فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 68-71

آیه
یَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ
الَّذِینَ آمَنُواْ بِآیَاتِنَا وَکَانُواْ مُسْلِمِینَ
ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ أَنتُمْ وَأَزْوَاجُکُمْ تُحْبَرُونَ
یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَ أَکْوَابٍ وَ فِیهَا مَا تَشْتَهِیهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْیُنُ وَأَنتُمْ فِیهَا خَالِدُونَ
ترجمه
(خداوند به آنان می گوید:) ای بندگان من! امروز نه ترسی بر شماست و نه غمگین می شوید.
آنان که به آیات ما ایمان آورده و همواره تسلیم (حقّ) هستند.
شما و همسران تان در حالی که شادمانید به بهشت داخل شوید.
ظرف ها و جام هایی از طلا بر آنان چرخانده می شود و آنچه را که نفس میل داشته باشد و چشم (از دیدنش) لذّت ببرد در بهشت موجود است و شما در آنجا جاودانه هستید.
نکته ها
«تحبرون» از «حبره» به معنای حال پسندیده است که به صورت شادمانی بر چهره نمودار می شود، «صحاف» جمع «صحفه» به ظرف های بزرگ گفته می شود. «اکواب» جمع «کوب» به جامی گفته می شود که دسته ندارد.
یکی از لذّت های چشم، ملاقات اولیای الهی است که انسان در دنیا موفّق به دیدار آنان نشده است.
نعمت های بهشتی اقسام مزایا را دارا هستند:
1. همه ی سلیقه ها و چشم ها را اشباع می کند. «تشتهیه الانفس و تلذّ الاعین»
2. تنوّع دارند. «صحاف - اکواب»
3. زیبا هستند. «ذهب»
4. مطابق میل هستند. «تشتهیه الانفس»
5. چشم از دیدن آن خسته نمی شود «تلذّ الاعین»
از اینکه قرآن فرمان می دهد شما و همسرانتان وارد بهشت شوید، معلوم می شود که مراد، همسران دنیوی آنان است، زیرا حورالعین بیرون از بهشت نیستند تا فرمان ورود به آنان داده شود.** تفسیر المیزان.***
پیام ها
1- بندگی خداوند رمز بیمه شدن از هراس ها و خطرها در قیامت است. «یا عباد لاخوف علیکم...»
2- اول آرامش سپس دریافت نعمت های بهشتی. «لا خوف علیهم... ادخلوا الجنّة»
3- ایمان به تنهایی کافی نیست، باید تسلیم کامل باشیم. «آمنوا... و کانوا مسلمین»
4- همسران با ایمانِ دنیوی، در آخرت نیز همراهند. «ادخلوا... انتم و ازواجکم»
5 - لذّت چشم در قیامت، به گونه ای است که با دیگر خواسته های بهشتیان برابری می کند. «تشتهیه الانفس و تلذّ الاعین»
6- رسیدن به تمام خواسته ها، فقط در بهشت امکان پذیر است. «فیها ما تشتهیه الانفس»
7- غرائز و کشش های درونی انسان تا قیامت همراه انسان است. «فیها ما تشتهیه الانفس...»

سوره 43. زخرف آیه 73،72

آیه
وَتِلْکَ الْجَنَّةُ الَّتِی أُورِثْتُمُوهَا بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ
لَکُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ کَثِیرَةٌ مِّنْهَا تَأْکُلُونَ
ترجمه
و این است بهشتی که به خاطر عملکردتان به میراث برده اید.
در آنجا برای شما میوه فراوانی است که از آنها می خورید.
نکته ها
به گفته روایات، خداوند برای هر انسانی مکانی در دوزخ و جایگاهی در بهشت قرار داده است. اهل بهشت جایگاه بهشتی دوزخیان را به ارث می برند و دوزخیان جایگاه دوزخیِ بهشتیان را.**تفسیر مراغی و مجمع البیان.***
مسئله ی ارث بردن بهشت در آیات گوناگونی مطرح شده است: «اولئک هم الوارثون الّذین یرثون الفردوس»**مؤمنون، 10 و 11.***
پیام ها
1- بهشت در برابر عملِ نیک پایدار است. «بما کنتم تعملون»
2- تعدّد و تنوّع میوه ها، یکی از نعمت های بهشت است. «فاکهة کثیرة»
3- لذّت های بهشت، همانند لذّت های دنیا، با غرائز بشری هماهنگی دارد. «منها تأکلون»

سوره 43. زخرف آیه 74-76

آیه
إِنَّ الْمُجْرِمِینَ فِی عَذَابِ جَهَنَّمَ خَالِدُونَ
لَا یُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِیهِ مُبْلِسُونَ
وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَکِن کَانُواْ هُمُ الظَّالِمِینَ
ترجمه
بدون شک مجرمان در عذاب دوزخ جاودانه اند.
عذاب از آنان کاهش نمی یابد و آنان در آنجا (حزنی همراه با) یأس دارند.
و ما به آنان ستم نکردیم ولکن آنان خود ستمگر بوده اند.
نکته ها
«مبلسون» از «ابلاس» به معنای اندوهی است که همراه با یأس باشد. شاید کلمه «ابلیس» نیز به خاطر یأس شیطان از رحمت خدا بر او اطلاق شده است.
جاودانگی، تخفیف ناپذیری و یأس و اندوه از نشانه های دوزخ است.
پیام ها
1- در تربیت، هشدار وبشارت باید در کنارهم باشد. «تلک الجنّة - المجرمین فی عذاب»
2- عامل ورود در دوزخ، عملکرد خود انسان است. «ان المجرمین»
3- کیفرهای خداوند عادلانه است. «و ما ظلمناهم»
4- ظلمِ پیوسته، عذاب پیوسته دارد. «خالدون... کانوا هم الظالمین»