فهرست کتاب


تفسیر سوره زخرف

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 43. زخرف آیه 44،43

آیه
فَاسْتَمْسِکْ بِالَّذِی أُوْحِیَ إِلَیْکَ إِنَّکَ عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ
وَإِنَّهُ لَذِکْرٌ لَّکَ وَلِقَوْمِکَ وَسَوْفَ تُسْئَلُونَ
ترجمه
پس آنچه را به تو وحی شده محکم بگیر، همانا تو بر راه مستقیم هستی.
و همانا قرآن برای تو و قومت وسیله یادآوری (و عظمت) است و به زودی (درباره آن) از شما سؤال خواهد شد.
نکته ها
برای کلمه «ذکر» دو معنا ذکر شده است: یکی تذکّر و یادآوری و دیگری یاد، عظمت و آوازه نیک. یعنی این قرآن، سبب تذکّر و غفلت زدایی یا سبب یاد تو در تاریخ است و به تو و امت تو عظمت می دهد.
پیام ها
1- کوردلی و سنگدلی مردم نباید در پیامبر اثر کند. «فاستمسک بالّذی»
2- کسی که در راه مستقیم و متصل به وحی است، باید در کار خود جدی و با نشاط باشد. «فاستمسک بالّذی اوحی الیک»
3- به خاطر عدم پذیرش مردم، در حقّانیّت راه خود شک نکنیم. «انک علی صراط مستقیم»
4- پیامبر، معصوم است. «انک علی صراط مستقیم»

سوره 43. زخرف آیه 45

آیه
وَسْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلْنَا مِن دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَةً یُعْبَدُونَ
ترجمه
و از رسولانی که قبل از تو فرستاده ایم (از طریق پیروان یا کتابشان) سؤال کن، آیا غیر از خداوند رحمان، معبودان دیگری برای پرستش مردم قرار داده ایم؟
نکته ها
در آیات قبل بارها کلمه «رحمن» به کار رفته است، شاید اشاره به آن باشد که رها کردن سرچشمه رحمت و به سراغ غیر او رفتن شرط انصاف نیست.
پیام ها
1- همه به تذکّر نیازمندیم. «ذکرٌ لک و لقومک»
2- اول تذکّر به خود بعد مردم. «ذکرٌ لک و لقومک»
3- همه در برابر قرآن مسئولیم. «و سوف تسئلون»
4- توحید اصل مشترک همه ادیان است و پیامبر اسلام استمرار دعوت پیامبران قبلی است. «و اسئل من ارسلنا من قبلک»
5 - پیامبر اسلام بر همه ی پیامبران قبلی اشراف دارد. «و اسئل من ارسلنا من قبلک من رسلنا»

سوره 43. زخرف آیه 47،46

آیه
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَی بِآیَاتِنَآ إِلَی فِرْعَوْنَ وَمَلَإِیْهِ فَقَالَ إِنِّی رَسُولُ رَبِ ّ الْعَالَمِینَ
فَلَمَّا جَآءَهُم بِآیَاتِنَآ إِذَا هُم مِّنْهَا یَضْحَکُونَ
ترجمه
و همانا ما موسی را همراه با آیات (و معجزات) خود به سوی فرعون و اشراف قومش فرستادیم پس گفت: همانا من فرستاده پروردگار عالمیانم.
پس چون موسی با آیات ما به سراغ آنان آمد، آنان به آن (آیات و معجزات) خندیدند.
نکته ها
در قرآن، ماجرای موسی و فرعون و بنی اسرائیل تکرار شده است و این بخاطر آنست که سرنوشت موسی و قومش با سرنوشت پیامبر اسلام و مردم مکّه شباهت دارد، فرعون بهانه می آورد که موسی فقیر است و من تخت و تاج دارم، سران کفّار مکّه نیز پیامبر اسلام را فقیر و یتیم و خودشان را دارای مال و مقام می دانستند.
پیام ها
1- انبیا علاوه بر کمالات شخصی باید معجزه داشته باشند. «موسی بایاتنا»
2- در شرایط قبیله ای باید به سراغ اقوام رفت. «قال لقومه» ولی در شرایط حکومتی باید به سراغ حکومت رفت. «الی فرعون» (در شیوه تبلیغ ابتدا باید به سراغ موانع و اصلاح عناصری رفت که تغییر آنهاسبب تغییر جامعه است.)
3- طاغوت ها به تنهایی قدرتی ندارند، این اطرافیان هستند که به طاغوت ها زور می دهند. «فرعون و ملائه»
4- خنده و تمسخر نشانه پوکی و سبک سری و هوچی گری مخالفان است. «اذا هم یضحکون»