ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

ب. برای مهار سرکشی انسان

آدمی گاهی در وضعیتی قرار می گیرد که برای خود بیش از جایگاهی که دارد حساب باز می کند و درصدد است که با هر کس و چیزی مقابله و معارضه نماید و این باعث روحیه استعلا و بلند مرتبگی برای او می شود و او را سرکش بار می آورد، چه این که قرآن کریم می فرماید:«انّ الانسان لیطغی ان رآه استغنی»؛(917) این روحیه سرکش باید مهار شود و تنها راه مهار آن برقراری ارتباط با خدا است، زیرا انسان وقتی خود را با آن وجود ازلی مقایسه می نماید - گرچه به نظر دقیق عقلی و شهودی چنین مقایسه ای صحیح نیست - خود را مخلوق، کوچک، نیازمند و... می بیند و همواره خود را مواجه با خدای علی اعلی و عالم، حیّ و قادر مشاهده می نماید. همین مواجهه برای او یک نوع خضوع و خشوع پدید می آورد و او را در مقابل خداوندی که دارای صفات جلال و جمال است سرافکنده می کند و روح سرکشی را در آدمی مهار می نماید.

ج. برای نزدیکی به خدای متعال

انسان با توجه به استعدادها و حقایق نهفته، گمشده ای را در خود احساس می کند و لذا به هر کمالی که برسد کمالی برتر در نظرش از دور جلوه می کند و به این ترتیب همواره در تلاش و حرکت و کوشش است تا این که خود را به کامل مطلق نزدیک نماید. لذا برای وصول به چنین قربی معنوی که ماهیتی روحانی و نفسانی دارد، به نماز، دعا، نجوی و مانند آنها روی می آورد تا بتواند به کامل مطلق تقرب پیدا کند.

د. پشتوانه ارزش ها

بی شک رابطه با خدای عالم بهترین و مهم ترین و لازم ترین پشتوانه برای وصول به شخصیت اخلاقی و ارزشی می شود. اگر خدا در زندگی انسان نمی بود ارزش ها نابود می شد و بشر به هیچ چیز پایبند نبود. این خداست که عامل و مسبب ارزش ها در جوامع بشری است. از این رو رابطه با خدای متعال هم در دفع رذائل و زشتی ها و هم در جلب فضیلت ها و زیبایی های اخلاقی اصلیترین نقش را ایفا می کند. برای رعایت اختصار به همین مقدار بسنده می کنیم.