ره توشه راهیان نور (ویژه ماه مبارک رمضان)

نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیّه قم

حضرت امام خمینی(قدس سره)

با اخلاق مردم را خاضع کنید، و خضوع قلبی میزان است و اگر بتوانید قلب مردم را همراه خود کنید، این چیزی است که پیش خداوند دوام و ثبات دارد.
مسئولیت شما روحانیون و مبلغان خیلی سنگین است. وظایف شما غیر از وظایف عامه مردم می باشد. چه بسا اموری که برای عامه مردم مباح است برای شما جایز نیست و ممکن است حرام باشدف مردم ارتکاب بسیاری از امور مباح را از شما انتظار ندارند.
توجه بکنید که به آداب ماه مبارک عمل کنید، فقط دعا نباشد، دعا به معنای واقعی اش باشد.

مقام معظم رهبری(مدظله العالی)

ملت ایران، امت اسلامی و همه بشریت امروز بیش از هر زمان دیگر به درس های پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم یعنی درس «اخلاق، رحمت و کرامت، علم آموزی، وحدت و عزّت، جهاد و مقاومت» نیازمند است.
اخلاق نیکو از جمله درس های بزرگ پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم است و همه باید در سال جدید، خود را مؤمن و تابع خلقیات آن وجود شریف بسازیم. جامعه ای که دچار حسد، بدخواهی، حیله گری، حرص و بخل، کینه ورزی، و دیگر صفات اخلاقی ناپسند باشد حتی اگر به علم و تمدن ظاهری دست یابد از آرامش حقیقی و سعادت برخوردار نیست.
شما جوانید. حیف است که این دل های پاک و نورانی و روح های آماده، به چیزی غیر از یاد خدا و محبت پروردگار آلوده شود.

مقدمه

بازخوانی مفاهیم اخلاقی و یافتن شیوه های نیل به آن و حل معضلات اخلاقی، نیاز فرا زمانی بشر است که البته نسل کنونی بشر در این مقطع از تاریخ حیات خود بدان محتاج تر به نظر می رسد. در این میان کاوش نظری و عملی در حوزه مفاهیم اخلاق اسلامی و القا و انتقال آن به لایه های گوناگون جامعه دینی، ضرورتی دو چندان است آسیب هایی چون: نفوذ مفاهیم اخلاق سکولار، شیوع نسبی اخلاق های غربی و وارداتی، تزلزل برخی از ارزش ها و بنیان های اخلاقی جامعه بر اثر نفوذ و هجمه فرهنگی، عدم تبیین علمی و نظام گونه اندیشه فرهنگ اسلامی - که به کندی سرعت در پاسخ دهی به پرسش های امروزین اخلاق منجر شده - و نیز ضعف در ارایه و تبلیغ الگوهای اخلاقی موجود، آسیب هایی است که می تواند، جامعه دینی ما را با تهدید مواجه نماید.
یکی از راه های میانبر و بسیار اثرگذار، در حل نسبی و فوری بعضی از این مشکلات حوزه اخلاق، تمرکز مبلغان دینی در ایام خاص - خصوصاً ماه مبارک رمضان - در بررسی و ارائه و عرضه این معارف عمیق اسلامی است. رسانه منبر با توجه به جایگاهش، این توانمندی را داراست که به ترمیم بخش مهمی از این آسیب ها بپردازد. شناخت و پیگیری این موقعیت توسط دفتر تبلیغات اسلامی و اجرایی نمودن آن از طریق اختصاص کتاب ره توشه ماه مبارک رمضان امسال به حوزه اخلاق و معنویت دینی، رویکردی مبارک بود.
این مجموعه متشکل از 18 مقاله و چند متن در خصوص مناسبت ها و احکام و براساس موضوع کلی اخلاق و معنویت ارایه گردیده است.
اما لازم است پیش از مطالعه مقالات، به برخی از نکات و ویژگی های این مجموعه اشاره شود.
1. اهتمام بر آن بوده که گزینش موضوعات متناسب نیازهای جامعه و نیز منبر باشد و همچنین تلاش گردیده که ضمن هماهنگ سازی محتوای و مقالات ادبیات متن با شرایط منبرهای عمومی، مباحثی برای مخاطبان خاص، همچون دانشگاهیان و جوانان، نیز عرضه گردد. این مهم توسط جمعی از اساتید دانشگاه و حوزه که با نیازهای جامعه و نیز ادبیات روز جامعه آشنا بوده اند، انجام پذیرفته است.
2. غلبه متن محوری براساس شرح متون قرآنی و روایی (مقالاتی همچون شرح نامه 31 نهج البلاغه، خطبه شعبانیه، دعای مکارم الاخلاق و تفسیر سوره لقمان) بوده است و نیز سعی شده است که به بهره علمی و مستندات مقالات زیاد شود و حجم استفاده از آیات و روایات عترت طاهره افزون تر باشد.
3. مباحث اخلاق در ساحت های مختلف مورد توجه قرار گرفته است، چنان که مقاله ای در اخلاق منتظران و مباحث مربوط به مهدویت، مقاله هایی براساس اخلاق و سیره پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم، اخلاق امام علی علیه السلام، اخلاق امام حسن علیه السلام، شکل گرفته اند.
4. مقاله تجربه ها و توصیه های تبلیغ و مقاله سیره تبلیغی پیامبر اعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم ویژه خود مبلغان محترم می باشد.
5. در تنظیم روضه ها، در بخش یادی از محنت های اهل بیت(علیهم السلام) نیز، به جای واگویی تاریخ، شیوه عملی روضه خوانی مورد توجه قرار گرفته است.
6. دو نمونه از سخنرانی های ویژه شب های قدر به طور جداگانه از نوار کاست پیاده و به همان صورت محاوره ای با اندکی تغییرات، آورده شده است.
7. به خاطر محدودیت صفحات، در بعضی از مقالات، ارائه الگو مدنظر بوده و تنها بخشی از اثر در این مجموعه چاپ شده و ادامه آنها به ذهن پویا و روح تحقیق گر مبلغان گرامی و یا به شماره های دیگری از ره توشه موکول گردیده است.
در این جا لازم است از استاد فرهیخته حوزه و دانشگاه، مدیر محترم پروژه حجة الاسلام و المسلمین دکتر رضا رمضانی گیلانی «زید عزه»، مجموعه محققان و نویسندگانی که در تدوین این کتاب همکاری داشته اند آقایان: امید پور حسرت، هادی کریمی آرمان، امیر آقاجانلو، سید محمود رحیمیان، غلامرضا شریفی، مرتضی جلیلی که در کلیه مراحل تألیف زحمت کشیده اند و نیز فاضل محترم جناب مستطاب آقای حمیدرضا ترابی، که مسئولیت متنی پروژه را عهده دار بودند، تشکر نماییم.
همچنین از همکاری و تلاش آقای داوود محمّدزاده که زحمت حروفچینی را بر عهده داشته اند و نیز ویراستاران محترم آقایان حسین حبیبی و میرمسیب و آقای علی اصغر سنگسری که مسئولیت صفحه آرایی کل کتاب را بر عهده داشته اند، تشکر و تقدیر نماییم و نیز از دیگر عزیزانی که ما را یاری کردند، آقایان سید ناصر میرمحمدیان، مجید دهقان، سید کامیاب هاشمی، حسین پورحسرت و امیری سپاسگذاری می شود. امید است که زحمات خالصانه و بی شائبه همگان، مورد قبول خدای متعال قرار گیرد و انشاء اللّه، همه از دعای خیر حضرت بقیة اللّه الاعظم، امام زمان (روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء) بهره مند گردیم.
در پایان از هر گونه کاستی و نارسایی در متن مقالات پیشاپیش عذر خواهی نموده و خواهشمند است که با انتقال نظرات، این مجموعه را قرین لطف و محبت خود قرار دهید.
امید است که عزیزان مبلغ در مظان استجابت دعا، خصوصاً در شب های قدر و حالات و مقاماتی که نصیب می شود، عزیزانی را که در این مجموعه مخلصانه خدمت کرده اند، از دعای خیر فراموش نفرمایند.
دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
سازمان تبلیغات اسلامی