فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 65،64

آیه
إِنَّ اللَّهَ هُوَ رَبِّی وَرَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِن بَیْنِهِمْ فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ ظَلَمُواْ مِنْ عَذَابِ یَوْمٍ أَلِیمٍ
ترجمه
همانا خداوند همان پروردگار من و پروردگار شماست، پس او را بپرستید که این راه مستقیم است.
پس از میان مردم گروه هایی اختلاف نمودند، پس وای بر کسانی که ظلم کردند از عذاب روز دردناک.
نکته ها
حضرت عیسی علیه السلام وظیفه داشت که پاره ای از اختلافات را حل کند، ولی همین که دعوت خود را شروع کرد، درباره خود او نیز اختلافات جدیدی رخ داد. «لابیّن لکم بعض الّذی تختلفون فیه... فاختلف الاحزاب من بینهم»
پیام ها
1- اصلی ترین پیام حضرت عیسی، دعوت مردم به یکتاپرستی است. «ان اللّه هو ربّی و ربکم»
2- نظارت و تدبیر امور تنها از آنِ خداست. «ان اللّه هو ربّی»
3- پرستش مخصوص کسی است که امور به دست اوست. «ربّی و ربّکم فاعبدوه»
4- پرستش هر چیز و هر کس جز خداوند، بیراهه رفتن است. «فاعبدوه هذا صراط مستقیم»
5 - بندگی خداوند و پیروی از رهبر آسمانی یک حقیقت است. «و اطیعون هذا صراط مستقیم»** زخرف، 61.***، «فاعبده... هذا صراط مستقیم»
6- اختلاف، مایه ی دوری از راه مستقیم است. «هذا صراط مستقیم - فاختلف الاحزاب»
7- ایجاد تفرقه و اختلاف بعد از روشنگری انبیا ظلم است. «فاختلف الاحزاب... فویل للّذین ظلموا»

سوره 43. زخرف آیه 67،66

آیه
هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَن تَأْتِیَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ
الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ
ترجمه
آیا جز قیامت را انتظار می برند که ناگهان به سراغشان آید در حالی که بی خبرانند.
دوستانِ (امروز)، در آن روز با یکدیگر دشمن اند، جز اهل تقوا.
نکته ها
حال کسانی که بر اساس غیر تقوا، دوستانی انتخاب کرده اند، در قیامت چنین است:
- پشیمانی و حسرت که چرا با او دوست شدم. «یا ویلتی لیتنی لم اتّخذ فلاناً خلیلا»**فرقان، 28.*** وای بر من! ای کاش فلانی را دوست خود بر نمی گزیدم.
- دوستان هیچ نقشی برای کمک به یکدیگر ندارند. «و لا یسئل حمیم حمیماً»**معارج، 10.***
- دوستان، دشمن یکدیگر می شوند. «الاخلاء یومئذ بعضهم لبعض عدوّ» (آیه مورد بحث)
- به یکدیگر لعنت خواهند کرد. «کلّما دخلت امّة لعنت اختها»**اعراف، 38.***
- از یکدیگر فرار می کنند. «یفرّ المرء من اخیه و اُمّه و ابیه و صاحبته و بنیه»**عبس، 34 - 36.***
- گناهان خود را به گردن یکدیگر می اندازند. «لولا انتم لکنّا مؤمنین»**سبأ، 31.***
- از یکدیگر برائت دارند. «یا لیت بینی و بینک بعد المشرقین»**زخرف، 38.***
پیام ها
1- وقوع قیامت ناگهانی است و زمان آن بر کسی معلوم نیست. «بغتة وهم لایشعرون»
2- تمام دوستی هایی که بر اساس تقوا نباشد، به دشمنی تبدیل می شود. «الاخلاء... عدوّ الا المتّقین»

سوره 43. زخرف آیه 68-71

آیه
یَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ
الَّذِینَ آمَنُواْ بِآیَاتِنَا وَکَانُواْ مُسْلِمِینَ
ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ أَنتُمْ وَأَزْوَاجُکُمْ تُحْبَرُونَ
یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَ أَکْوَابٍ وَ فِیهَا مَا تَشْتَهِیهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْیُنُ وَأَنتُمْ فِیهَا خَالِدُونَ
ترجمه
(خداوند به آنان می گوید:) ای بندگان من! امروز نه ترسی بر شماست و نه غمگین می شوید.
آنان که به آیات ما ایمان آورده و همواره تسلیم (حقّ) هستند.
شما و همسران تان در حالی که شادمانید به بهشت داخل شوید.
ظرف ها و جام هایی از طلا بر آنان چرخانده می شود و آنچه را که نفس میل داشته باشد و چشم (از دیدنش) لذّت ببرد در بهشت موجود است و شما در آنجا جاودانه هستید.
نکته ها
«تحبرون» از «حبره» به معنای حال پسندیده است که به صورت شادمانی بر چهره نمودار می شود، «صحاف» جمع «صحفه» به ظرف های بزرگ گفته می شود. «اکواب» جمع «کوب» به جامی گفته می شود که دسته ندارد.
یکی از لذّت های چشم، ملاقات اولیای الهی است که انسان در دنیا موفّق به دیدار آنان نشده است.
نعمت های بهشتی اقسام مزایا را دارا هستند:
1. همه ی سلیقه ها و چشم ها را اشباع می کند. «تشتهیه الانفس و تلذّ الاعین»
2. تنوّع دارند. «صحاف - اکواب»
3. زیبا هستند. «ذهب»
4. مطابق میل هستند. «تشتهیه الانفس»
5. چشم از دیدن آن خسته نمی شود «تلذّ الاعین»
از اینکه قرآن فرمان می دهد شما و همسرانتان وارد بهشت شوید، معلوم می شود که مراد، همسران دنیوی آنان است، زیرا حورالعین بیرون از بهشت نیستند تا فرمان ورود به آنان داده شود.** تفسیر المیزان.***
پیام ها
1- بندگی خداوند رمز بیمه شدن از هراس ها و خطرها در قیامت است. «یا عباد لاخوف علیکم...»
2- اول آرامش سپس دریافت نعمت های بهشتی. «لا خوف علیهم... ادخلوا الجنّة»
3- ایمان به تنهایی کافی نیست، باید تسلیم کامل باشیم. «آمنوا... و کانوا مسلمین»
4- همسران با ایمانِ دنیوی، در آخرت نیز همراهند. «ادخلوا... انتم و ازواجکم»
5 - لذّت چشم در قیامت، به گونه ای است که با دیگر خواسته های بهشتیان برابری می کند. «تشتهیه الانفس و تلذّ الاعین»
6- رسیدن به تمام خواسته ها، فقط در بهشت امکان پذیر است. «فیها ما تشتهیه الانفس»
7- غرائز و کشش های درونی انسان تا قیامت همراه انسان است. «فیها ما تشتهیه الانفس...»