فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

در حقیقت احکام و فرائض الهی

فرمود:
و بینتم فرائضه
تبیین اظهار و جدا کردن شی ء است به طوری که با چیز دیگر اشتباه نگردد و مراد از فرائض این است که در کتاب خدا وجوب آن بیان شده و آن خواندن خدا با اسماء حسنی است که دارای سر و علانیه می باشد، سر آن همان است که در هر نفسی به ودیعت گذاشته و آن اسم خدا و فروع و مراتب آن است. یعنی اسماء حسنی که سر آل محمد (علیهم السلام) می باشد. و علانیه حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) علانیه ائمه و شاخه های ایشان است. از قبیل نماز و زکات و روزه و حج و جهاد که خداوند در کتاب واجب کرده است.

در بیان حدود و احکام اشیاء

فرمود:
و أقمتم حدوده
حد شی ء عبارت از زیر بنا و مایه آن است، و حد چیزی است که شی ء با آن ذاتا از امور دیگر جدا می شود و بر پاداشتن حدود عبارت از معتدل کردن پایه ها و کامل کردن شرایط و نگهداری از چیزهایی که باعث از بین رفتن و یا کمبود و خروج از اعتدال دارد. و مراد روشن کردن و تبیین همه مراتب اسم الله است به طوری که از همه مراتب طاغوت و فروع آن جدا شود، به طوری که عوالم ملکات و افعال آن دو از هم متمایز شود، تا هیچ نسبتی با آسمان ها و زمین و دریا و خشکی و گیاه و جماد و حیوان و درندگان و حشرات و غیره نداشته باشند، بنابراین همه نسبت به او حدی دارند، پس برای حوادث آسمانی از زمان خسوف و کسوف باران ها و رعد و برق و دیگر امور احکامی بای کردند و نیز برای حوادث زمینی احکامی بیان نمود و برای آب ها و گیاهان و میوه ها و سبزیجات و زمان ها و مکان ها و لباس ها و غذاها و نوشیدنی ها و اجزاء انسان از قبیل مو و ناخن و دندان و غیره نیز حکم و حدی دارند تا بر مردم هیچ حدی از حدود و حکمی از احکام در عالمی از عوالم مشتبه نگردد.
فرمود:

و نشرتم شرائع أحکامه

شرائع جمع شریعت جایگاهی که مردم برای سیرابی بدان وارد می شوند، و اضافه شرایع به احکام بیانی است، یعنی مراد از شرایع همان احکام یعنی واجبات و منهیات است که در هر چیزی به عنوان مظاهر اسم خدا و طاغوت وجود دارد تا آن واجبات شریعه ای و راهی برای رسیدن به مرتبه اسم الله شود و آن ترک ها و منهیات بیانگر مرتبه طاغوت می باشد تا بنده در سلوک خود بصیرت داشته باشد، همانطور که خدای - عزوجل - فرمود: ثم جعلناک علی شریعة من الأمر فاتبعها و لا تتبع أهواء الذین لا یعلمون(920) یعنی: سپس تو را بر راهی از امر قرار دادیم، پس از آن راه و شریعت پیروی نما و از هواهای کسانی که نمی دانند پیروی ننما. خداوند آنچه را که پیامبر بدان مبعوث شده را شریعت و راهی نسبت به امری که خداوند با حبیب خود (صلی الله علیه و آله و سلم) عهد کرده قرار داده است.
فرمود: