فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 77

آیه
وَنَادَوْاْ یَا مَالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنَا رَبُّکَ قَالَ إِنَّکُم مَّاکِثُونَ
ترجمه
و فریاد می کشند که ای مالک (دوزخ! بگو:) پروردگارت علیه ما حکم(مرگ) صادر کند. او می گوید: شما ماندنی هستید (و مرگ در کار نیست).
نکته ها
دوزخیان در قیامت از هر کسی استمداد می کنند:
- گاهی از مؤمنان. «انظرونا نقتبس من نورکم» ای بهشتیان! به ما نگاهی کنید تا از شما کسب نور کنیم.
- گاهی از رهبران ستمگر. «فهل انتم مغنون» آیا شما ما را از قهر خدا نجات می دهید؟
- گاهی از مأموران دوزخ. (نظیر همین آیه)
دوزخیان آرزوی نابودی می کنند امّا برآورده نمی شود. چنانکه در جای دیگر می خوانیم: «لایقضی علیهم فیموتوا»** فاطر، 36.*** بر آنان حکم مرگ نمی شود تا بمیرند.
پیام ها
1- کار انسان به جایی می رسد که از مأمور دوزخ استمداد می کند. «یا مالک»
2- آرزوی دوزخیان مرگ و نابودی است. «لیقض علینا»
3- دوزخیان در عذاب ماندگارند. «انکم ماکثون»

سوره 43. زخرف آیه 78-80

آیه
لَقَدْ جَئْنَاکُم بِالْحَقِ ّ وَلَکِنَّ أَکْثَرَکُمْ لِلْحَقِ ّ کَارِهُونَ
أَمْ أَبْرَمُواْ أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ
أَمْ یَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم بَلَی وَرُسُلُنَا لَدَیْهِمْ یَکْتُبُونَ
ترجمه
همانا ما حقّ را برای شما آوردیم ولی اکثر شما نسبت به آن کراهت داشتید.
بلکه آنان تصمیم قطعی (بر نپذیرفتن حقّ) گرفتند، (اگر چنین است) پس مانیز تصمیم گرفته ایم (و کیدشان را بی اثر می گذاریم).
آیا آنان گمان می کنند که ما اسرار پنهانی و سخنان در گوشی آنان را نمی شنویم. چرا و فرستادگان ما نزد آنان حضور داشته و (همه چیر را) ثبت می کنند.
نکته ها
«اِبرام» به معنای تابیدن و محکم کردن و در اینجا به معنای تصمیم جدّی بر توطئه علیه پیامبر صلی الله علیه وآله و نپذیرفتن آیین اوست.
پیام ها
1- عذاب الهی بعد از اتمام حجّت است. «انکم ماکثون، لقد جئناکم بالحقّ»
2- حقّ پذیر کم است. «جئناکم بالحقّ... اکثرکم للحق کارهون»
3- مبدأ حقّ، خداست و ملاک کیفر و پاداش نیز، پذیرش و عدم پذیرش حقّ است. «جئناکم بالحقّ... للحقّ کارهون»
4- تا از ما تصمیمی و عملی سر نزند خداوند کیفر نمی دهد، کیفر الهی متناسب با عملکرد ماست. «ابرموا... مبرمون»
5 - منکران انبیا بدانند که با خدا طرفند. «ابرموا امراً فانّا مبرمون»
6- کافران تنها بر اساس حدس و گمان حرکت می کنند. «ام یحسبون»
7- مخالفان خدا را نشناختند که گمان می کنند خدا از پنهان آنها بی خبر است. «ام یحسبون انا لا نسمع سرّهم»
8 - هر کلامی توسط فرشتگان ثبت و نوشته می شود. «رسلنا... یکتبون»

سوره 43. زخرف آیه 82،81

آیه
قُلْ إِن کَانَ لِلرَّحْمَنِ وَلَدٌ فَأَنَاْ أَوَّلُ الْعَابِدِینَ
سُبْحَانَ رَبِ ّ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبِ ّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُونَ
ترجمه
(ای پیامبر! به آنان) بگو: اگر برای خداوند رحمن فرزندی بود پس من اولین پرستنده بودم (و به آن فرزند احترام می گذاردم).
منزّه است پروردگار آسمان ها و زمین، پروردگار عرش، از آنچه او را توصیف می کنند.
پیام ها
1- در گفتگو با مخالفان مدارا و مماشات کنیم. «ان کان للرحمن ولد» این جمله به خاطر کوتاه آمدن در گفتگو است و گرنه خداوند فرزند ندارد و باید جمله ی «لو کانوا» بکار رود.
2- هرگاه در سخنی احتمال نقص برای خداوند بود مناسب است او را تنزیه کنیم. «ان کان للرحمن ولد... سبحان»
3- پروردگار هستی چه نیازی به فرزند دارد. «ربّ السموات والارض رب العرش»