ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

الف. برای رسیدن به آرامش

آدمی در این دنیای پر از حوادث تلخ و شیرین، زشت و زیبا، عدالت و بی عدالتی و مانند آن، گاهی دچار تردید و حیرت می شود و برای برون رفت از آن نیاز به تکیه گاه و ملجأ و مأمن دارد تا به او تکیه نماید و خود را به آرامش و اعتماد لازم برساند. بی شک تنها حقیقتی که می تواند این آرامش را به انسان بدهد رابطه با خدای متعال است. قرآن کریم می فرماید:
«الا بذکر اللّه تطمئنُّ القلوب»(916) یعنی این نام و یاد خداست که دلها و قلب ها را به آرامش و اطمینان می رساند و موجب تقویت دل می شود و او به واسطه این ارتباط است که روانِ با ثبات پیدا می کند، زیرا آدمی که موجود متحرک است اگر مقصد خود را به یاد نیاورد، برای او آرامش به دست نخواهد آمد.

ب. برای مهار سرکشی انسان

آدمی گاهی در وضعیتی قرار می گیرد که برای خود بیش از جایگاهی که دارد حساب باز می کند و درصدد است که با هر کس و چیزی مقابله و معارضه نماید و این باعث روحیه استعلا و بلند مرتبگی برای او می شود و او را سرکش بار می آورد، چه این که قرآن کریم می فرماید:«انّ الانسان لیطغی ان رآه استغنی»؛(917) این روحیه سرکش باید مهار شود و تنها راه مهار آن برقراری ارتباط با خدا است، زیرا انسان وقتی خود را با آن وجود ازلی مقایسه می نماید - گرچه به نظر دقیق عقلی و شهودی چنین مقایسه ای صحیح نیست - خود را مخلوق، کوچک، نیازمند و... می بیند و همواره خود را مواجه با خدای علی اعلی و عالم، حیّ و قادر مشاهده می نماید. همین مواجهه برای او یک نوع خضوع و خشوع پدید می آورد و او را در مقابل خداوندی که دارای صفات جلال و جمال است سرافکنده می کند و روح سرکشی را در آدمی مهار می نماید.

ج. برای نزدیکی به خدای متعال

انسان با توجه به استعدادها و حقایق نهفته، گمشده ای را در خود احساس می کند و لذا به هر کمالی که برسد کمالی برتر در نظرش از دور جلوه می کند و به این ترتیب همواره در تلاش و حرکت و کوشش است تا این که خود را به کامل مطلق نزدیک نماید. لذا برای وصول به چنین قربی معنوی که ماهیتی روحانی و نفسانی دارد، به نماز، دعا، نجوی و مانند آنها روی می آورد تا بتواند به کامل مطلق تقرب پیدا کند.