ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

برخی از حقایق و ویژگی های قلب

الف - آیات الهی درباره قلب

1. آیاتی که به صفات روحی قلب اشاره دارند. مثل: غلظت «و لو کُنت فظاً غلیظ القلب»(627)، خضوع «ان تخشع قُلوبُهم»(628)، قساوت «ثمّ قست قُلوبُکم»(629)، اطمینان «و لکن لیطمئن قلبی».(630)
2. آیاتی که حالات کم ثباتی را برای قلب متذکّر شده اند، نظیر: رعب «و قذف فی قُلوبهم الرعب»(631)، وجل «اذا ذُکر اللّه و جلت قُلوبهم».(632)
3. آیاتی که در آنها افعالی به قلب نسبت داده شده است، مثل: اثم «و من یکتُمها فانّه آثم قلبُه»(633) و کسب «و لکن یُؤاخذُکُم بما کسبت قلوبکم».(634)
4. آیاتی که برخی از ویژگی های ادراکی و شناختی را برای قلب اثبات کرده اند، از قبیل: ریب: «لا یزال بُنیانُهُم الذی بنوا ریبة فی قُلوبهم»،(635) تفقه: «لهم قلوب لا یفقهون بها»،(636) تعقل: «فتکون لهم قلوب یعقلون بها».(637)
5. آیاتی که به گونه هایی از خصیصه های قلب اشاره دارند، نظیر: طبع: «طبع اللّه علی قلوبهم»،(638) اَکِنّة: «و جعلنا علی قلوبهم اکنّة ان یفقهوه»،(639) رِیْن: «کلّا بل ران علی قلوبهم».(640)

ب- سهولت ره سپاری با قلب به سوی حق

ره سپردن به سوی حق تعالی و سلوک از طریق قلب، بسیار سریعتر و نتیجه بخش تر از اعمالی است که از طریق جوارح صورت می گیرد؛ امام صادق علیه السلام می فرمایند: «القصد الی اللّه بالقلوب أبلغ من القصد الیه بالبدن و حرکاتُ القلوب أبلغ من حرکات الاعمال».(641)
ره سپردن به سوی خدا، با دلها، رساننده تر است تا ره سپردن به سوی او با بدن و حرکتهای دلها، رساننده تر به سر منزل مقصود، از حرکتهای اعمال است.