ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

12. تسلط اشرار و ستمگران:

برخی از گناهانی که باعث تسلط اشرار می شوند: 1. ترک امر به معروف و نهی از منکر، امام صادق علیه السلام می فرمایند: «لا تترُکوا الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فیُولّی اللّه اُمورکم شرارکم».(618)
2. عدم اطاعت از رهبری و خیانت به امام. پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم می فرمایند: «و لم یتَّبِعوا الاخیار من اهل بیتی سلَّط اللّه علیهم شرارهم»(619) اگر از برگزیده های اهل بیتم پیروی نکنند، خداوند ناپاکان و اشرار آنها را بر آنها مسلط می گرداند.
3. دوری از علما: رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم می فرماید: «سیأتی زمان علی النّاس یَفِرّون من العُلماء کما یفِرُّ الغنم من الذئب فإذا کان ذلک إبتلاهم اللّه بثلثة أشیاء: الاوّل یرفع اللّه البرکة من أموالهم و الثّانی سلّط اللّه علیهم سلطاناً جائراً و الثّالث یخرُجون من الدّنیا بلاایمان»(620)؛ زمانی بر مردم فرا خواهد رسید که از علما فرار کنند، چنان که گوسفند از گرگ بگریزد. پس خداوند به خاطر این کارشان آنها را به سه گرفتاری مبتلا می کند: اول این که برکت را از مالشان بر می دارد. دوم این که سلطان ستمگری بر آنها مسلّط می کند. سوم این که بی ایمان از دنیا می روند.
4. پیمان شکنی: امام صادق علیه السلام می فرماید: «اذا نقضوا العهد سلَّط اللّه علیهم عدُوَّهُم»(621)؛
اگر که پیمان شکنی بکنند، خدا دشمنانشان را بر آنها مسلّط می کند.

گناه و زندگی (2) (قلب و گناه)(622)

به کوشش غلامرضا شریفی

قلب یا دل چیست؟

مقصود از قلب در آیات و روایات، چیزی غیر از گوشت صنوبری شکلی است که در قفسه سینه قرار دارد. قلب یا دل امری مجرد و مرتبه ای از نفس است که مرکز دریافت الهامات و فهم عواطفی چون عشق، نفرت، شادی و غم است. واضح است که آدمی مرکب از عنصر جسمانی و عنصر روحانی (یا نفس) است. به اعتبار دیگر نفس را به دو قوه عامله و عالمه تقسیم می کند. قوه عامله همان نیروی نفس است که در سراسر بدن پراکنده شده و کارها را انجام می دهد. قوای عالمه یا ادراک نفس تقسیمات زیر را شامل می شود. 1. قوه احساس: شامل حواس ظاهر: لامسه، سامعه، باصره، ذائقه، شامه، و حواس باطن: شهوت و غضب و وهم است؛ 2. قوه خیال: محل بایگانی و نگهداری محسوسات است؛ 3. قوه تخیل: با ترکیب کردن مدرکات حسی، صورت جدیدی به وجود می آورد؛ 4. قوه عقل: ادراک کلیات را بر عهده دارد و شامل عقل عملی و نظری می شود؛ 5. قوه قلب که ادراک امور الهامی و عواطف را عهده دار است.
نکته مهم آن که تمامی این قوا، جلوه های مختلف نفس اند و نفس یک حقیقت است که مشتمل بر همه این قواست. لذا قلب هم مرتبه ای از نفس است. البته قلب از مهم ترین شؤون وجودی روح و کانون همه اکتسابات و اعمال نیک و بد انسان است. به همین خاطر به نفس و روح، قلب هم گفته می شود.