فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 60،59

آیه
إِنْ هُوَ إلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَیْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِّبَنِی إِسْرَآئِیلَ
لَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَا مِنکُم مَّلَآئِکَةً فِی الْأَرْضِ یَخْلُفُونَ
ترجمه
عیسی جز بنده ای نیست که ما بر او نعمت دادیم و او را برای بنی اسرائیل الگو و نمونه قرار دادیم.
و اگر بخواهیم به جای شما در زمین فرشتگانی را قرار می دهیم تا جانشین شما شوند.
نکته ها
دفاع از شخصیّت های معصوم لازم است و نباید آن بزرگواران دست آویز اهداف سوء قرار گیرند. مشرکان حضرت عیسی را مثال زدند که معبود گروهی است و به گفته قرآن عابد و معبود غیر الهی دوزخی است، پس عیسی دوزخی می باشد، ولی قرآن در این آیه از عیسی تجلیل می کند.
پیام ها
1- عیسی معبود نیست، بلکه عبد مخلص خداست. «ان هو الا عبد»
2- عبودیّت سبب دریافت الطاف الهی است. «عبد انعمنا علیه»
3- گرچه عیسی پیامبر اولوالعزم بود و برای همه مردم زمان خود معبوث شد امّا مخاطبان اولیه اش بنی اسرائیل بودند. «مثلاً لبنی اسرائیل»
4- خداوند نیازی به عبادت مردم ندارد. اگر می خواست فرشتگانی به جای مردم قرار می داد که دائماً در اطاعت باشند. «لو نشاء»

سوره 43. زخرف آیه 62،61

آیه
وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُونِ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ
وَلَا یَصُدَّنَّکُمُ الشَّیْطَانُ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ
ترجمه
و همانا عیسی (چون مرده زنده می کرد) مایه علم وآگاهی به قیامت است. پس در قیامت شک نکنید و از من پیروی کنید که این راه مستقیم است.
و شیطان شما را (از راه خدا) باز ندارد، همانا او دشمن آشکار شماست.
نکته ها
در مقابل مشرکان که حضرت عیسی را مثلی برای معبودان غیر خدایی می شمردند، این آیه می فرماید: حضرت عیسی، خود یکی از علائم قیامت است. تولدش از مادری بدون همسر، نشانه قدرت خدا بر آفریدن مجدد انسان ها در قیامت است، چنانکه او در همین دنیا مردگان را زنده می کرد و در پایان عمر جهان از آسمان نازل می شود که مقدّمه قیامت است.
پیام ها
1- وجود اولیای خدا، نشانه ای از قیامت و یادآور آن است. «لعلم للساعة»
2- با دیدن نشانه های قدرت الهی تردید در امکان زنده شدن مردگان سزاوار نیست. «فلا تمترنّ»
3- رهبران معصوم بر راه مستقیم هستند و پیروی از آنان نیز راه مستقیم است. «اتبعون هذا صراط مستقیم»
4- انسان به طور فطری دنبال راه است که خداوند آن را نشان می دهد. «هذا صراط مستقیم»
5 - تردید نابجا مایه ی دور افتادن از راه مستقیم است. «فلا تمترنّ... واتبعون هذا صراط مستقیم»
6- انسان برای حرکت در راه مستقیم، به الگو نیاز دارد. «واتبعون هذا صراط مستقیم»
7- راه مستقیم یک راه بیش نیست. «هذا صراط مستقیم»
8 - شیطان در کمین رهروان راه مستقیم است. «هذا صراط مستقیم - ولا یصدنکم الشیطان»
9- با توجّه به سابقه شیطان در فریفتن آدم و حوا، دشمنی او بر کسی مخفی نیست. «عدوّ مبین»
10- شناخت وسوسه های شیطان نیازی به تأمّل و تعقّل ندارد، زیرا فطرت انسان به راحتی انحراف را می فهمد. «عدوّ مبین»

سوره 43. زخرف آیه 63

آیه
وَلَمَّا جَآءَ عِیسَی بِالْبَیِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُکُم بِالْحِکْمَةِ وَلِأُبَیِّنَ لَکُم بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ فَاتَّقُواْ اللَّهَ وَأَطِیعُونِ
ترجمه
و چون عیسی همراه با دلایل روشن (و معجزات) آمد، گفت: همانا من برای شما حکمت آورده ام (و آمده ام) تا بعضی از آنچه در آن اختلاف می کنید برای شما بیان کنم. پس از خداوند پروا و مرا اطاعت کنید.
نکته ها
از دلایل بعثت انبیا می توان موارد زیر را نام برد:
1. بینش دادن به مردم. «حکمت»
2. روشنگری در مسائل اختلافی. «لاُبیّن»
3. دعوت به تقوا. «واتّقوا اللّه»
4. معرّفی الگوی حقّ. «و اطیعون»
سستی و تزلزل در کار خدا نیست، زیرا که او حکیم است، کتابش حکیم است و منطق پیامبرانش حکمت است.
در تقوای الهی، ایمان به خدا، انجام واجبات و ترک محرّمات نهفته است و در پیروی از پیامبر، پذیرش اصل نبوّت و سنّت آن بزرگوار مطرح است.
پیام ها
1- پیامبران همراه با دلائل روشن و قانع کننده و خردپذیر و غیر قابل خدشه و معجزات متعدّد آمده اند. «جاء عیسی بالبیّنات... بالحکمة...»
2- حرکت انبیا یک حرکت فرهنگی و فکری است نه کودتایی. «جئتکم بالحکمة»
3- رفع اختلافات دینی، از اهداف انبیاست. «لابیّن لکم... تختلفون فیه»
4- تقوا و اطاعت از رهبران الهی، تضمین کننده وحدت اجتماعی است. «لابیّن لکم بعض الّذی تختلفون فیه فاتقوا اللّه و اطیعون»