ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم‏

14. انفاق

یکی از عبادات مهمی که نقش بسیار زیادی در تعالی و رشد اخلاقی و توجه دادن آدمیان به آخرت دارد، انفاق و اطعام است. پیامبر صلی اللّه علیه و آله و سلم گوسفندی را در خانه عایشه ذبح کردند. فقرای مدینه آگاه و مطلع شدند، خدمت ایشان رسیدند و خواستند که سهمی، از آن برای ایشان قرار دهند؟ پیامبر هم به هر کدام قسمتی از قربانی می دادند، شب هنگام پیامبر از عایشه پرسیدند: چه مقدار از گوسفند باقی مانده است؟ عایشه گفت: فقط گردن گوسفند باقی است! فرمود: بگو همه اش باقی است، مگر گردنش.(912) پیامبر صلی اللّه علیه و آله و سلم همواره به دیگران نیز می فرمود: «یکی از سبب های بخشش الهی، اطعام دیگران است».(913)
امید است خداوند ما را به پیروی از سیره مبارک آن حضرت موفق گرداند.

تفسیر پنج رابطه در کلام پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم

رضا رمضانی گیلانی
قال رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله و سلم
«بُنی الاسلام علی خمس، علی الصّلوة و الصّوم و الزّکوة و الحجِّ و الولایة، و لم یُناد بشی ء کما نودی بالولایة، الولایةُ افضل لانّها مفتاحُهُنّ و الوالی هو الدّلیل علیهنّ»(914) و فی نقل آخر:... فلو انّ أحداً صام نهاره و قام لیله و مات بغیر ولایة لا یُقبل له صوم و لاصلاة».(915)

مقدمه

در این حدیث شریف پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم به اموری که اسلام بر آن بنا نهاده شده اشاره نمودند بررسی این حدیث شریف با زوایای مختلف ما را به این مهم رهنمون می سازد که این امور پنج گانه ما را به توسعه در روابط انسانی فرا می خواند. روابطی که در زندگی و حیات انسان معنا و مفهوم خاصی دارد و باعث رشد، تعالی و ترقی انسان می شود. آدمی وقتی جایگاه و موقعیت خود را به درستی بشناسد و خود را باور نماید. که در یک نظام معنادار جایگاه ویژه دارد، به تصحیح این روابط همت می گمارد.
آدمی در این دنیا با اموری مختلف مواجه است. با اشخاص گوناگون با جهان بینی های متفاوت و نیز با اشیاء و بلکه با انواع دیگر حیوانات مواجه می باشد. انسان باید در نسبت سنجی خود با آنها شناخت لازم را پیدا کند. بالاخره او خود را در دنیای وسیع با همه امکانات مشاهده می کند؛ چرا که بسیاری و بلکه همه آنچه در این دنیا آفریده شده و در خدمت و اختیار انسان قرار دارد. امّا چگونه می تواند از آن همه بهره مند شود؟ این پرسش مهمّی است که باید پاسخ آن را به دست آورد. - انسان با خود و افراد و اشخاص دیگر که از نژادهای مختلف می باشند مواجه است. چه مبانی ای را باید در اصل و روابط با آنها مورد توجّه قرار دهد؟ راه های این ارتباط چگونه می تواند باشد؟ آیا با همه می توان به صورت یکسان برخورد نمود و رابطه داشت؟ یا این که تفاوت به حسب اندیشه ها و فکرها و عملکردها وجود دارد و باید هم وجود داشته باشد؟ آیا نوع برخورد در برابر منکر و مشرک با مؤمن و معتقد، عالم و دانا با جاهل و نادان و صادق با کاذب یکسان است؟ بی شک جامعیت این بحث همه زمینه ها را در برمی گیرد و دامنه اش بسیار گسترده است. لذا مباحث مهمی که در موضوع رابطه ها باید مورد توجه قرار گیرد چگونگی برقراری این رابطه ها است؛ توجه به این حدیث شریف می تواند ابعادی از مباحث رابطه ها در حوزه انسان را روشن سازند؛ چرا که در این حدیث شریف به شیوه ذکر مصداق اعلی و بارز فرد، ضروری ترین رابطه های حوزه انسان مورد توجه قرار گرفته است. این رابطه ها عبارتند از:
1. رابطه با خدا که مصداق بارزش نماز است.
2. رابطه با خود که مصداق بارزش روزه است.
3. رابطه با همنوع خود که زکات و سایر پرداختهای مالی شرعی نشانه ای از آن است.
4. رابطه بین المللی که حج نماد آن می باشد.
5. رابطه و لائی.
در این مقال برآنیم که به لطف حق تعالی شمه ای از معارف و آموزهای دینی را در خصوص هر یک از این پنج رابطه به طور مختصر بیان کنیم. و اللّه هو الموفق المعین.