فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 63

آیه
وَلَمَّا جَآءَ عِیسَی بِالْبَیِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُکُم بِالْحِکْمَةِ وَلِأُبَیِّنَ لَکُم بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ فَاتَّقُواْ اللَّهَ وَأَطِیعُونِ
ترجمه
و چون عیسی همراه با دلایل روشن (و معجزات) آمد، گفت: همانا من برای شما حکمت آورده ام (و آمده ام) تا بعضی از آنچه در آن اختلاف می کنید برای شما بیان کنم. پس از خداوند پروا و مرا اطاعت کنید.
نکته ها
از دلایل بعثت انبیا می توان موارد زیر را نام برد:
1. بینش دادن به مردم. «حکمت»
2. روشنگری در مسائل اختلافی. «لاُبیّن»
3. دعوت به تقوا. «واتّقوا اللّه»
4. معرّفی الگوی حقّ. «و اطیعون»
سستی و تزلزل در کار خدا نیست، زیرا که او حکیم است، کتابش حکیم است و منطق پیامبرانش حکمت است.
در تقوای الهی، ایمان به خدا، انجام واجبات و ترک محرّمات نهفته است و در پیروی از پیامبر، پذیرش اصل نبوّت و سنّت آن بزرگوار مطرح است.
پیام ها
1- پیامبران همراه با دلائل روشن و قانع کننده و خردپذیر و غیر قابل خدشه و معجزات متعدّد آمده اند. «جاء عیسی بالبیّنات... بالحکمة...»
2- حرکت انبیا یک حرکت فرهنگی و فکری است نه کودتایی. «جئتکم بالحکمة»
3- رفع اختلافات دینی، از اهداف انبیاست. «لابیّن لکم... تختلفون فیه»
4- تقوا و اطاعت از رهبران الهی، تضمین کننده وحدت اجتماعی است. «لابیّن لکم بعض الّذی تختلفون فیه فاتقوا اللّه و اطیعون»

سوره 43. زخرف آیه 65،64

آیه
إِنَّ اللَّهَ هُوَ رَبِّی وَرَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِن بَیْنِهِمْ فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ ظَلَمُواْ مِنْ عَذَابِ یَوْمٍ أَلِیمٍ
ترجمه
همانا خداوند همان پروردگار من و پروردگار شماست، پس او را بپرستید که این راه مستقیم است.
پس از میان مردم گروه هایی اختلاف نمودند، پس وای بر کسانی که ظلم کردند از عذاب روز دردناک.
نکته ها
حضرت عیسی علیه السلام وظیفه داشت که پاره ای از اختلافات را حل کند، ولی همین که دعوت خود را شروع کرد، درباره خود او نیز اختلافات جدیدی رخ داد. «لابیّن لکم بعض الّذی تختلفون فیه... فاختلف الاحزاب من بینهم»
پیام ها
1- اصلی ترین پیام حضرت عیسی، دعوت مردم به یکتاپرستی است. «ان اللّه هو ربّی و ربکم»
2- نظارت و تدبیر امور تنها از آنِ خداست. «ان اللّه هو ربّی»
3- پرستش مخصوص کسی است که امور به دست اوست. «ربّی و ربّکم فاعبدوه»
4- پرستش هر چیز و هر کس جز خداوند، بیراهه رفتن است. «فاعبدوه هذا صراط مستقیم»
5 - بندگی خداوند و پیروی از رهبر آسمانی یک حقیقت است. «و اطیعون هذا صراط مستقیم»** زخرف، 61.***، «فاعبده... هذا صراط مستقیم»
6- اختلاف، مایه ی دوری از راه مستقیم است. «هذا صراط مستقیم - فاختلف الاحزاب»
7- ایجاد تفرقه و اختلاف بعد از روشنگری انبیا ظلم است. «فاختلف الاحزاب... فویل للّذین ظلموا»

سوره 43. زخرف آیه 67،66

آیه
هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَن تَأْتِیَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ
الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ
ترجمه
آیا جز قیامت را انتظار می برند که ناگهان به سراغشان آید در حالی که بی خبرانند.
دوستانِ (امروز)، در آن روز با یکدیگر دشمن اند، جز اهل تقوا.
نکته ها
حال کسانی که بر اساس غیر تقوا، دوستانی انتخاب کرده اند، در قیامت چنین است:
- پشیمانی و حسرت که چرا با او دوست شدم. «یا ویلتی لیتنی لم اتّخذ فلاناً خلیلا»**فرقان، 28.*** وای بر من! ای کاش فلانی را دوست خود بر نمی گزیدم.
- دوستان هیچ نقشی برای کمک به یکدیگر ندارند. «و لا یسئل حمیم حمیماً»**معارج، 10.***
- دوستان، دشمن یکدیگر می شوند. «الاخلاء یومئذ بعضهم لبعض عدوّ» (آیه مورد بحث)
- به یکدیگر لعنت خواهند کرد. «کلّما دخلت امّة لعنت اختها»**اعراف، 38.***
- از یکدیگر فرار می کنند. «یفرّ المرء من اخیه و اُمّه و ابیه و صاحبته و بنیه»**عبس، 34 - 36.***
- گناهان خود را به گردن یکدیگر می اندازند. «لولا انتم لکنّا مؤمنین»**سبأ، 31.***
- از یکدیگر برائت دارند. «یا لیت بینی و بینک بعد المشرقین»**زخرف، 38.***
پیام ها
1- وقوع قیامت ناگهانی است و زمان آن بر کسی معلوم نیست. «بغتة وهم لایشعرون»
2- تمام دوستی هایی که بر اساس تقوا نباشد، به دشمنی تبدیل می شود. «الاخلاء... عدوّ الا المتّقین»