، ص 75، و ج 68، ص 24 و متشابه القرآن، ج 2، ص 10.

764) بحارالانوار، ج 17، ص 75، و ج 68، ص 24 و متشابه القرآن، ج 2، ص 10.

765) بحارالانوار، ج 91، ص 151، باب 32، ادعیة المناجات.
766) کافی، ج 2، ص 281، باب الکبائر.

767) سوره واقعه، آیات 8 - 10.

768) سوره بقره، آیه 253.

769) بحار، ج 68، ص 23، باب 11، الشکر.

770) سوره مومنون، آیه 60.

771) البلد الامین، ص 209، شهر رمضان، و مصباح المتهجد، ص 587، دعاء السحر فی شهر رمضان،

772) سوره اعراف، آیه 23.

773) سوره طه، آیه 121.

774) بلد امین، ص 209، شهر رمضان، و مصباح المتهجد، ص 587، دعاء السحر فی شهر رمضان.

775) بحارالانوار، ج 84، ص 338، باب 13، ناقلة الفجر و کیفیتها، به نقل از بلد امین، ص 47، الاستغفار الامیرالمومنین (علیه السلام).

776) سوره نجم، آیه 39.

777) سوره نجم، آیات 40 و 41.

778) سوره الرحمن، آیه 1 - 4.

779) بحارالانوار، ج 24، ص 67، باب 30، انهم (علیهم السلام) النجوم به نقل از تفسیر قمی، ج 2، ص 343. سوره الرحمن.

780) سوره اسراء، آیه 70.

781) امالی طوسی، ص 489، المجلس السابع عشر.

782) بحارالانوار، ج 57، ص 300، باب 39، فضل الانسان به نقل از تفسیر عیاشی، ج 2، ص 302، از سوره بنی اسرائیل.

783) کافی، ج 1، ص 134، باب الروح.

784) سوره ص، آیه 72.

785) بحارالانوار، ج 17، ص 6، باب وجوب طاعته و حبه، به نقل از کافی، ج 1، ص 267، باب التفویض الی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

786) سوره مائده، آیه 105.

787) تفسیر قمی، ج 2، ص 226، ذبح اسحاق.

788) سوره صافات، آیه 130.

789) سوره صافات، آیه 129 و 130.

790) بحار، ج 16، ص 87، باب 6، اسمائه (صلی الله علیه و آله و سلم)، نقل از معانی...

791) بحارالانوار، ج 23، ص 167، باب 8، ان آل یس آل محمد و جوامع الجامع چاپ سوم، مکتبة کعبه، ص 390.

792) سوره توبه، آیه 119.

793) سوره مائده، آیه 119.

794) کافی، ج 1، ص 208، باب ما فوض اله عزوجل الی رسوله (صلی الله علیه و آله و سلم).

795) کافی، ج 1، ص 208، باب ما فوض اله عزوجل الی رسوله (صلی الله علیه و آله و سلم).

796) تفسیر قمی، ج 1، ص 307، مسجد الضرار.

797) سوره جن، آیه 26 و 27.

798) کافی 1 / 273، باب الروح التی سدد الله بها الائمة.

799) سوره شوری، آیه 52.

800) سوره شوری، آیه 52.

801) سوره اسراء، آیه 85.

802) سوره روم، آیه 27.

803) سوره قلم، آیه 4.

804) سوره حشر، آیه 7.

805) سوره نساء، آیه 80.

806) کافی، ج 1، ص 193، باب ان الائمه خلفاء - عزوجل -.

807) سوره نور، آیه 55.

808) کافی، ج 1، ص 193، باب ان الائمة خلفاء - عزوجل -.

809) کافی، ج 1، ص 250، فی شأن انا انزلنا.

810) سوره بقره، آیه 30.

811) سوره حجر، آیه 28 و 29.

812) سوره ص، آیه 71، 72.

813) سوره حشر، آیه 24.

814) سوره حدید، آیه 22.

815) تهذیب، ج 3، ص 79 و 86، الدعاء بین الرکعات العشرة المزیدة.

816) سوره بقره، آیه 54.

817) سوره نساء، آیه 83.

818) بحارالانوار، ج 23 / 283، باب 17، وجوب طاعتهم (علیهم السلام).

819) بحارالانوار، ج 23 / 295، به نقل از تفسیر عیاشی 1 / 260، سوره نساء.

820) کافی، ج 1 / 190، باب فی أن الائمة شهداء الله عزوجل.

821) سوره نساء، آیه 41.

822) کافی، ج 1 / 190، باب فی أن الائمة شهداء الله عزوجل.

823) سوره بقره، آیه 143.

824) بحارالانوار، 16 / 375، ج 23 / 236 و 237 و تفسیر فرات، ص 275.
825) کافی، 219، باب عرض الاعمال علی النبی.

826) سوره توبه، آیه 105.

827) کافی، ج 1 / 190، باب فی أن الائمة شهداء الله عزوجل.

828) خصال، ج 2، ص 639.

829) بحارالانوار، ج 27، ص 41، باب 15، انهم الحجة، به نقل از بصائر الدرجات، ص 338، باب 12، فی الائمة انهم یعرفون.

830) بصائر الدرجات، ص 493، باب 14، باب فی الائمة ان الخلق الذی خلف.

831) بحارالانوار، ج 27، ص 46، باب 15، انهم الحجة علی جمیع العوالم به نقل از سرائر.

832) کافی، ج 8، ص 267، حدیث نوح یوم القیامة.

833) کافی، ج 1، ص 250، باب فی شأن انا انزلنا فی لیلة القدر.

834) سوره قدر، آیه 1 و 2.

835) سوره اعراف، آیه 27 و 28.

836) سوره بقره، آیه 256 و 257.

837) سوره نحل، آیه 100 - 98.

838) سوره بقره، آیه 286.

839) سوره بقره، آیه 33 - 30.

840) سوره شعراء آیه 227.

841) کافی، ج 2، ص 15، باب الاخلاص؛ وسائل الشیعه، ج 1، ص 67.

842) سوره حجر، آیه 87.

843) توحید، ص 150، باب تفسیر قول الله عزوجل...

844) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 249، سوره حجر.

845) تفسیر قمی، ج 1، ص 377، میلاد النبی (صلی الله علیه و آله و سلم).

846) بحارالانوار، ج 24، ص 116 - 114، باب 39 - سوره حجر.

847) بصائر الدرجات،ص 65، باب 4، فی الائمة من آل محمد.

848) توحید، ص 150، باب تفسیر قول الله عزوجل...

849) عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج 1، ص 30.

850) تفسیر امام حسن عسکری، ص 58، باب فی ما جاء عن الامام.

851) اقبال، 667، فصل فی تذکرة من الدعاء فی شهر...

852) اقبال، 668، فصل فی ما نذکرة من الدعا فی شهر...

853) کافی، ج 1، ص 140، باب جوامع التوحید، و فیه بسند آخر الی ابی ابراهیم (علیه السلام).

854) کافی، ج 1، ص 139، باب جوامع التوحید.

855) کافی، ج 1، ص 117، باب معانی الاسماء و اشتقاقها.

856) کافی، ج 1، ص 118، باب معانی الاسماء و اشتقاقها.

857) اقبال، ص 80، دعا آخر فی السحر.
858) کافی، ج 1، ص 116، باب معانی الاسماء و اشتقاقها.

859) سوره بقره، آیه 152.

860) سوره بقره، آیه 198.

861) سوره انسان، آیه 25.

862) سوره اعلی، آیه 14 و 15.

863) سوره مزمل، آیه 8.

864) سوره اسراء، آیه 110.

865) سوره اعلی، آیه 1.

866) بحارالانوار، ج 91، ص 151، باب 132، ادعیه المناجات.

867) سوره اعراف، آیه 172.

868) بحارالانوار، ج 25، ص 24، باب 1، بدو ارواحهم و انوارهم و طینتهم.

869) سوره جن، آیه 16.

870) بحارالانوار، ج 25، ص 24، باب 1.

871) کافی، ج 5، ص 13، باب من یجب علیه الجهاد و...

872) سوره نحل، آیه 125.

873) سوره اعراف، آیه 11.

874) بحارالانوار، ج 2، ص 125، و ج 9، ص 255، و ج 70، ص 402 و تفسیر امام، ص 527.

875) سوره بقره، آیه 111.

876) سوره عنکبوت، آیه 46.

877) سوره نحل، آیه 125.

878) سوره بقره، آیه 111.

879) سوره بقره، آیه 111.

880) سوره یس، آیه 78.

881) سوره یس، آیه 79.

882) سوره یس، آیه 81.

883) احتجاج، ج 1، ص 183 و کتب محمد بن ابی بکر از معاویه و ص 21 و ص 100 و ج 3، ص 434.

884) تفسیر امام، ص 527 فی ان الجدال علی قسمین.

885) سوره مومنون، آیه 115.

886) بحارالانوار، ج 5، ص 313، به نقل از علل الشرایع، ج 1، ص 9، باب علة خلق الخلق و اختلاف احوالهم.

887) بحارالانوار، ج 5، ص 313، به نقل از علل الشرایع، ج 1، ص 9، باب علة خلق الخلق و اختلاف احوالهم.

888) سوره محمد، آیه 37.

889) و ان تتولوا یستبدل قوما غیر کم ثم لا یکونوا أمثالکم سوره محمد، آیه 38.

890) سوره نساء، آیه 147.

891) سوره اسراء، آیه 7.

892) سوره سجده، آیه 17.

893) بیان مطلب فوق این است که: کمال بودن صفات در صورتی محقق می شود که بتوانند ظهور کنند و آثار آنها بر آنها مترتب شود، وگرنه تفاوتی نیست که کسی چنین صفتی داشته باشد و یا نداشته باشد و چون ظهور صفات خدا به لحاظ صفات خدا بودن در عالم امکان ممکن نیست، چه این که عالم امکان محدود است و آنها غیر محدودند بنابراین عالم امکان نمی تواند گنجایش صفات را داشته باشد، بنابراین باید آثار آن صفات آشکار شود، چنانکه خود شما نیز این طوری هستید، لذا خلایق را از آسمان ها و زمین و موجودات در آنها را خلق کرد تا هر کدام از آن صفات در عالم امکان مظهری داشته و هر کدام از موجودات مرتبه و شأنی از آن صفات را نشان دهند، بنابراین در وجود تکرار وجود ندارد، بلکه هر موجودی را خداوند برای آشکار کردن صفتی ویژه آفریده است. (مصنف)

894) کافی، ج 1، ص 134، باب الروح، بحارالانوار، ج 4، ص 13، باب 6، تأویل قوله تعالی و نفخت فیه...

895) سوره حجر، آیه 29.

896) کافی، ج 2، ص 15، باب الاخلاص.

897) سوره حجر، آیه 3.

898) تضمین آیه ش یریفه لیهلک من هلک عن بینه... سوره انفال، آیه 42، و نیز آیه شریفه لولا أرسلت الینا رسولا فنتبع آیاتک من قبل أن نذل و نخزی سوره طه، آیه 134 و نیز آیه فاستحبوا العمی علی الهدی فأخذتهم صاعقة العذاب الهون بما کانوا یکسبون سوره فصلت آیه 17 و نیز آیات دیگر...

899) سوره اسراء، آیه 20 - 18.

900) کافی، ج 1، ص 154، باب الخیر و الشر.

901) کافی، ج 1، ص 154، باب الخیر و الشر، و بحارالانوار، ج 5، ص 160.

902) اقبال، ص 706، فضل فیما نذکره من الدعا و بلد امین، ص 189، شهر رمضان، مصباح کفعمی، ص 555 و مصباح المتهجد، ص 844.

903) سوره نحل، آیه 33.

904) سوره مدثر، آیه 38.

905) سوره طور، آیه 21.

906) سوره تحریم، آیه 7.

907) سوره بقره، آیه 157 - 155.

908) سوره بقره، آیه 153.

909) مصباح الشریعة، ص 185، باب 88.

910) سوره بقره، آیه 155.

911) سوره مدثر، آیه 43 - 40.

912) تفسیر قمی، ج 2، ص 395، اقشعرار الکافر من سماعة القرآن، بحار، ج 24، ص 7 و ص 300.

913) کافی، ج 1، ص 419، باب فیه نکت و نتف من التنزیل و بحارالانوار، ج 24، ص 338، باب جوامع التأویل ما انزل فیهم.

914) سوره واقعه، آیه 10 و 11.

915) کافی، ج 1، ص 434، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

916) سوره شمس، آیه 10 - 1.

917) سوره توبه، آیه 111 و 112.

918) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 57 و 63، سوره بقره.

919) تفسیر قمی، ج 1، ص 306 و 365 و ج 2، ص 116 و 227.

920) سوره جاثیه، آیه 18.

921) کافی، ج 2، ص 62، باب الرضا بالقضاء.

922) بحارالانوار، ج 69، ص 336، به نقل از کافی، ج 2، ص 62، باب الرضا بالقضاء.

923) کافی، ج 2، ص 63، باب الرضا بالقضاء.

924) کافی، ج 2، ص 63، باب الرضا بالقضاء.

925) کافی، ج 8، ص 156، حدیث الذی اضاف رسول الله بالطائف.

926) سوره فصلت، آیه 41 و 42.

927) بحارالانوار، ج 89، ص 120، به نقل از عیاشی، ج 2، ص 6، فی ضل القرآن.

928) بحارالانوار، ج 89، ص 117 تا 121 باب 14، ان القرآن مخلوق، به نقل از توحید و امالی و تفسیر عیاشی و کشی.

929) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 8، فی فضل القرآن، رجال کشی، ص 490، اصحاب الرضا (علیه السلام).

930) بحار، ج 23، ص 277، باب ان الامانة فی القرآن، به نقل از بصائر الدرجات، ص 77، باب ما عند الائمة من سلاح الرسول.

931) ارشاد مفید، ج 2، ص 187، باب ذکر الامام القائم، بعد ابی جعفر (علیه السلام).

932) بصائر الدرجات، ص 174، باب ما عند الائمة من سلاح الرسول.

933) احتجاج، ج 2، ص 271، احتجاج ابی عبدالله الصادق (علیه السلام).

934) بحارالانوار، ج 26، ص 18، باب جهات علومهم و ما عندهم.

935) بحارالانوار، ج 26، ص 18، باب جهات علومهم و ما عندهم.

936) بحارالانوار، ج 26، ص 136، باب 8، ان الله تعالی یرفع الامام.

937) سوره انعام، آیه 115.

938) سوره نور، آیه 24.

939) سوره غاشیه، آیه 25 و 26.

940) کافی، ج 8، ص 159، باب حدیث الناس یوم القیامة.

941) کافی، ج 8، ص 163، باب حدیث الناس یوم القیامة.

942) سوره نساء، آیه 174؛ از پروردگار شما برهانی برای شما آمده و به سوی شما نور آشکاری فرستادیم.

943) سوره هود، آیه 97.

944) سوره نمل، آیه 33.

945) سوره ص، آیه 39.

946) سوره حشر، آیه 7.

947) احتجاج، ج 2، ص 433.

948) عیون الاخبار الرضا (علیه السلام)، ج 1، ص 216، باب ما جاء عن الرضا (علیه السلام) فی وصف الله.

949) کمال الدین، ج 2، ص 675، باب فی نوادر الکتاب.

950) امالی، طوسی، 406، مجلس چهاردهم.

951) کافی، ج 1، ص 198، باب نادر جامع فی فضل الامام و صفاته.

952) سوره انعام، آیه 38.

953) سوره مائده، آیه 3.

954) سوره بقره، آیه 124.

955) سوره بقره، آیه 124.

956) سوره بقره، آیه 124.

957) سوره انبیاء، آیه 72 و 73.

958) سوره آل عمران، آیه 68.

959) سوره روم، آیه 56.

960) سوره قصص آیه 68.

961) سوره احزاب، آیه 36.

962) سوره قلم، آیه 41 - 36.

963) سوره محمد، آیه 24.
964) سوره توبه، آیه 87.

965) سوره انفال، آیه 21.

966) سوره انفال، آیه 22.

967) سوره انفال، آیه 23.

968) سوره بقره، آیه 93.

969) سوره حدید، آیه 21.

970) سوره یونس، آیه 35.

971) سوره بقره، آیه 269.

972) سوره بقره، آیه 247.

973) سوره نساء، آیه 113.

974) سوره نساء، آیه 54 و 55.

975) سوره قصص، آیه 50.

976) سوره محمد، آیه 8.

977) سوره غافر، آیه 35.

978) سوره مائده، آیه 55.

979) سوره بقره، آیه 256.

980) سوره بقره، آیه 255.

981) کافی، ج 1، ص 446، باب مولد النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و وفاته.

982) کافی، ج 1، ص 389، باب خلق ابدان الائمة و ارواحهم.

983) و او کسی است که مردم را می آورد، سپس اعاده می کند و اعاده بر او آسان تر است و او دارای مثل اعلی در آسمان ها و زمین است و او عزیز و حکیم است. (سوره روم، آیه 27.)

984) سوره رحمن، آیه 26 و 27.

985) سوره قصص، آیه 88.

986) بحارالانوار، ج 4، ص 7، باب 1، تأویل قوله تعالی، خلقت بیدی.

987) مناقب، ج 3، ص 272، فصل فی شواذ...

988) توحید، ص 193، باب 29، اسماء الله تعالی و فرق...

989) کافی، ج 1، ص 116، باب معانی الاسماء و اشتقاقه.

990) سوره یونس، آیه 57 و 58.

991) تفسیر قمی، ج 1، ص 313، سوره یونس.
992) عیاشی، ج 2، ص 124، سوره یونس.

993) بحارالانوار، ج 24، ص 64، باب 29، انهم (علیهم السلام) نعمة الله...

994) عیاشی، ج 2، ص 124، سوره یونس.

995) سوره بقره، آیه 27.

996) سوره رعد، آیه 21 - 19.

997) تفسیر قمی، ج 1، ص 363، سوره رعد.

998) کافی، ج 2، ص 156، باب صلة الرحم.

999) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 208، سوره رعد.

1000) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 208، سوره رعد.

1001) سوره رعد، آیه 25 - 20.

1002) سوره اعراف، آیه 40.

1003) سوره اعراف، آیه 42.

1004) سوره نساء، آیه 58.

1005) بصائر الدرجات، ص 180، باب من عند الائمه (علیهم السلام) من سلاح رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

1006) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 249، سوره نساء.

1007) بحارالانوار، ج 23، ص 277، باب 16، ان الامانة فی القرآن.

1008) کافی، ج 1، ص 378، باب ما یحب علی الناس...

1009) کافی، ج 1، ص 276، باب ان الامام یعرف الامام الذی...

1010) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 246، سوره نساء.

1011) سوره احزاب، آیه 72.

1012) عیون اخبار الرضا، ص 306، باب فیما جاء عن الامام علی بن...

1013) معانی الاخبار، ص 110، باب معانی الامانة التی عرضت علی...

1014) کافی، ج 1، ص 413، باب نکت و نتف...

1015) بحارالانوار، ج 57، ص 280، باب 39، فضل الانسان، بصائر الدرجات، ص 76، باب آخر، فیه ولایة امیرالمومنین (علیه السلام).

1016) معانی الاخبار، ص 110، باب معنی الامانة التی...

1017) تفسیر قمی، ج 2، ص 198، نزول آیة الحجاب...

1018) سوره بقره، آیه 189.

1019) بحارالانوار، ج 28، ص 198، باب 4، وسائل الشیعه، ج 27، ص 34، باب تحریم الحکم بغیر الکتاب.

1020) احتجاج، ج 1، ص 155، احتجاجه علی جماعة کثیرة من المهاجر.

1021) بحارالانوار، ج 23، ص 119، باب 7، فضائل اهل بیت (علیهم السلام).

1022) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 84، سوره بقره.

1023) بحارالانوار، به نقل از احتجاج، ج 24، ص 248، باب 62، انهم (علیهم السلام) اهل الامر.

1024) سوره عنکبوت، آیه 2.

1025) سوره آل عمران، آیه 140 و 141.

1026) سوره آل عمران، آیه 154.

1027) کافی، ج 2، ص 252، باب شدة ابتلاء المومن.

1028) کافی، ج 2، ص 253، باب شدة ابتلاء...

1029) بحارالانوار، ج 90، ص 371، باب 24، علة الابطاء... کافی، ج 2، ص 253، باب شدة ابتلاء المومن.

1030) باب شدة ابتلاء المومن، ج 2، ص 253.

1031) سوره مدثر، آیه 31.

1032) کافی، ج 1، ص 427، باب فیه نکت و نتف.

1033) سوره مدثر، آیه 35 - 32.

1034) سوره مدثر، آیه 36 و 37.

1035) سوره مدثر، آیه 38 و 39.

1036) تفسیر قمی، ج 2، ص 348، فضل النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و علی (علیه السلام) و حمزه و جعفر...

1037) سوره مدثر، آیه 43 - 40.

1038) کافی، ج 1، ص 419، باب فیه نکت و نتف من التنزیل...

1039) سوره واقعه، آیه 10 و 11.

1040) کافی، ج 1، ص 343، باب فیه نکت و نتف من التنزیل...

1041) تفسیر قمی، ج 2، ص 395، اقشعرار الکافر من سماعة القرآن.

1042) سوره مدثر، آیه 49 - 45.

1043) کافی، ج 1، ص 434، باب فیه نکت و نتف...

1044) تفسیر قمی، ج 2، ص 395، اقشعرار الکفار...

1045) سوره مریم، آیه 87.

1046) کافی، ج 1، ص 431، باب فیه نکت و...

1047) تفسیر قمی، ج 2، ص 56، کیفیة الوصیة...

1048) سوره رعد، آیه 25 - 21.

1049) سوره نور، آیه 36.

1050) سوره اسراء، آیه 110.

1051) سوره نساء، آیه 105.

1052) کافی، ج 1، ص 267، باب التفویض الی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

1053) سوره هود، آیه 108 - 105.

1054) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 159، سوره هود.

1055) سوره کهف، آیه 3.

1056) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 160، سوره هود.

1057) سوره بقره، آیه 31.

1058) سوره نساء، آیه 48.

1059) من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 574، باب معرفة الکبائر التی او عدالله.

1060) من لا یحضره الفقیره، ج 4، ص 411، و من الفاظ رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)...

1061) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 245، سوره نساء.

1062) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 246، سوره نساء.

1063) توحید، ص 409، باب الامر و النهی و الوعد.

1064) سوره هود، آیه 107.

1065) کافی، ج 2، ص 255، باب شدة ابتلاء المومن.

1066) کافی، ج 2، ص 258، باب شدة ابتلاء المومن.

1067) تفسیر قمی، ج 2، ص 250، ماذا یعطی الله ولیه فی الجنان.

1068) سوره زمر، آیه 53.

1069) کافی، ج 8، ص 35، خطبة الطالوتیه.

1070) معانی الاخبار، ص 107، باب معانی ما روی ان فاطمة احصنت...

1071) قمی، ج 2، ص 250، ماذا یعطی الله و الیه الجنان.

1072) معانی الاخبار، ص 107، باب معانی ما روی ان فاطمة احصنت...

1073) کافی، ج 2 ص 464، باب ان الایمان لا یضره سیئته.

1074) سوره مائده، آیه 27.

1075) کافی، ج 2، ص 464، باب ان الایمان یضره شیئته.

1076) سوره توبه، آیه 54.

1077) امالی مفید، ص 298، المجلس الخامس و الثلاثون.

1078) بحارالانوار، ج 6، ص 100، باب الصفح عن الشیعة و شفاعتهم.

1079) سوره فرقان، آیه 23.

1080) کافی، ج 5، ص 126، باب المکاسب الحرام.

1081) بصائر الدرجات، ص 436، باب الاعمال تعرض علی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

1082) قمی، ج 2، ص 112، علی (علیه السلام) افضل الساعات.

1083) تفسیر قمی، ج 2، ص 418، سوره غاشیه.

1084) سوره غاشیه، آیه 2 و 3.

1085) کافی، ج 8، ص 160، حدیث الناس یوم القیامه.

1086) سوره غاشیه، آیه 3 و 4.

1087) کافی، ج 8، ص 212، حدیث الناس یوم القیامة.

1088) سوره نساء، آیه 137.

1089) تفسیر قمی، ج 1، ص 156، احکام القتل.

1090) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 279، سوره نساء.

1091) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 281، سوره نساء.

1092) سوره نحل، آیه 83.

1093) کافی، ج 1، ص 427، باب فیه نکت و نتف.

1094) سوره مائده، آیه 55.

1095) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 266، سوره نحل.

1096) سوره نحل، آیه 88.

1097) تفسیر قمی، ج 1، ص 388، سوره نحل.

1098) سوره روم، آیه 27.

1099) بحارالانوار، ج 11، ص 150، باب سجود الملائکة و معناه.

1100) تفسیر امام حسن عسکری (علیه السلام)، ص 266، ارتفاع القتل عن بنی اسرائیل.

1101) سوره بقره، آیه 63.

1102) تفسیر امام، ص 259، ارتفاع القتل...

1103) سوره بقره، آیه 58 و 59.

1104) تفسیر امام عسکری (علیه السلام)، ص 276، قصه ذبح بقره.

1105) سوره بقره، آیه 71.

1106) سوره بقره، آیه 68.

1107) کافی، ج 2، ص 8، باب آخر منه.

1108) سوره طه، آیه 115.

1109) سوره بقره، آیه 286.

1110) سوره انعام، آیه 152.

1111) بحارالانوار، ج 58، ص 85، ندییل و تفصیل فی بیان اقوال الحکماء.

1112) تحف العقول، ص 188، ذکره علیه السلام - الایمان و الارواح.

1113) بحارالانوار، ج 58، ص 85، تذییل و تفصیل...

1114) سوره حجر، آیه 29.

1115) سوره فجر، آیه 27 و 28.

1116) کافی، ج 1، ص 129، باب العرش و الکرسی.

1117) کافی، ج 1، ص 390، باب خلق ابدان...

1118) کافی، ج 1، ص 389، باب خلق ابدان...

1119) سوره مطففین، آیه 21 - 18.

1120) کافی، ج 1، ص 385، باب موالید الائمه (علیهم السلام)...

1121) بحارالانوار، ج 25، ص 49، باب 3، الارواح التی فیهم و انهم موید...

1122) کافی، ج 1، ص 385، باب موالید الائمه...

1123) کافی، باب خلق ابدان الائمه و ارواحهم و قلوبهم (علیهم السلام)، ج 1، ص 389، ح 3.

1124) بحارالانوار، ج 25، ص 49، باب 3، الارواح التی فیهم و انهم موید.

1125) بحارالانوار، ج 25، ص 8، باب 1، بدو ارواحهم و انوارهم.

1126) بحارالانوار، ج 25، ص 9، باب 1، بدو ارواحهم و انوارهم.

1127) بحارالانوار، ج 25، ص 9، باب 1، بدو ارواحهم و انوارهم.

1128) سوره مطففین، آیه 18.

1129) اکمال الدین، ج 1، ص 265، باب 24، ما روی عن النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) فی النص...

1130) اختصاص، ص 267، حدیث فی زیارة المومن بالله.

1131) کافی، ج 1، ص 197، باب ان الائمة هم ارکان الارض.

1132) بصائر الدرجات، ص 479، باب 7، فی الائمة ان بعضهم من بعض.

1133) بصائر الدرجات، ص 480، باب فی الائمة...

1134) اختصاص، ص 266، حدیث فی زیارة الائمه (علیهم السلام).

1135) اختصاص، ص 267، حدیث فی زیارة المومن.

1136) بصائر الدرجات، ص 480، باب فی ان الائمة...

1137) بحارالانوار، ج 25، ص 17، باب 1، بدو ارواحهم و طینتهم.

1138) بحارالانوارج 25، ص 17، باب بدو ارواحهم و طینتهم.

1139) سوره نساء، آیه 69.

1140) سوره ص، آیه 75.

1141) سوره ص، آیه 75.

1142) تفسیر فرات، ص 552، سوره غاشیه.

1143) تفسیر فرات، ص 552.

1144) کافی، ج 1، ص 402، باب فیما جاء ان حدیثهم صعب مستصعب.

1145) کافی، ج 1، ص 401، باب فیما جاء ان حدیثهم صعب مستصعب.

1146) سوره بینه، آیه 7.

1147) امالی طوسی، ص 251، المجلس التاسع فیه بقیة احادیث.

1148) محاسن، ج 1، ص 171، باب ما نزل فی الشیعة فی القرآن.

1149) سوره بینه، آیه 8.

1150) کافی، ج 8، ص 365، باب خطبة لامیرالمومنین.

1151) سوره نور، آیه 35 و 36.

1152) کافی، ج 8، ص 331، حدیث الفقهاء و العلماء...

1153) کافی، ج 8، ص 129، حدیث آدم (علیه السلام) مع الشجره...

1154) اکمال الدین، ج 1، ص 217، باب 22، اتصال الوصیة من لدن آدم.

1155) تفسیر قمی، ج 2، ص 103، تفسیر آیه نور.

1156) کافی، ج 6، ص 252، باب من ینتفع به من...

1157) سوره نساء، آیه 69.

1158) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 256، سوره نساء.

1159) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 256، سوره نساء.

1160) سوره فرقان، آیه 70.
1161) بحارالانوار، ج 65، ص 100، باب 18، الصفح عن الشیعه و شفاعة الائمه.
1162) خصال، ج 2، ص 582، لواء الحمد سبعون شقه...

1163) تفسیر قمی، ج 2، ص 314، صلح حدیبیه.

1164) سوره فتح، آیه 2.

1165) عیون اخبار الرضا (علیه السلام) ج 2، ص 57، باب فیم جابر عن الرضا (علیه السلام).

1166) بحارالانوار، ج 8، ص 40، باب 21، الشفاعة... و ج 65، ص 98، باب 18، الصفح عن...

1167) سوره غافر، آیه 7.

1168) عیون اخبار الرضا، ج 1ص 262، باب 26، ما جاء عن الرضا...

1169) کافی، ج 8، ص 33، خطبة الطالوتیه...

1170) سوره غافر، آیه 7 و 8.

1171) تفسیر قمی، ج 2، ص 255، سوره مومن.

1172) سوره حدید، آیه 12 و 13.

1173) سوره نساء، آیه 69.

1174) بحارالانوار، به نقل از کافی، ج 64، ص 192، باب 11، آخر فی ان المومن صنفان.

1175) تفسیر امام عسکری (علیه السلام)، ص 221، سجود الملائکة لآدم (علیه السلام)...

1176) سوره بقره، آیه 35.

1177) عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ص 306، باب 28، فی ما جاء عن الرضا (علیه السلام).

1178) سوره بقره، آیه 286.

1179) سوره بلد، آیه 10.

1180) سوره بقره، آیه 256.

1181) سوره نور، آیه 41.

1182) سوره اسراء، آیه 44.

1183) سوره نحل، آیه 48 و 49.

1184) کافی، ج 1، ص 385، باب موالید الائمه (علیهم السلام)...

1185) سوره اعام، آیه 115.

1186) سوره آل عمران، آیه 18.

1187) سوره قدر، آیه 4.

1188) بحارالانوار، ج 25، ص 42، باب 2، احوال ولادتهم (علیهم السلام)، بحارالانوار، ج 48، ص 2، باب 1، ولادته (علیه السلام).

1189) بصائر الدرجات، ص 440، باب 12، باب الفضل الذی فی احادیث.

1190) محاسن، ج 2، ص 314، کتاب العلل...، ص 299.

1191) کافی، ج 1، ص 162، باب البیان و التعریف و لزوم الحجة...
1192) کافی، ج 1، ص 163، باب البیان و التعریف و لزوم الحجة...
1193) کافی، ج 1، ص 163، باب البیان و التعریف و لزوم الحجة...
1194) سوره توبه، آیه 115.

1195) سوره شمس، آیه 8.

1196) سوره انسان، آیه 3.

1197) سوره فصلت، آیه 17.

1198) سوره توبه، آیه 120.

1199) کافی، ج 1، ص 311، باب الاشارة و النص علی علی بن الحسین (علیه السلام).

1200) بحارالانوار، ج 36، ص 393، باب نصوص الباقر (علیه السلام)، به نقل از غیبت نعمانی، ص 86.

1201) سوره توبه، آیه 24.

1202) کافی، ج 2، ص 58، باب فضل الیقین (آخر روایت با این اختلاف دارد.)

1203) بحارالانوار، ج 36، ص 1، باب 14، نادر...

1204) سوره بینه، آیه 5.

1205) سوره بقره، آیه 45.

1206) سوره رعد، آیه 7.

1207) سوره رعد، آیه 11 - 8.

1208) سوره غافر، آیه 15.

1209) سوره طلاق، آیه 10 و 11.

1210) سوره الرحمن، آیه 19 و 20.

1211) سوره صافات، آیه 180.

1212) سوره روم، آیه 27.

1213) کافی، ج 1، ص 113، باب حدوث اسماء.

1214) کافی، ج 2، ص 44، باب آخر منه.

1215) وسائل الشیعه، ج 16، ص 161، باب استحباب الفرق؛ بحارالانوار، ج 66، ص 164 و ج 67، ص 143.
1216) کافی، ج 2، ص 43، باب درجات ایمان.

1217) سوره نمل، آیه 83 و 84.

1218) تفسیر قمی، ج 2، ص 130، علی (علیه السلام) دابة الارض.

1219) بحارالانوار، ج 53، ص 52، باب الرجعة.

1220) سوره کهف، آیه 47.

1221) تفسیر قمی، ج 2، ص 131، علی ع دابة الارض.

1222) بحارالانوار، ج 53، ص 39، باب الرجعة به نقل از بصائر.

1223) بحارالانوار، ج 53، ص 116، باب الرجعة.

1224) بحارالانوار، ج 53، ص 44، باب الرجعة به نقل از منتخب البصائر.

1225) اقبال، ص 687، فصفل فیما نذکره من الدعاء.

1226) سوره طه، آیه 5.

1227) کافی، ج 1، ص 127، فی قوله الرحمن.

1228) کافی، ج 1، ص 127، فی قوله الرحمن.

1229) کافی، ج 1، ص 128، فی قوله الرحمن.

1230) کافی، ج 1، ص 139 و 140، باب جوامع توحید.

1231) سوره بقره، آیه 259.

1232) سوره ص، آیه 43 - 41.

1233) سوره بقره، آیه 243.

1234) سوره بقره، آیه 55 و 56.

1235) سوره ذاریات، آیه 56.

1236) سوره نور، آیه 55.

1237) سوره قصص، آیه 5 و 6.

1238) سوره توبه، آیه 11.

1239) بحارالانوار، ج 53، ص 71، باب الرجعة، به نقل از منتخب البصائر.

1240) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 113، سوره برائت.

1241) سوره توبه، آیه 33.

1242) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 88، سوره برائت.

1243) سوره آل عمران، آیه 81.

1244) بحارالانوار، ج 53، ص 41، باب الرجعة به نقل از منتخب البصائر.

1245) به بحارالانوار، 11 / 25، باب معنی النبوة و علة البعثه مراجعه کنید.

1246) سوره نمل آیه 83.

1247) سوره آل عمران، آیه 157.

1248) بحارالانوار، ج 53، ص 40، باب الرجعة به نقل از منتخب البصائر.

1249) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 202، سوره آل عمران.

1250) سوره مدثر، آیه 1 و 2.

1251) بحارالانوار، ج 53، ص 43، باب الرجعة به نقل از منتخب.

1252) سوره مدثر، آیه 35 و 36.

1253) سوره سبأ، آیه 28.

1254) سوره حجر، آیه 38 - 36.

1255) عیاشی، ج 2، ص 242، سوره حجر.

1256) تفسیر قمی، ج 2، ص 245، خلافت امیرالمومنین لیلة المعراج.

1257) بحارالانوار، ج 5، ص 43، باب 29 الرجعة.

1258) سوره رحمن، آیه 62.

1259) سوره ذاریات، آیه 13.

1260) بحارالانوار، ج 53، ص 44، باب الرحبة.

1261) بحارالانوار، ج 53، ص 44، باب الرحبة.

1262) سوره نازعات، آیه 14، 10.

1263) بحارالانوار، ج 53، ص 44، باب الرحبة.

1264) سوره مائده، آیه 20.

1265) بحارالانوار، ج 53، ص 44، باب الرحبة.

1266) سوره قصص، آیه.

1267) تفسیر قمی، ج 2، ص 147، تکلم ابو طالب بکلمه الشهادة.

1268) تفسیر قمی، ج 2، ص 147، تکلم ابو طالب بکلمه الشهادة.

1269) تفسیر قمی، ج 1، ص 25، مقدمة المصنف.

1270) سوره آل عمران، آیه 83.

1271) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 183، سوره آل عمران.

1272) سوره نحل، آیه 38 و 39.

1273) امالی صدوق، ص 216، مجلس الثامن و الثلاثون.

1274) بحارالانوار، ج 25، ص 283، باب 10، نفی الغلو فی النبی و الائمه (علیهم السلام).

1275) سوره نساء، آیه 159.

1276) بحارالانوار، ج 53، ص 50، باب الرجعة به نقل از تفسیر قمی، ج 1، ص 158، احکام القتل.

1277) بحارالانوار، ج 9، ص 195، به نقل از تفسیر قمی، ج 1، ص 158، احکام القتل.

1278) سوره یونس، آیه 39 و 40.

1279) بحارالانوار، ج 2، ص 70، به نقل از تفسیر عیاشی، ج 2، ص 122، سوره یونس.

1280) بحارالانوار، ج 53، ص 51، به نقل از تفسیر قمی، ج 1، ص 302.

1281) سوره یونس، آیه 54.

1282) تفسیر قمی، ج 1، ص 312.

1283) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 123، سوره یونس.

1284) قمی، ج 1، ص 313.

1285) سوره طه، آیه 124.

1286) تفسیر قمی، ج 2، ص 65، شفاعة رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).
1287) بحارالانوار، ج 53، ص 40، باب الرحمة به نقل از منتخب البصائر.

1288) سوره انبیاء آیه 95.

1289) تفسیر قمی، ج 2، ص 75، اعظم آیة للرجعة.

1290) سوره حج، آیه 39 و 40.

1291) تفسیر قمی، ج 2 ص 84، اذن القتال للقام؛ بحار، ج 24، ص 223.

1292) کافی، ج 8، ص 337، حدیث الذی احیاه عیسی (علیه السلام).

1293) سوره نمل، آیه 82.

1294) تفسیر قمی، ج 2، ص 130، عی (علیه السلام) دابة الارض.

1295) تفسیر قمی، ج 2، ص 131، علی (علیه السلام) دابة الارض.

1296) کافی، ج 1، ص 197، باب ان الائمة هم ارکان الارض.

1297) سوره قصص، آیه 5 و 6.

1298) کافی، ج 1، ص 306، باب الاشارة و النص علی ابی عبدالله (علیه السلام).

1299) معانی الاخبار، ص 79، باب معنی قول النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) لعلی و الحسن و الحسین.

1300) بحارالانوار، ج 24، ص 168، باب 49، انهم المستضعفون.

1301) سوره توبه، آیه 33.

1302) اکمال الدین، ج 2، ص 670، باب فی نوادر الکتاب.

1303) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 87، سوره برائت؛ بحار، ج 52، ص 346.

1304) بحارالانوار، ج 53، ص 64، باب الرجعة.

1305) سوره سجده، آیه 21.

1306) سوره مدثر، آیه 1 و 2.

1307) سوره مدثر، آیه 35 و 36.

1308) سوره مومنون، آیه 77.

1309) سوره حجر، آیه 2.

1310) سوره نمل، آیه 93.

1311) تفسیر قمی، ج 2، ص 132، علی (علیه السلام).

1312) سوره سجده، آیه 30 - 28.

1313) تفسیر قمی، ج 2، ص 171، فضیلة یوم الجمعة.

1314) سوره مومنون، آیه 93.

1315) بحارالانوار، ج 9، ص 150، باب احتجاج الله - تعالی - علی الارواح.

1316) بحارالانوار، ج 53، ص 66، باب 29، الرجعة.

1317) سوره مومنون، آیه 95.

1318) سوره یس، آیه 52.

1319) کافی، ج 8، ص 248، حدیث القباب.

1320) سوره غافر آیه 51.

1321) بحار، ج 53، ص 65، باب الرجعة.

1322) سوره ق، آیه 41 و 42.

1323) قمی، ج 2، ص 326، درجة النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و علی (علیه السلام) فی المحشر.

1324) بحارالانوار، ج 53، ص 65، باب الرجعة.
1325) سوره توبه، آیه 111.

1326) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 112، سوره برائت.

1327) سوره اسراء، آیه 72.

1328) بحار، ج 53، ص 71، باب الرجعة.

1329) سوره اسراء، آیه 6.

1330) کافی، ج 8، ص 206، حدیث قوم صالح.

1331) سوره اسراء، آیه 4.

1332) سوره اسراء، آیه 4.

1333) سوره اسراء، آیه 5.

1334) سوره اسراء، آیه 5.

1335) سوره اسراء، آیه 5.

1336) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 281، سوره بنی اسرائیل.

1337) بحارالانوار، ج 53، ص 60، باب الرجعة به نقل از جوامع الفوائد و تأویل الایات الظاهر.

1338) سوره ممتحنه، آیه 13.

1339) سوره غافر، آیه 11.

1340) تفسیر قمی، ج 2، ص 255، سوره مومن.

1341) بحارالانوار، ج 53، ص 116، باب الرجعة به نقل از منتخب البصائر.

1342) سوره غافر، آیه 12 - 10.

1343) سوره انعام، آیه 158.

1344) توحید، ص 265، باب الرد علی الثنویة و الزنادقه.

1345) تفسیر قمی، ج 1، ص 221، ولایت ابراهیم (علیه السلام).

1346) خصال، ج 1، ص 274، بعثت الله النبی بخمسة اسیاف.

1347) اکمال، ج 2، ص 336، باب ما روی عن الصادق (علیه السلام).

1348) احتجاج، ج 2، ص 492، ذکر طرف مما خرج ایضا عن صاحب الزمان (علیه السلام).

1349) سوره انبیاء، آیه 105.

1350) بحارالانوار، ج 53، ص 117، باب الرجعة به نقل از علل الشرایع.

1351) سوره نور، آیه 55.

1352) تفسیر قمی، ج 2، ص 77، اعظم آیة للرجعة.

1353) تفسیر قمی، ج 2، ص 129، سوره نمل.

1354) سوره نور، آیه 55.

1355) کافی، ج 1، ص 250، باب فی شأن انا انزلناه.

1356) تفسیر قمی، ج 1، ص 13، مقدمه مصنف.

1357) تأویل الایات، ص 365، سوره نور به نقل از عیاشی.

1358) تأویل الایات، ص 365، سوره نور به نقل از عیاشی. و بحارالانوار، ج 8، ص 348، باب ذبح الموت بین الجنة و النار.

1359) سوره طور، آیه 47.

1360) تفسیر قمی، ج 2، ص 170، فضیلة یوم الجمعة.

1361) بحار، ج 53، ص 117، باب الرجعة.

1362) سوره قلم، آیه 16.

1363) تفسیر قمی، ج 2، ص 381، سوره قلم.

1364) سوره آل عمران، آیه 185.

1365) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 201، سوره آل عمران.

1366) بحارالانوار، ج 53، ص 64، باب الرجعة به نقل از منتخب البصائر.

1367) سوره سجده، آیه 21.

1368) سوره نمل، آیه 93.

1369) تفسیر قمی، ج 2، ص 170، فضیلت یوم الجمعة.

1370) تفسیر قمی، ج 2، ص 132، علی دابة الارض.

1371) سوره نساء، آیه 97 و 98.

1372) کافی، ج 2، ص 404، باب المستضعف.

1373) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 270، سوره نساء.

1374) سوره حجر، آیه 2.

1375) سوره یونس، آیه 54.

1376) سوره سجده، آیه 21.

1377) تفسیر قمی، ج 2، ص 170، فضیلة یوم الجمعة.

1378) سوره اسراء، آیه 72.

1379) سوره انعام، آیه 158.

1380) سوره غافر، آیه 83.

1381) بحارالانوار، ج 64، ص 47، به نقل از عیون اخبار الرضا (علیه السلام).

1382) کافی، ج 7، ص 238، باب ما یجب علی اهل الذمة من الحدود.

1383) سوره غافر، آیه 51.

1384) قمی، ج 2، ص 285، کیفیة موت اهل السماء و الارض.

1385) سوره غافر، آیه 52.

1386) سوره مدثر، آیه 1 و 2.

1387) سوره مدثر، آیه 35 و 36.

1388) سوره آل عمران، آیه 83.

1389) سوره قصص، آیه 85.

1390) سوره توبه، آیه 23.

1391) کافی، ج 1، ص 197، باب ان الائمه هم ارکان الارض.

1392) بحارالانوار، ج 53، ص 101، به نقل از بصائر ص 199، باب فی الائمة.

1393) کافی، ج 1، ص 196، ان الائمة هم ارکان الارض.

1394) علل الشرایع، ج 2، ص 402، باب علة وجوب الحج و الطواف.

1395) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 242، سوره فجر.

1396) قمی، ج 2، ص 245، خلافة امیرالمومنین لیلة المعراج.

1397) کافی، ج 1، ص 331، باب نادر فی حالة الغیبه.

1398) کافی، ج 1، ص 335، باب نادر فی حال الغیبة.

1399) کافی، ج 1، ص 399، باب انه لیس شی ء من الحق فی ید الناس.

1400) کافی، ج 1، ص 399، باب انه لیس شی ء من الحق فی ید الناس.

1401) کافی، ج 1، ص 399، باب انه لیس شی ء من الحق فی ید الناس.

1402) سوره عبس، آیه 24.

1403) کافی، ج 1، ص 49، باب النوادر.

1404) کافی، ج 1، ص 49، باب النوادر.

1405) سوره نحل، آیه 100 - 98.

1406) سوره بقره، آیه 255.

1407) سوره طه، آیه 109 و 110.

1408) سوره یونس، آیه 3.

1409) سوره زمر، آیه 43 و 44.

1410) سوره مدثر، آیه 48 - 40.

1411) کافی، ج 1، ص 419، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

1412) کافی، ج 1، ص 434، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

1413) سوره مدثر، آیه 49.

1414) تأویل الایات، ص 714، سوره مدثر.

1415) قمی، ج 2، ص 272 و ص 395.

1416) سوره بقره، آیه 255.

1417) سوره اسراء، آیه 110.

1418) کافی، ج 1، ص 140، باب جوامع التوحید.

1419) کافی، ج 1، ص 141، باب جوامع التوحید.

1420) کافی، ج 1، ص 138، باب جوامع التوحید.

1421) اکمال الدین، ج 1، ص 14، السر فی امره تعالی املائکة.

1422) اکمال الدین، ج 2، ص 410، باب فی من انکر القائم الثانی عشر (علیه السلام).

1423) اکمال الدین، ج 2، ص 410، باب فی من انکر القائم الثانی عشر (علیه السلام).

1424) سوره احزاب، آیه 36.

1425) سره نساء، آیه 65.

1426) سوره نور، آیه 51.

1427) کافی، ج 2، ص 60، باب الرضا بالقضاء.

1428) کافی، ج 2، ص 61، باب الرضا بالقضاء.

1429) کافی، ج 2، ص 62، باب الرضا القضاء.

1430) کافی، ج 2، ص 46، باب نسیة الاسلام.

1431) کافی، ج 2، ص 45، باب نسبة الاسلام.

1432) کافی، ج 2، ص 46، باب نسبة الاسلام.

1433) کافی، ج 2، ص 46، باب نسبة الاسلام.

1434) بحارالانوار، ج 65، ص 343، باب دعائم الاسلام و الایمان.

1435) سوره آل عمران، آیه 92.

1436) خصال، ج 2، ص 394، معنی الحدیث الذی روی عن النبی (علیهم السلام).
1437) یعنی: با روزگار دشمنی نکنید، چه این که با شما دشمنی می کنند.

1438) سوره نور، آیه 55.

1439) سوره آل عمران، آیه 7.

1440) کافی، ج 1، ص 414، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

1441) عیاشی، ج 1، ص 162، سوره آل عمران.

1442) عیاشی، ج 1، ص 11، تفسیر الناسخ و المنسوخ و الظاهر.

1443) بحار، ج 36، ص 396، باب 46، شبیه روایت فوق است.

1444) بحار، ج 82، ص 260، باب 33، من القنوتات الطویلة المرویة.

1445) سوره بقره، آیه 256.

1446) سوره بقره، آیه 257.

1447) کافی، ج 1، ص 215، باب ان الائمة فی کتاب الله.

1448) سوره اسراء، آیه 71.

1449) کافی، ج 1، ص 216، باب ان الائمة فی کتاب الله.

1450) سوره انبیاء، آیه 73.

1451) سوره قصص، آیه 41.

1452) سوره انعام، آیه 98.

1453) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 371، سوره انعام.

1454) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 371، سوره انعام.

1455) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 372، سوره انعام.

1456) الکافی، ج 2، ص 418، باب المعارین.

1457) کافی، ج 2، ص 579، باب دعوات موجزات لجمیع الحوائج.

1458) کافی، ج 2، ص 419، باب فی علامة المعار.

1459) سوره انعام، آیه 125.

1460) توحید، ص 415، باب 54، التعریف و البیان و الحجة.

1461) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 321، سوره مائده.

1462) کافی، ج 8، ص 13، کتاب الروضة.

1463) بحارالانوار، ج 65، ص 236، باب 24، الفرق بین الایمان و السلام.

1464) سوره بقره، آیه 255.

1465) سوره طه، آیه 109.

1466) سوره مریم، آیه 87.

1467) کافی، ج 1، ص 431، باب فیه نکت و نتف من التنزیل...

1468) کافی، ج 7، ص 2، باب الوصیة و ما امر بها...

1469) فقیه، ج 4، ص 187، باب اسم الوصیة...

1470) تهذیب، ج 9، ص 174، باب 6، الوصیة و وجوبها.

1471) تفسیر قمی، ج 2، ص 55، کیفیة الوصیة.

1472) سوره نجم، آیه 26.

1473) تفسیر قمی، ج 2، ص 202، نزع الا بالسة یوم...

1474) تفسیر قمی، ج 2، ص 64، شفاعة رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).
1475) سوره طه، آیه 108.

1476) کافی، ج 1، ص 389، باب خلق ابدان الائمة و ارواحهم (علیهم السلام).

1477) سوره آل عمران، آیه 135 و 136.

1478) کافی، ج 2، ص 278، باب الکبائر.

1479) کافی، ج 2، ص 442، باب اللمم.

1480) سوره نجم، آیه 32.

1481) کافی، ج 2، ص 441، باب اللمم.

1482) کافی، ج 2، ص 441، باب اللمم.

1483) بحار، ج 95، ص 87، باب 6، الاعمال...

1484) بحار، ج 84، ص 338، باب 13، نافلة الفجر و کیفیتها.

1485) کافی، ج 2، ص 423، باب تنقل احوال القلب.

1486) سوره بقره، آیه 222.

1487) سوره هود، آیه 52.

1488) کافی، ج 2، ص 427، باب الاعتراف بالذنوب و الندم علیها.

1489) کافی، ج 2، ص 18، باب دعائم الاسلام.

1490) سوره نساء، آیه 80.

1491) کافی، ج 1، ص 134، باب جوامع التوحید.

1492) بحارالانوار، ج 4، ص 269، باب 4، جوامع التوحید، ص 212 و توحید، ص 41، باب 2، الوحید و نفی التشبیه.

1493) کافی، ج 1، ص 97، باب فی ابطال الرویة.

1494) کافی، ج 1، ص 97، باب فی ابطال الرویة.

1495) فانما یسرناه بلسانک لعلهم یتذکرون، سوره دخان، آیه 58.

1496) سوره انسان، آیه 24.

1497) سوره انسان، آیه 25.

1498) سوره اعلی، آیه 15.

1499) سوره مزمل، آیه 7 و 8.

1500) سوره اسراء، آیه 110.

1501) اقبال الاعمال، ص 446، فصل فیما نذکره من الدعوات...

1502) این بیان زیر را می آوریم، چه این که شاید نیازمند به بیان باشد. حقیقت نطق عبارت از توانایی بر آشکار کردن آنچه در نفس و فرود آوردن به عالمی که حواس می توانند حمل کنند و به همین خاطر نطق فصل انسان شده و در دیگر حیوانات چنین نیست.
در اینجا نطق به معنای مفعول است. پس معنای آن این است: خداوند از تو به واسطه حقایقی که در ائمه به ودیعت گذاشتی یعنی به مبادی ملکات می خواهم، مراد از اعضاد که جمع عضد است به معنای یاور و کمک کننده است، و: اشهاد جمع شهد و آن جمع شاهد است یعنی کسانی که شهادتی که در نزد ایشان است ادا می کنند.
مناة: کیل و میزان
اذواد: جمع ذود که جمع ذائدات و از ذود به معنای راهنمایی و هدایت و یا طرد و دفع است و به عبارت دیگر چوپان به معنای ذائد است.
رواد: جمع رائد از رود به معنای رفتن و آمدن و مراوده می باشد.

1503) کافی، ج 1، ص 87، باب المعبود.

1504) کافی، ج 1، ص 87، باب المعبود.

1505) کافی، ج 1، ص 87، باب المعبود.

1506) کافی، ج 1، ص 114، باب معانی الاسماء و اشتقاقها.

1507) سوره اسراء، آیه 110.

1508) کافی، ج 1، ص 112، باب حدوث الاسماء.

1509) کافی، ج 1، ص 97، باب فی ابطال الرویة، ص.

1510) مصباح کفعمی، ص 272، و من ذلک دعاه...
1511) بحار، ج 91، ص 151، باب 32، ادعیة المناجاة.

1512) سوره اعراف، آیه 71.

1513) سوره یونس، آیه 40.

1514) سوره نجم، آیه 23.

1515) سوره لقمان، آیه 27.

1516) سوره شعراء، آیه 195.

1517) بحارالانوار، ج 4، ص 32، باب 5، نفی الرؤیة و تأویل الایات فیه.

1518) سوره نجم، آیه 17 و 18.

1519) سوره ق، آیه 45.

1520) سوره زمر، آیه 69.

1521) بحارالانوار، ج 91، ص 98، باب 32، ادعیة المناجات.

1522) و من لاذبک غیر مخذول و من اقبلت علیه غیر مملوک، الهی ان من انتهج بک لمستنیر و ان من اعتصم بک لمستجیر بحارالانوار، ج 91، ص 98، باب 32، ادعیة المناجاة.

1523) بحارالانوار، ج 91، ص 98، باب 32، ادعیة المناجاة.

1524) سوره فصلت، آیه 32 - 30.

1525) تفسیر قمی، ج 1، ص 302.

1526) کافی، ج 1، ص 220، باب أن الطریقة التی...

1527) بحار، ج 6، ص 166، باب 6، سکرات الموت و شدائده...

1528) بحار، ج 24، ص 28، باب 25، آخر فی ان الاستقامد انما هی...

1529) تفسیر قمی، ج 2، ص 265، حضور المعصومین (علیهم السلام) عند الموت.

1530) تفسیر قمی، ج 2، ص 266، حضور المعصومین (علیهم السلام) عند الموت.

1531) تفسیر امام حسن عسکری، ص 239، ورود ملک الموت علی المومنین و ارائته.

1532) بقره، آیه 46.

1533) سوره فصلت، آیه 30.

1534) کافی، ج 3، ص 127، باب ان المومن لا یکره علی قبض روحه.

1535) تفسیر قمی، ج 2، ص 421، کیفیة جهنم و الصراط.

1536) سوره آل عمران، آیه 15.

1537) سوره اعراف، آیه 40 و 41.

1538) بحارالانوار، ج 70، ص 184، باب 130، الکبر.

1539) بحارالانوار، ج 70، ص 184، باب 130، الکبر.

1540) تضمین آیه شریفه انی آنست نارا لعلی آتیکم منها بخبر أو جذوة من النار لعلکم تصطلون سوره قصص، آیه 29.

1541) سوره مریم، آیه 67.

1542) کافی، ج 1، ص 187، باب البداء.

1543) سوره انسان، آیه 1.

1544) المحاسن، ج 1، ص 243، باب 24، العلم.

1545) سوره لقمان، آیه 27.

1546) سوره آل عمران، آیه 162 و 163.

1547) کافی، ج 1، ص 430، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

1548) بحارالانوار، ج 66، ص 171، باب 32، درجات الایما و حقایقه، به نقل از عیاشی.

1549) بحارالانوار، ج 66، ص 171، باب 32، درجات الایما و حقایقه، به نقل از عیاشی.

1550) سوره مائده، آیه 55.

1551) سوره بقره، آیه 124.

1552) سوره احزاب آیه 33.

1553) سوره نجم، آیه 9.

1554) کافی، ج 2، ص 120، باب الرفق.

1555) سوره نساء، آیه 59.

1556) تأویل الایات الظاهر، ص 21، مقدمه مولف، ص 200.

1557) تأویل الایات الظاهر، ص 21، مقدمه مولف، ص 200.

1558) بصائر الدرجات، ص 536، باب 21، شرح امور النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و الائمه (علیهم السلام).

1559) سوره بقره، آیه 255.

1560) سوره نور، آیه 40.

1561) کافی، ج 1، ص 195، باب أن الائمة (علیهم السلام) نور الله - عزوجل -

1562) سوره بقره، آیه 257.

1563) بحارالانوار، ج 48، ص 194، باب احتجاج الله - تعالی - علی الارباب.

1564) سوره توبه، آیه 109.

1565) اعلام الدین، ص 450، باب ما جعل الله - تعالی - بین المومنین.

1566) سوره انعام، آیه 125.

1567) توحید، ص 415، باب التعرف و البیان و الحجة.

1568) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 321، سوره مائده.

1569) کافی، ج 8، ص 13، کتاب الروضة، ص 2.

1570) سوره غاشیه، آیه 21.

1571) سوره ذاریات، آیه 25.

1572) سوره جاشیه، آیه 18.

1573) سوره جمعه، آیه 2.

1574) سوره شمس، آیه 9 و 10.

1575) سوره واقعه آیه 79.

1576) سوره اعراف، آیه 42 - 40.

1577) سوره مائده، آیه 55.

1578) سوره نساء، آیه 59.

1579) بحارالانوار، ج 3، ص 267، باب 10، ادنی ما یجزی من المعرفة.

1580) کافی، ج 2، ص 18، باب دعائم الاسلام.

1581) کافی، ج 1، ص 376، باب و من مات و لیس له امام...

1582) کافی، ج 1، ص 376، باب و من مات و لیس له امام...

1583) بحارالانوار، ج 39، ص 246، باب 87، حبة و بغضه صلوات الله علیه.

1584) سوره مائده، آیه 3.

1585) سوره انفال، آیه 29.

1586) سوره حدید، آیه 28.

1587) سوره فرقان، آیه 70.

1588) امالی طوسی، ص 72، مجلس سوم، فیه بقیة احادیث.

1589) امالی طوسی، ص 164، مجلس ششم، فیه بقید احادیث.

1590) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 33، باب فیما جاء عن الرضا (علیه السلام).

1591) تفسیر قمی، ج 2، ص 117، قضاء صلوة اللیل.

1592) بحارالانوار، ج 68، ص 332، باب 81، الحیاء من الله و من الخلق.

1593) بحارالانوار، ج 5، ص 233، باب الطیند و المیثاق؛ ج 64، ص 106، باب 3، طینة المومن.

1594) سوره اسراء، آیه 15 - 13.

1595) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 328، سوره کهف.

1596) تفسیر قمی، ج 2، ص 17، علة کسوف الشمس.

1597) سوره حشر، آیه 7.

1598) بحارالانوار، ج 5، ص 233، باب الطینة و المیثاق و بحار، ج 64، ص 106، باب 3، طینة المومن.

1599) سوره فتح، آیه 2.

1600) تفسیر قمی، ج 2، ص 314، صلح حدیبیه.

1601) بحارالانوار، ج 27، ص 137، باب جمعهم... و ولایتهم.

1602) کافی، 1، ص 375، فمن دان الله - عزوجل - بغیر امام.

1603) سوره بقره، آیه 255.

1604) سوره بقره، آیه 257.

1605) سوره بقره، آیه 257.

1606) لیس للانسان الا ما سعی؛ سوره نجم، آیه 39.

1607) در آن روز وزن حق است، هر ترازویش سنگین تر باشد، ایشان رستگارند و هر کس ترازوهایی سبک داشته باشد ایشان کسانی اند که جان هایشان به ستم هایی که به آیات ما روا داشته خسارت و زیان دیده است. سوره بقره، آیه 286.

1608) سوره اعراف، آیه 8 و 9.

1609) سوره مطففین، آیه 21، 18.

1610) کافی، ج 8، ص 47، حدیث موسی.

1611) سوره توبه، آیه 23.

1612) امالی طوسی، ص 634، مجلس یوم الجمعه 15.

1613) اعلام الدین، ص 357، باب عدد اسماء الله - تعالی - و هی تسعة.

1614) اعلام الدین، ص 400، باب ما جاء من عقاب الاعمال.

1615) ثواب الاعمال، ص 210، عقاب الناس و الجاحد لامیرالمومنین (علیه السلام).

1616) بحار، ج 27، ص 179.

1617) تفسیر قمی، ج 1، ص 42، ابتداء خلقة آدم.

1618) سوره بقره، آیه 34.

1619) سوره نساء، آیه 48.

1620) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 245، سوره نساء.

1621) فقیه، ج 4، ص 411، و من الفاظ رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) من...

1622) سوره مریم، آیه 96.

1623) کافی، ج 1، ص 431، باب فیه نکت و نتف من التنزیل.

1624) تفسیر قمی، ج 2، ص 56، کیفیة الوصیة.

1625) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 141، سوره هود.

1626) سوره شوری، آیه 23.

1627) قرب الاسناد، ص 38، جزء اول.

1628) اختصاص، ص 63، حدیث موسی بن جعفر (علیه السلام) مع یونس.

1629) کافی، ج 8، ص 93، حدیث الریاح.

1630) سوره اسراء، آیه 79.

1631) توحید، ص 261، باب 36، الرد علی الثنویة و الزنادقه.

1632) سوره اسراء، آیه 97.

1633) تفسیر قمی، ج 2، ص 25، فیه کیفیة خلقة العرش.

1634) سوره اعراف، آیه 156.

1635) سوره مائده، آیه 55.

1636) سوره نساء، آیه 59.

1637) سوره مائده، آیه 67.

1638) سوره حشر، آیه 7.

1639) سوره آل عمران، آیه 31.

1640) سوره انفال، آیه 29.

1641) سوره حدید، آیه 28.

1642) بحارالانوار، ج 16، ص 217، باب 9، مکارم...

1643) کافی، ج 1، ص 17، کتاب العقل و الجهل.

1644) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 164، سوره آل عمران.

1645) سوره آل عمران، آیه 8.

1646) سوره غافر، آیه 60.

1647) سوره بقره، آیه 186.

1648) سوره اسراء، آیه 108.

1649) سوره فتح، آیه 2.

1650) سوره ص، آیه 39.

1651) سوره نساء، آیه 105.

1652) سوره حشر، آیه 7.

1653) بحار، ج 25، ص 332، و بصائر الدرجات، ص 385 و 386.

1654) سوره ص، آیه 39.

1655) سوره حشر، آیه 7.

1656) کافی، ج 1، ص 265، باب التفویض الی رسول الله.

1657) سوره نساء، آیه 59.

1658) سوره طارق، آیه 4.

1659) سوره یس، آیه 32.

1660) کافی، ج 8، ص 352، خطبه امیرالمومنین (علیه السلام).

1661) دعای 37 از صحیفه سجادیه، ص 162.

1662) دعای 16 از صحیفه سجادیه، ص 78.

1663) سوره انعام، آیه 162.

1664) بحارالانوار، ج 26، ص 1، باب 14، نادر فی معرفتهم.

1665) بحار، ج 25، ص 336، فصل بیان التفویض و معانیه.

1666) تفسیر قمی، ج 2، ص 428، سوره ضحی.

1667) سوره علق، آیه 1.

1668) سوره ضحی، آیه 3.

1669) سوره هود، آیه 72.

1670) امالی مفید، ص 294، المجلس الخامس و الثلاثون، و امالی طوسی، ص 69، مجلس سوم.

1671) سوره توبه، آیه 94.

1672) کافی، ج 1، ص 219، باب عرض الاعمال علی النبی و الائمة (علیهم السلام).

1673) کافی، ج 1، ص 219، باب عرض الاعمال علی النبی و الائمة (علیهم السلام).

1674) سره اسراء، آیه 3.

1675) تفسیر قمی، ج 2، ص 13، معراج رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم).

1676) کافی، ج 2، ص 534، باب القول عند الاصباح و الامساء.

1677) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 280، سوره بنی اسرائیل.

1678) فقیه، ج 1، ص 335، باب ما یستحب من الدعاء فی کل صباح.

1679) علل الشرایع، ج 1، ص 29، باب العلة التی من اجلها سمی نوح.

1680) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 280، سوره بنی اسرائیل.

1681) سوره نحل، آیه 75.

1682) سوره انعام، آیه 162.

1683) البلد الامین، ص 208، شهر رمضان، اقبال، ص 70، فصل فیما نذکر من ادعیة... و مصباح کفعمی، ص 593.

1684) سوره بقره، آیه 286.

1685) کافی، ج 2، ص 16، باب الاخلاص.

1686) سوره اسراء، آیه 84.

1687) کافی، ج 2، ص 85، باب النیة.

1688) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 316، سوره بنی اسرائیل.

1689) سوره حج، آیه 34.

1690) کافی، ج 1، ص 390، باب التسلیم و فضل المسلمین.
1691) سوره هود، آیه 23.

1692) کافی، ج 1، ص 408، باب ان الارض کلها للامام.

1693) سوره اعراف، آیه 156.

1694) سوره توبه، آیه 72.

1695) بحار، ج 58، تذلیل و تفصیل فی بیان اقوال الحکما و مفاتیح الجنان، زیارت وداع، ص 972.

1696) سوره حجرآیه 29.

1697) سوره فجر، آیه 28.

1698) بحار، ج 91، ص 43، باب الاستشفاع بحمده و آل محمد (علیهم السلام).

1699) سوره توبه، آیه 128.

1700) سوره احزاب، آیه 56.

1701) مصباح کفعمی، ص 427، فصل 68، فی فضل...

1702) معانی الاخبار، ص 367، باب معنی الصلاة من الله عزوجل.

1703) سوره زخرف، آیه 32.

1704) سوره غافر، آیه 9 - 7.

1705) سوره لقمان، آیه 27.

1706) کافی، ج 1، ص 288.

1707) سوره بقره، آیه 30.

1708) سوره حجر، آیه 31 - 29.

1709) سوره اعراف، آیه 31.

1710) تهذیب، ج 6، ص 110، باب من الزیارات.

1711) تفسیر قمی، ج 2، ص 382، الذنب یحرم الرزق.

1712) سوره قلم، آیه 43.

1713) وسائل الشیعه، ج 6، ص 386، باب 27، باب عدم جواز سجود بغیر الامام.

1714) قصص، جزائری، ص 33، فصل دوم، در سجود ملائکه؛ بحار، ج 11، ص 138، باب سجود ملائکه.

1715) سوره یوسف، آیه 100.

1716) وسائل الشیعه، ج 6، ص 387، باب عدم جواز السجوع بغیر الله.

1717) وسائل الشیعه، ج 6، ص 387، باب عدم جواز السجوع بغیر الله.

1718) تفسیر امام، ص 385، ذکر فضل العلم.

1719) احتجاج، ج 1، ص 53، ذکر ما جری لرسول الله...

1720) سوره بقره، آیه 32.

1721) سوره بقره، آیه 30.

1722) تفسیر امام، ص 219، سجود الملائکة لادم و معناه.

1723) تفسیر امام، ص 259، ارتفاع القتل عن بنی اسرائیل.

1724) سوره بقره، آیه 58.