ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

3. ثواب بر اعمال ولو غیر ارادی

«انفاسکم فیه تسبیح و نومکم فیه عبادة و عملکم فیه مقبول و دعاؤکم فیه مستجاب»؛
نفسهای شما در این ماه تسبیح خداوند است و خواب شما در آن عبادت و اعمال شما مورد قبول و دعای شما مستجاب می باشد.
اشاره: ملاحظه می شود که حتی اعمالی چون نفس کشیدن که امری اختیاری نیست و یا خوابیدن انسان که امری لازم و ضروری برای سلامت انسان و غیر قابل ترک است، دارای ثواب بوده و در نامه اعمال حسنه انسان، ثبت می شود. وقتی عمل غیر ارادی و غیر عبادی عبادت شمرده شود، معلوم است که عبادت های خالصانه چه صورتی دارد. البته همه این الطاف از باب فضل الهی است، نه استحقاق بندگان.

4. شرط حضور در میهمانی خدا

«فاسئلوا اللّه ربّکم بنیّات صادقة و قلوب طاهرة أن یوفّقکم لصیامه و تلاوة کتابه، فإنّ الشّقیّ من حرم غفران اللّه فی هذا الشّهر العظیم»؛
با نیتهای صادق و دلهای پاک از خدا بخواهید که شما را در این ماه به روزه داری و خواندن قرآن کریم موفق گرداند. به درستی که شقی و دور از سعادت، کسی است که در این ماه بزرگ از آمرزش الهی محروم بماند.
اشاره: پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلم که خود حریص به هدایت مردم است، این گونه هشدار می دهد: بدبخت کسی است که این ماه هم بر او بگذرد و هنوز اصلاح نشده و از آلودگی ها پاک نشده باشد. در حقیقت این نتیجه سخنان قبل است؛ به این معنا که ای بندگان خدا! از او توفیق درک روزه و تلاوت قرآن و رفتن به ضیافت خداوند را طلب کنید که اگر چنین نکنید، از قافله عقب مانده و پشیمانی و شرمندگی برایتان خواهد ماند؛ زیرا بهترین و مستعدتر از این ماه برای آمرزش و رحمت پروردگار نخواهید یافت.

5. یاد قیامت

«و اذکروا بجوعکم و عطشکم فیه جوع یوم القیامة و عطشه»؛
با گرسنگی و تشنگی خود در این ماه، گرسنگی و تشنگی روز قیامت را به یاد آورید.
اشاره: خداوند، مؤمن را برای بهشت آفریده ولی راه وصول به آن را صعب و دشوار قرار داده؛ چنان که می فرماید:
«و ان منکم إلاّ واردها... ثمّ ننجّی...»(160).
حضرت امیر علیه السلام در بیان دشواری روز قیامت می فرمایند: «قیامت روزی است که خداوند همه انسانهای گذشته و آینده را برای رسیدگی دقیق حساب و رسیدن به پاداش اعمال گرد آورد. همه فروتنانه به پاخیزند، عرق از سر و رویشان و کنار دهانشان جاری است و زمین زیر پایشان لرزان است. نیکو حال ترین آنها کسی است که جای گذاشتن دو پایش را پیدا کند یا جایی برای آسوده ماندن بیابد... زمان بعد از برانگیخته شدن سخت تر از قبر است؛ روزی که در آن کودکان خردسال پیر می شوند و بزرگسالان هوش از سرشان می رود و جنین ها سقط می شوند. هول و هراس آن روز حتی فرشتگان بی گناه را به وحشت می افکند»(161). همچنین پیامبر فرمودند: «در روز قیامت همگان تشنه وارد می شوند».(162) روزی معاذ بن جبل که از اصحاب رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم بود در منزل ابو ایوب انصاری از حضرت در مورد آیه «یوم ینفخ فی الصّور فتأتون افواجا»(163) سؤال کرد. پیامبر صلی اللّه علیه و آله و سلم فرمود:
«ای معاذ! امر بزرگی پرسیدی. سپس چشمان مبارکش را بست و فرمود: ده طایفه از امت من به صورت پراکنده محشور می شوند و خداوند آنها را از میان مسلمین مشخص می فرماید.
صورت برخی از آنها را به شکل میمون و بعضی دیگر را به صورت خوک تغییر می دهد؛ عدّه ای از آنها وارونه خواهند بود؛ به گونه ای که پا در هوا و صورت بر زمین دارند و با صورتشان روی زمین کشیده می شوند؛ بعضی نیز با چشم نابینا رفت و آمد می کنند؛ برخی کر و گنگ هستند و اندیشه ای ندارند؛ بعضی زبانهای خود را می جوند و چرک از دهانشان جاری می شود؛ طوری که اهل محشر از بوی آن ناراحت می شوند؛ عدّه ای دست و پایشان بریده شده است و برخی دیگر بر شاخه هایی از آتش آویزانند؛ عده ای نیز عفونتشان از مردار گندیده تر است و بعضی لباسهائی از مس گداخته شده به تن می کنند که بر بدنشان می چسبد.
آنها که به صورت میمون در آمده اند، سخن چینان هستند و آنهایی که صورت خوک دارند، از کسب حرام تغذیه می کردند. اما ربا خواران وارونه هستند. دادستانها و قضاتی که در قضاوتشان ظلم روا داشته اند، کور محشور می شوند. مردم مغرور کر و لال هستند. عالمانی که به علمشان عمل نکرده اند و قضاتی که عملشان مخالف گفتارشان است، زبان خود را می جوند. دست و پا بریده ها کسانی اند که همسایگان خود را آزار می دادند و سعایت کنندگان، آویختگان به شاخه های آتشند، آنهایی که مردم از عفونتشان ناراحتند و از مردار بدترند، کسانی اند که از شهوتها و لذتهای حرام کامیاب شدند و حقوق الهی را نپرداختند، و آنهایی که لباسهایشان از مس گداخته در آتش است، کسانی اند که اهل کبر و مفاخرت بوده اند».(164)
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید: «روزی پیامبر صلی اللّه علیه و آله و سلم بر فاطمه زهرا علیه السلام وارد شد و او را غمناک و محزون دید؛ فرمود: دخترکم! چه چیز تو را اندوهناک ساخته؟ حضرت زهرا فرمود: پدر جان! یاد محشر و عریان بودن مردم در روز قیامت. پیامبر فرمود: عزیزم! روز قیامت روز سنگینی است ولی به تو خبر بدهم که... در آن روز از تحت عرش منادی ندا دهد که ای اهل محشر! چشمان خود را ببندید تا فاطمه(ع) عبور کند: «غضّوا ابصارکم حتّی تجوز فاطمة بنت محمد» پس کسی از مردان به تو نظر نمی کند جز ابراهیم و علی علیه السلام و... پس منبری از نور برای تو فراهم می کنند... و آن قدر از مردم شفاعت می کنی که همه خلایق آرزو می کنند به گونه ای به تو منسوب باشند: «فعند ذلک تودّ الخلائق أنّهم کانوا فاطمیّین»
آن هنگام شیعیان تو و شیعیان علی با تو خواهند بود؛ در حالی که لباس بر تن دارند و در امان هستند و مانند دیگران تشنه نیستند».(165)