فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

و أکرم أنفسکم

کریم هر چیزی خوب و درجه یک آن نوع و جنس است و در جذوه دوم مراد از انفس را فهمیدید، چه این که مراد از انفس اسمایی است که سبب و موثرند، چنان که مفاد ادعیه این است. لذا فرمودند: أسألک باسمک الذی خلقت به العرش و باسمک الذی خلقت به السموات... پس مراد از آن این است که خواست از خوبی و فراوانی کمال و مراتب و شؤون ایشان اظهار شگفتی کند، چه این که اسمای موجود در دیگران که منشأ اثرند با تاریکی های حدود آلوده و تاریکند، بر خلاف اسمایی که در ایشان وجود دارد، چه این که اسمای موجود در ایشان غیر متناهی و بدون محدودیت و بدون تقید به قید از حدود مراتب آن است. لذا هیچ حدی از حدود اسمایی که در غیر ایشان است را دارا نیستند. مع الوصف ایشان با همه موجودات محدودند و در عین حال بر اطلاق خود باقی اند و شرح این مطلب در و سلالة النبیین و صفود المرسلین بیان شده، پس نفوس ایشان گرامی ترین نفوس و بهترین آنهاست.
فرمود:

و أعظم شأنکم و أجل خطرکم

الشأن و الخطر به معنای مهم است و خطر اعم است چه این که شامل بزرگ و کوچک می شود و مراد از بزرگ (جلیل) کسی است که بلندی وی به درجه و مرتبه ای بلند رسید، در این صورت که کلمه خطر به فتح طه می باشد و اگر به سکون ط باشد به معنای کیل بزرگ یعنی پیمانه بزرگ است. در این صورت از این کلمه خواسته بفهماند که خداوند نعمت های بزرگ که از آن در مراتب عالم امکانی بزرگ تر نیست به ایشان داده است.
فرمود:

و أوفی عهدکم

و فی الشی ء و فیا مثل صلیا به معنای کامل شد و فراوان گردید و عهد آن نوشته ای که برای والیان نویسند برای رعایت حرمت.
پس معنایش این شد: چه کامل است!... پس انشاء تعجب است یعنی خواست شگفتی کند که چه مقدار شأن و جلالت نعمت های داده شده به ایشان بزرگ است، این نعمت ها عبارت از ولایت کلیه ای است که آینه ولایت کلیه الهیه می باشد. و نیز شگفتی از رعایت احترام ایشان نماید. چه این که خداوند نعمت هایی به ایشان داده که آنها را قرین خویش و رسولش نموده و فرمود: انما ولیکم الله و رسوله والذین آمنوا الذین یقیمون الصلاة و یؤتون الزکاة و هم راکعون(1550) و میثاق ولایت ایشان را قرین با میثاق ربوبیت خودش کرده و آن را از همه خلایق گرفته است. در این گرفتن میثاق همه موجودات حتی آسمان ها و زمین و کوه ها و گیاهان و همه اصناف خلایق وجود دارند، چنان که در و ارکان البلاد بیان کردیم.
بنابراین این مطلب اشاره به آیه شریفه انی جاعلک للناس اماما قال و من ذریتی قال لا ینال عهدی الظالمین(1551) دارد، چه این که مراد از عهد امامت و مراد از ذریه محمد و آل طاهرین (علیهم السلام) او است، چنان که در روایات فراوان همین معنا وارد شده است.
و فرمود: