فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

مقر بفضلکم

بعد از این که ائمه را به اندازه توان شناختید و به دل ایمان آوردید و حق ایمان قبلی را ادا کردید، باید ایمان به زبان آورده و حق زبان را ادا کند و لذا اقرار کرده و شهادت به ولایت می دهد، پس این جمله انشائی است، چه این که اظهار آنچه در دل است واجب می باشد.
فرمود: بفضلکم فضل ضد نقص به معنای زیاده است، یعنی شما به بالاترین درجه در عالم امکان رسیدید، به طوری که آیندگان به شما نمی رسند و هیچ پیشی گیرنده ای که توانایی بر مقدم شدن بر شما را ندارد، لذا فضیلت شما بر همه فضائل جهانیان فایق آمد و چون کسانی که ائمه بر ایشان فضیلت دارند در اینجا ذکر نشده لذا حذف آنها دلالت دارد بر این که مطلق جهانیان مراد است.
فرمود:

محتمل لعلمکم محتجب بذمتکم معترف بکم

این صفات سه گانه از باب افتعال هستند و باب ب افتعال بر فراوانی مواد آن دلالت دارد، لذا کوشش در زیاده و احتجاب و استتار و ذمه و امان و ضمان می کند.
پس مراد این است که من جدیت و تلاش دارم تا علم شما را بیشتر حمل کنم و شما خواهید دید که به امان و ضمان و عهدی که با پروردگارم درباره ولایت شما بستم وفا می کنم. لازمه آن عهد کفالت شما از شیعه و دوستان شما در برابر دوزخ و وارد شدن به بهشت و رستگاری به نعمت های جاودانی بی زوال و فنا و همنشینی با پیامبران و شهدا و صالحین و صدیق است و ایشان رفیقان خوبی هستند.

در رجعت

فرمود:
مؤمن بایابکم مصدق برجعتکم
این دو فقره برای تأنیس آورده شده اند و نه تاکید.
فقره نخست برای بیان اعتقاد به این است که رجعت اتفاق می افتد، چه این که هر چه را معصومین خبر دهند، یعنی کسانی که از اشتباه و و خطا مصونند خبر دهند، خواهد شد و باید به آن ایمان داشت.
فقره دوم برای این مطلب آورده شد که چنان ای اعتقاد در من قوی است که گویی بالعیان آن را می بینم، چه این که تصدیق به چیزی عبارت از تحقق و وجود آن شی ء در عالم خودش است. نه این که تنها اعتقاد به آن داشته باشد، گرچه این اعتقاد تقلیدی و تعبدی باشد، چه این که حقیقت صدق چنان که در فقره الصادقون بیان شد عبارت از واقعیت و وجود شی ء می باشد، پس معنا این است که رجعت شما در دلم قرار گرفت به طوری که من آن را احساس کردم و من در امان و تحت پرچم شما بودم. برای بیان مطلب باید چند لمعه را تقدیم کنیم.