فهرست کتاب


جایگاه رزق انسان در هستی

اصغر طاهرزاده

جایگاه رزق انسان در هستی

سال‌های گذشته كه بحث رزق توسط استاد طاهرزاده مطرح شد، از همان ابتدا با استقبال زیادی روبه‌رو گردید و نوارهای آن به طور مكرر تكثیر شد و در اختیار مشتاقان قرار گرفت. به همین دلیل انتشارات المیزان از همان ابتدا در صدد بود تا برای استفادة بیشتر، آن مباحث را از نوار پیاده و به صورت كتاب در اختیار عزیزان قرار دهد. لذا پس از پیاده‌شدنِ مباحث از نوار و بازبینی آن توسط استاد طاهرزاده و اضافه‌كردن مطالبِ تكمیلی، بحمدالله اكنون آن مباحث در اختیار عزیزان قرار دارد.
امروزه اكثر مردم نسبت به تأمین رزق در توهّم شدیدی به‌سر می‌برند و اگر به كمك معارف الهی و سخنان معصومین(ع) خود را از آن نجات ندهند، سراسر زندگی‌شان لگدمال طلبِِ افراطی رزق می‌شود. إن‌شاءالله این مبحث طریقی برای عبور سالم از چنین ورطه‌ای باشد.
این كتاب موقعیت رزق را در زندگی انسان‌ها به كمك آیات و روایات مورد بررسی قرار داده و جایگاه تلاش انسان‌ها و محدودة آن را در رابطه با تأمین رزق روشن كرده است.
راستی چرا خداوند رزق بعضی‌ها را وسعت داده؟ آیا وسعت رزق به خودی خود امتیازی برای انسان محسوب می‌شود؟ عوامل تنگی رزق كدام است و نقش انسان در وسعت و تنگی رزق تا چه اندازه است؟ جایگاه راضی‌شدن به رزقِ مقسوم كجاست و چه تأثیری در سلوك الی‌الله دارد؟ و ..... این‌ها سؤالاتی است كه در این كتاب مورد بررسی قرار گرفته است.
امیدواریم توانسته باشیم از این طریق در راستای ارتقاء و تعمیق تفكر دینی و مقابله با حرصِ عنان‌گسیختة دنیای جدید، در رابطه با موضوع رزق و جایگاه آن، گامی برداشته باشیم.
گروه فرهنكی المیزان

مقدمه نویسنده

باسمه تعالی
شاید رزق در زندگی از یك منظر مهم‌ترین مسئله و از منظری دیگر ساده‌ترین مسئله زندگی باشد، و همین امر است كه اگر منظر خود را نسبت به رزق تصحیح نكنیم ممكن است طلب رزق، تمام زندگی ما را اشغال كند و امری كه باید برای هدفی بسیار بزرگ‌تر در كنار زندگی ما باشد، هدف زندگی ما گردد. لذا برای نجات از چنین مهلكه‌ای باید با دقت هرچه تمام‌تر جایگاه رزق را در زندگی خود بشناسیم و بررسی كنیم كه آیا خالق انسان او را در تهیة رزق به خودش واگذاشته یا نه؟ آیا همراه با خلقت او رزق او را نیز خلق كرده و یا چیزی است بین این‌ دو؟ و خلاصه انسان در طلب رزق چه وظیفه‌ای بر عهده دارد؟
برای روشن شدن جایگاه رزق در زندگی، باید از منظری بسیار فراتر از تجربیات فردی به آن نظر كرد. چرا كه محل و جایگاه رزق چیزی است كه همة زندگی انسان را فرا گرفته و برای شناختن پدیده‌ای به این وسعت نمی‌توان به تجربه‌های روزمرّه بسنده كرد، این‌جاست كه باید از منظر خالقِ انسان جایگاه آن را تجزیه و تحلیل كرد و به سخنان ائمه معصومین(ع) كه بازگو كنندة سخنان خدا هستند و از منظر الهی به این پدیده می‌نگرند، توجه خاص نمود تا با بصیرتی كامل نسبت به طلب رزق برخورد كنیم و همچنان كه آن ذوات مقدسه متذكر می‌شوند از هلاكت نجات یابیم.
آنچه باید بر آن تأكید نمود دقت هرچه بیشتر بر آیات الهی و سخنان ائمه معصومین(ع) است تا خود را از وَهمِ نگرانی از فقر برهانیم و به اندازه‌ای كه در سخنان آنان دقت كنیم و رهنمودهای آنان را در زندگی خود پیاده نماییم از این وَهمِ زندگی برانداز خود را رهانیده‌ایم.
بارها شاهد بوده‌اید كه غفلت از خاستگاه رزق چه هلاكت‌هایی را برای جوامع و افراد به‌وجود آورده است و نه تنها در اصلاح زندگی خود طرفی نبسته‌اند بلكه برعكس؛ در جهت هلاكت خود تلاش نموده‌اند.
این‌ها همه و همه سبب شد كه بنده وظیفة خود بدانم سلسله بحث‌های «جایگاه رزق انسان در هستی» را خدمت عزیزان عرضه بدارم و به جدّ امیدوارم اگر با عزمی محكم نسبت به آن برخورد شود از بسیاری از حیله‌های شیطان خود را رهانیده‌ایم و قدمی بسیار اساسی در سلوك الی‌الله برداشته‌ایم. إن‌شاءالله
طاهرزاده

رزق حقیقی و غیر حقیقی

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
حضرت امام‌الموحدین علی(ع) در ادامه نصایح و دستورالعمل‌های خود در نامه31 به فرزندشان امام‌حسن(ع) فرازی مهم را در تحلیل جایگاه رزق در زندگی انسان گشودند كه بصیرت‌های بسیاری برای نجات از حیله‌های شیطان و قدم در سلوك الی‌الله، در آن نهفته است. حضرت می‌فرمایند:
﴿وَاعْلَمْ یا بُنَیَّ! اَنَّ الرِّزْقَ رِزْقانِ: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ یَطْلُبُكَ﴾
﴿فَإِنْ اَنْتَ لَمْ تَأْتِهِ اَتاكَ ما اَقْبَحَ الْخُضُوعَ عِنْدَ الْحاجَة وَالْجَفا عِنْدَ الْغِنی﴾
﴿اِنَّ لَكَ مِنْ دُنْیاكَ، ما اَصْلَحْتَ بِهِ مَثْواكَ﴾
﴿وَ اِنْ جَزِعْتَ عَلی ما تَفَلَّتَ مِنْ یَدَیْكَ فَاجْزَعْ عَلَی كُلِّ ما لَمْ یَصِِلْ اِلَیْكَ﴾
ای فرزندم! بدان كه رزق، دو رزق است: رزقی كه تو به دنبال آن هستی و رزقی كه آن به دنبال تو است، كه رزقِ نوع دوم طوری است كه اگر هم به سوی آن نروی، به سوی تو می‌آید. چه زشت است فروتنی به هنگام نیاز و ستم‌كاری به هنگام بی‌نیازی. دنیای تو برای تو همان قدر است كه قیامتت را اصلاح كند و اگر به جهت آنچه از دستت رفته نگران و ناراحت هستی، پس نگران باش برای همة آنچه در دست نداری.