فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

و لا مال

مال اسم فاعل از ملا یملو یعنی: تند حرکت کند و یا بدود.
پس مراد از السلام علیکم به معنای وداع است نه این که به معنای تحیت باشد که شرح آن در ابتدای زیارت آمده است. و این سخن همان گونه که برای تحیت وضع شده برای وداع نیز وضع شده است. پس مراد از آن انشاء وداع با این گفتار است. و لذا آن را مقید به سلام مودع کرده تا تاکید السلام علیکم نماید. پس السلام علیکم به معنای این است که من بر شما درود می فرستم نه این که از شما خسته شده و یا بدم آمده باشد و نیز به معنای این نیست که بر فراق شما خشنود باشم تا با سرعت و یا دویدن از شما دور گردم.
پس حقیقت وداع در عرف اظهار کراهت فراق است و این که وداع کننده دوست دارد که از وی جدا نشود، چنان که در زمان ما متعارف است.
شاهد آن که در بسیاری از زیارت های دیگر آمده که بعد از سلام فرمود: استودعک الله یعنی آن را ودیعه به نزد خدا قرار می دهد، یعنی همان طور که شؤون باطنه ای که شما در نزد خدا دارید محفوظ و مصون است، من شرافت ظاهری شما را که عبارت از بزرگداشت مشاهد مشرفه و تمایل مردم به زیارت شما و با شکوه کردن قبور شما و مزین کردن ولایت و به خاک مالیدن بینی دشمنان شماست که با مسافرت به قبور شما انجام می پذیرد تا دلهای مردم به شما میل پیدا کند را به خدا می سپارم.
فرمود:

و رحمة الله و برکاته علیکم أهل البیت انه حمید مجید

ظاهر این است که از آیه شریفه: قالت یا ویلتا أألد و أنا عجوز و هذا بعلی شیخا ان هذا لشی ء عجیب قالوا أتعجبین من أمر الله رحمة الله و برکاته علیکم أهل البیت أنه حمید مجید(1669) یعنی: ساره گفت: وای بر من، آیا من که زنی پیرم می توانم فرزند آورم؟ و این شوهرم مردی پیر است، این چیزی شگفت آور است، گفتند: آیا از امر خدا شگفتی می کنی و رحمت خدا و برکات او بر شما اهل بیت باد! خداوند ستوده و مجید است. این آیه درباره حضرت ابراهیم (علیه السلام) و همسرش که زمان بشارت به ولایت اسحق و از پس وی یعقوب نازل شده است. این جمله استینافیه است. یعنی چگونه زائر شما خسته و یا ناخوش آیند و فراری باشد در رحمت و برکات خدا بدون هیچ توقفی بر شما فرود می آید. و از زمانی که در صلب آدم قرار گرفته اید تا به صلب حضرت ابراهیم (علیه السلام) قرار بگیرید و تا از دنیا بروید، پیوسته مورد رحمت و مبارکی خدا بوده و همیشه رحمت و برکت بر شما و قبور شما و زائران شما تا روز قیامت فرود آمده و می آید. پس این که فرمود: انه حمید مجید خواست علت نزول رحمت را بیان کند، به این که چون خدای - تعالی - مجمع همه خوبی هاست و چندان بلند است به طوری که امکان ندارد که چیزی به آن برسد، چنین خدایی شما را مجاری و مظاهر صفات خویش قرار داده. بنابراین چگونه امکان دارد رحمت و برکات از شما بریده شود.
فرمود:

سلام ولی غیر راغب عنکم

ولی به معنای حبیب است. رغب اگر با عن متعدی شود به معنای روی گردانی است.
فرمود: