فهرست کتاب


شرح زیارت جامعه کبیره (ترجمه الشموس الطالعه)

علامه سید حسین همدانی درود آبادی‏ محمد حسین نائیجی‏

و مستود عالحکمته

ممکن است مستودع به سکر دال و یا به فتح دال باشد. بنابراین معنی چنین می شود: ایشان حکمت خود را در نزد خدا به ودیعت گذاشته اند و یا خداوند حکمت خود را به نزد ایشان به ودیعت گذاشته است.
قبلا معنای حکمت بیان شد و روشن شد که حکمت حقیقت ولایت است، این معنا در معادن الحکمة گفته آمد.
فرمود:

و تراجمة لوحیه

تراجمة جمع ترجمان مثل عنفوان و زعفران و ریهفان و آن به معنای پرده بردارنده و مفسر زبان است.
مراد از وحی قرآن می باشد و در حملة کتاب الله بیان شد که حقیقت وحی اسم اعظم است که خداوند همه حروف به جز مستأثره را به حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) آموخت.
و قرآن مرتبه اجمال و تفصیل آن با ظهور مراتب و شؤون در مرحله فرقان است، فرقان مرتبه آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) است، آنچه را رسول خدا به لفظ در آورد، مرتبه قول قرآن است که قراء نیز آن را تلفظ کرده اند و آنچه را نویسندگان قرآن نوشته اند مرتبه کتابت و نوشتاری است که اگر قصد قرآن بودن و حکایت قرآن در آن بود قرآن است.
پس مراد از این که ایشان ترجمه کنندگان وحی خدا هستند، یعنی ایشان بیانگر و تفصیل دهنده همه مراتب آن است خستند، چه این که آنها اسم یاد شده را از عالم اجمال به عوالم تفصیل تنزیل می دهند و از آن هر چه را امت تا روز قیامت نیازمند است استنباط می کند. همانطور که خداوند فرمود: ولو ردوه الی الرسول و الی أولی الأمر منهم لعلمه الذین یستنبطونه منهم(817) یعنی: اگر ایشان امر را به پیامبر و اولوالامر می رساندند، کسانی که استنباط در قرآن می نمایند آن را می دانستند.
و در جوامع(818) از امام باقر (علیه السلام) روایت شده است که ایشان ائمه معصومین هستند.
و عیاشی(819) از امام رضا (علیه السلام) نقل کرده است که فرمود: ایشان آل محمدند، چه این که ایشان از قرآن استنباط می کنند و حلال و حرام را می فهمند و ایشان حجت های خدا بر مردمند.
و حقیقت استنباط در آوردن فروع و شاخه ها از اصول و ریشه ها و تنزیل کلیات به جزئیات می باشد، پس ظواهر قرآن آخرین مرتبه آن و بواطن آن آخرین مرتبه ظاهر و حقیقت آن اسم است، بنابراین بواطن به شمار در نمی آید، و هر معنایی که در تأویل قرآن آمده به مرتبه ای نظر دارد، و لذا مراتب اختلاف دارند.
و ما در کتاب التحفة الرضویة مطالبی بیان داشته ایم که پرده از روی کتاب برداشته می شود و اختلاف در بین اخبار خود کتاب با آن برطرف می گردد. به آن مراجعه کن!
فرمود:

و أرکانا لتوحیده

ارکان، جمع رکن به ضم به معنای طرف قوی و زیربنای دیگر اطراف است و قبلا بیان کردیم که اسم الله که سر آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) است در همه نفوس وجود دارد و سلوک تنها با معرفت و شناخت آن به سلوک راه خداوند و توحید هدایت دست می یابند، ایشان با رسیدن به آن سر در عوالم خودشان به آن مقامات می رسند و این سر ایشان را راهنمایی و ارشاد به حقیقت توحید و معرفت اله الالهه می نماید و اگر آن سر نبود خداوند شناخته نمی شد و در فقره و ابواب الایمان و القادة الهداة مطالب فوق شرح گردید.