ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

10. فقر و گناه:

گناه یکی از عوامل مهم فقر است. چه فقر مادی و تنگدستی معیشتی و چه فقر معنوی و تهی دستی روح آدمی. ماهیت بعضی از گناهان هزینه بر است و بار مالی دارد مثل ربا دادن، رشوه دادن، قمار و... همچنین اساساً گناه نعمت را از کف می برد و رزق و روزی را کم می کند. امام باقر علیه السلام می فرماید: «انّ العبد لیُذنبُ الذّنب فیُزوی عنه الرّزق»(615) بنده خدا گناه می کند و در نتیجه رزق و روزی از او دور می شود. حضرت امیر علیه السلام می فرماید: «ما کان قوم قَطُّ فی غضِّ نعمة من عیش فزال عنهم الّا بذُنوب»(616)؛ هیچ عیش و خوشی از قومی زایل نمی شود، مگر به خاطر گناهان. البته باید دقّت کرد فقر عوامل دیگری غیر از گناه نیز دارد. لذا نمی توان گفت هر کس فقیر است، گناهکار است. امام صادق علیه السّلام خطاب به یکی از شیعیان که خود را فقیر معرفی کرده بود، فرمودند: تو فقیر نیستی، زیرا محبت ما را داری و آن گران بهاترین چیز است.

11. حیرت و سرگردانی:

حیرت دو معنا دارد: حیرت مثبت و سازنده که انسان با تفکر در عظمت الهی حیران می گردد. در دعای شریف ندبه می خوانیم: «الی متی احار فیک یا مولای» و دیگری حیرت منفی که از آثار و عقوبت غضب الهی است که انسان به سرگردانی می افتد و قدرت تشخیص خوب از بد را ندارد و نظام فکری اش مختل می شود. حکایت چهل سال سرگردانی بنی اسرائیل به خاطر نافرمانی نمونه ای از این حیرت است. حضرت امیر علیه السلام می فرماید: «لقد استهام بکم الخبیث»(617) شیطان خبیث شما را به حیرت می اندازد.

12. تسلط اشرار و ستمگران:

برخی از گناهانی که باعث تسلط اشرار می شوند: 1. ترک امر به معروف و نهی از منکر، امام صادق علیه السلام می فرمایند: «لا تترُکوا الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فیُولّی اللّه اُمورکم شرارکم».(618)
2. عدم اطاعت از رهبری و خیانت به امام. پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم می فرمایند: «و لم یتَّبِعوا الاخیار من اهل بیتی سلَّط اللّه علیهم شرارهم»(619) اگر از برگزیده های اهل بیتم پیروی نکنند، خداوند ناپاکان و اشرار آنها را بر آنها مسلط می گرداند.
3. دوری از علما: رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم می فرماید: «سیأتی زمان علی النّاس یَفِرّون من العُلماء کما یفِرُّ الغنم من الذئب فإذا کان ذلک إبتلاهم اللّه بثلثة أشیاء: الاوّل یرفع اللّه البرکة من أموالهم و الثّانی سلّط اللّه علیهم سلطاناً جائراً و الثّالث یخرُجون من الدّنیا بلاایمان»(620)؛ زمانی بر مردم فرا خواهد رسید که از علما فرار کنند، چنان که گوسفند از گرگ بگریزد. پس خداوند به خاطر این کارشان آنها را به سه گرفتاری مبتلا می کند: اول این که برکت را از مالشان بر می دارد. دوم این که سلطان ستمگری بر آنها مسلّط می کند. سوم این که بی ایمان از دنیا می روند.
4. پیمان شکنی: امام صادق علیه السلام می فرماید: «اذا نقضوا العهد سلَّط اللّه علیهم عدُوَّهُم»(621)؛
اگر که پیمان شکنی بکنند، خدا دشمنانشان را بر آنها مسلّط می کند.