فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 84،83

آیه
فَذَرْهُمْ یَخُوضُواْ وَیَلْعَبُواْ حَتَّی یُلاَقُواْ یَوْمَهُمُ الَّذِی یُوعَدُونَ
وَهُوَ الَّذِی فِی السَّمَآءِ إِلَهٌ وَفِی الْأَرْضِ إِلَهٌ وَهُوَالْحَکِیمُ الْعَلِیمُ
ترجمه
پس (این یاوه سراها را) به حال خود واگذار تا (در باطل) فرو روند و سرگرم باشند تا روزی را که وعده داده شده اند ملاقات نمایند.
و اوست آنکه در آسمان ها پرستش می شود و در زمین نیز پرستش می شود و اوست حکیم دانا.
نکته ها
آنجا که استدلال و هشدار اثر نکند باید طرف مقابل را به حال خود رها کرد، مانند آنکه پزشک دلسوز، به هنگام یأس، مریض را به حال خود رها می کند.
پیام ها
1- یکی از سنّت های الهی مهلت دادن به نااهلان و رها کردن آنان به حال خود بعد از اتمام حجّت است. «فذرهم...»
2- عقاید و افکار و کردار ناروا، منجلابی است که افراد را در خود غرق می کند. «یخوضوا»
3- هر تحقیق و پژوهشی ارزش ندارد. گاهی انسان در عین تحقیق، بازیگر است. «یخضوا و یلعبوا»
4- آنچه در مدار حقّ و منطق نباشد نوعی بازی است. «یخوضوا و یلعبوا»
5 - یاوه سرایان روز تلخی در پیش دارند. «یومهم الّذی یوعدون»
6- کفر مردم در عظمت و عزّت خداوند اثری ندارد. «فذرهم... و هو الّذی فی السماء اله و فی الارض اله»
7- توحید و یکتاپرستی محور اصلی اختلاف پیامبر با مشرکان بود. (تکرار کلمه «اله» نشان آن است) «فی السماء اله و فی الارض اله»
8 - حکمت و علم مطلق، مخصوص خداست. «وهو الحکیم العلیم»
9- کسی سزاوار پرستش است که دارای علم و حکمت بی نهایت باشد. «اله... هو الحکیم العلیم»
10- حکمت غیر از علم است. چه بسیار عالمانی که اهل حکمت نیستند، دانش دارند امّا بینش ندارند. خداوند هم علیم است و هم حکیم. «وهو الحکیم العلیم»

سوره 43. زخرف آیه 85

آیه
وَتَبَارَکَ الَّذِی لَهُ مُلْکُ السَّمَوَاتِ والْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا وَعِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ
ترجمه
بلند مرتبه است، آن که حکومت آسمان ها و زمین و آنچه میان آنهاست برای اوست و آگاهی از قیامت مخصوص اوست و به سوی او باز گردانده می شوید.
نکته ها
«تبارک» از «برکت» به معنای تعالی است، یعنی خداوند بلند مرتبه است.
در قرآن، نه مرتبه خداوند با عبارتِ «تبارک» توصیف شده است.
در این آیه و آیه قبل هشت کمال برای خداوند مطرح است تا اعتقاد به فرزند داشتن و سایر آنچه به ناحقّ درباره ی خداوند توصیف می کنند برطرف شود.
پیام ها
1- حاکمیّت خداوند یگانه بر نظام هستی، پاینده و زوال ناپذیر است. «تبارک الّذی له ملک السموات»
2- خداوند از هر گونه نقص منزّه و در برابر هر گونه کمال مبارک است. «سبحان... تبارک...»
3- در برابر کج فهمی دیگران باید از مقدّسات تجلیل کرد. «تبارک الّذی له...»
4- خداوند هم مبدأ است و هم مقصد. «له ملک السموات والارض... الیه ترجعون»
5 - جز خدا هیچ کس از زمان وقوع قیامت آگاه نیست. «و عنده علم الساعة»
6- احضار مردم در قیامت هم عمومی است و هم اجباری. «الیه ترجعون»

سوره 43. زخرف آیه 86

آیه
وَلَا یَمْلِکُ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِ ّ وَ هُمْ یَعْلَمُونَ
ترجمه
کسانی را که جز او می خوانند مالک هیچ گونه شفاعتی نیستند مگر کسانی که شهادت به حقّ داده اند (مثل حضرت عیسی و فرشتگان که بدون رضای خودشان معبود قرار گرفته اند) و آنان خود می دانند (که مورد شفاعت کجاست).
پیام ها
1- اصل شفاعت مورد قبول است، امّا شفاعت های موهومی مردود است. «لا یملک... الشفاعة»
2- اصلاح را باید از سرچشمه آغاز کرد. سرچشمه ی شرک، امید به شفاعت معبودهاست که باید مردم را از چنین خیالی مأیوس نمود. «لا یملک الّذین یدعون من دونه»
3- کسی حقّ شفاعت دارد که به حقّ معترف و گواه باشد. «شهد بالحق»
4- آنان که حقّ شفاعت دارند برای هر کس و هر مورد، شفاعت نمی کنند، خود می دانند که مورد شفاعت کجاست. «و هم یعلمون»
5 - گواهی و شهادت زمانی ارزش دارد که بر اساس علم باشد. «شهد بالحقّ و هم یعلمون»