فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

و أنتم نور الأخیار و هداة الأبرار و حجج الجبار

این فقرات بیان علت ناتوانی در احصاء و مدح و وصف به طریق لف و نشر مرتب است.
مراد این است که: شما چون دعائم الاخیار و خیرات صادره از ایشان ترشحی از ترشحات مبدأیی است که شما از آن آفریده شده اید، چه این که ایشان از زیاده طینت و سر شما که خداوند در آنها به ودیعت گذاشته آفریده شده اند و مراد از اخیار پیامبران و مرسلین و شهداء و صالحان و فرشتگان مقرب خدا هستند و من از شمارش تنها یکی از خیراتی که متفرع بر کمالات تک تک آنها هستم عاجزم چه رسد به احصاء و شمارش کمالات شما و شما حقیقت و طبیعت همه کمالات را در خود جمع کرده اید.
و شما عناصر ابرار هستید که متقی بوده و از در خانه ها به خانه وارد می شوند، چه این که ایشان از انوار شما خلق شده اند و من از ادراک کنه صفتی از صفات آنها عاجزم، چگونه می توانیم صفات شما را ادراک نمایم، در حالی که ایشان قطره ای از قطرات دریای وجود شما هستند. و حجج الجبار یعنی حجت های عالم جبروت و مظاهر عالم ولایت و امثال علیا و اسماء حسنی و کلمات تامه خدایند.
پس چگونه می توانم بخشی از نعمت هایی که خداوند داده برسم در حالی که خدای - تعالی - فرمود: ولو أنما فی الأرض من شجرة أقلام والبحر یمده من بعده سبعة أبحر ما نفدت کلمات الله ان الله عزیز حکیم(1515)
این جملات سه گانه حال مضاف الیه در هر سه فقره بوده و عمل آنها را بیان می کند.

در طینت

در فقره نخست اعتراف به عجز از شناخت کارهای خیری که از تک تک ایشان صدر شده کرده است. در فقره دوم اعتراف به عجز از معرفت عالم انوار و جبلت ایشان نموده است. و در فقره سوم اعتراف به عجز از شناخت عالم فطرت ایشان (علیهم السلام) کرده است.
فرمود:

بکم فتح الله و بکم یختم

در یا اهل بیت النبوة بان شدن که حقیقت نبوت به تنهایی نمی تواند ظهور کند و ظهور آن به یکی از مراتب دوازده گانه است و در هر نفس بلکه در هر موجودی نشانه ای از آن موجود است و همین مبدأ همه مراتب بی نهایت آن است و با همان آیه نیز ختم می کند و آن چیزی غیر از او نیست، هر مرتبه و شأنی که نازل شده مرتبه و شأنی از مراتب و شؤون اوست و همین سر آل محمد (علیهم السلام) است، پس همه اشیاء با سر ایشان شروع شده و با سر ایشان ختم می شوند.
فرمود: