فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

موالی لا أحصی ثناءکم

ثناء به فتح اول مصدر ثنی الشی ء است هنگامی که برخی بر برخی دیگر باز گردند، لذا در ذکر اوصاف و شمارش آنها به کار گرفته شده، گویا آن اوصاف را جمع کرده و برخی را بر برخی دیگر عطف کرده و افزوده است. لذا ثناء همان مدح است و یا انواع خوبی ها شده و آن را می شمارد و مثل این که گفته می شود: زید عالم خردمند و بخشنده است و خوبی های زید را بشمارد، این که فرمود: لا احصی ثناء علیک یعنی نمی توانم بر همه خوبی های تو احاطه پیدا کنم، پس مراد این است که خوبی های تو به اندازه ای رسیده که نمی توانم آنها را شمرده و کلیات آن را به شمار آورم.
فرمود:

و لا أبلغ من المدح کنهکم

مدح وصف شی ء است و با آن یک صفت و خوبی او شمرده می شود، مثل ای که گفته شود: من مروارید را به زیبایی مدح کردم، این جمله بیان نهایت زلال بودن آن را بیان می کند. پس مراد از بیان مزبور این است که مدح کنندگان از بیان یک خصوصیت صفت وی عاجزند، چه این که علم ایشان فراوان و قدر ایشان زیاد و کمالات فراوان در جبله ایشان وجود دارد به طوری که زایل شدنی نیست و عصمت ایشان به اندازه ای قوی است که از ایشان چیزی صادر نمی شود که خلاف ادب و اولی باشد، چنان که از دیگران صادر شده است.
فرمود:

و من الوصف قدرکم

وصف مدح است به این که کمیت صفات و درجات آن را بیان می کند، یعنی مراتب صفات شما غیر متناهی است، به طوری که نمی توان مراتب و شؤون آن را استیفاء کرد.
فرمود: