فهرست کتاب


تهاجم فرهنگی

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی‏‏

سیر قهقرایی دانشگاهها در مدت پس از انقلاب

در برابر این سؤال که چرا دانشگاهها، در طیّ مدت پس از انقلاب، سیر قهقرایی داشته و نتواسته‌اند رسالت خود را ایفا کنند؟
پاسخ ما این است که پس از انقلاب، کشور درگیر مسائل حادّ داخلی و
﴿ صفحه 151﴾
خارجی بود و اولویتها اقتضا‌ می‌کرد که نیروها بسیج شوند تا آن مسائل حل شود. فتنه های داخلی در کردستان و ترکمنستان و بعضی از مناطق دیگر ایجاب‌ می‌کرد که نیروها برای جلوگیری از این فتنه ها بسیج شوند. پس از آن جنگ تحمیلی چند ساله تمام قوای مادّی و معنوی ملّت را، خواه ناخواه، به خود اختصاص داد. بعضی تصوّر‌ می‌کنند که تنها راه اصلاح مفاسد فرهنگی بهبود وضع اقتصادی است. اما این تنها راه نیست و نباید در تأثیر آن مبالغه کرد، گر چه این مسأله‌ می‌تواند کمک بسیار خوبی در حلّ این مشکل باشد. مسائل و مشکلات اقتصادی برای همه وجود دارد، ما نیز مستثنی نیستیم ولی، با روحیه فداکاری و ایثارگری که ما در طول انقلاب تجربه کرده و آموخته ایم، به نظر‌ می‌رسد که باز هم بتوان با مشکلات اقتصادی مقابله کرد و بیشتر به مسائل فرهنگی پرداخت، بخصوص قشر تحصیل کرده که این وظیفه بر دوش آنان سنگین‌تر است.

ضرورت تقویت حرکت فرهنگی همراه با توسعه اقتصادی

ورود بعضی از اجناس به بازارهای کشور آزاد است و از ورود آنها جلوگیری نمی‌شود.
وقتی محدودیتهای اقتصادی و بازرگانی برداشته شود، اِعمال مراقبت بر اجناس کار بسیار مشکلی است. اگر تجارت به شکلی قوی محدود شود، آن‌گونه که در زمان جنگ بود، مراقبت و نظارت بر ورود کالاها آسان است. اما وقتی مرزها باز و اقتصاد بازرگانی آزاد باشد این کار تبعاتی را نیز به دنبال خواهد داشت و نمی‌توان تمام اجناسی را که وارد گمرک‌ می‌شوند دقیقاً کنترل کرد. در این بین، خواه ناخواه، ممکن است اجناسی نیز به طور قاچاق وارد شود و نمی‌توان دقیقاً مراقبت کرد. وقتی صدها و هزارها
﴿ صفحه 152﴾
تُن جنس وارد بندر‌ می‌شود، نمی‌توان همه آنها را بازرسی کرد. خواه ناخواه، وقتی که آزادی اقتصادی وجود داشت این مشکلات و ضایعات نیز خواهد بود. در مقابل این عوامل، آنچه را باید بر آن تکیه کرد محدود کردن نیست، بلکه تقویت روحیه مقاومت در مردم است. مصرف کنندگان باید هوشیار باشند و به تبلیغات تولیدکنندگان توجّه نکنند و خرید جنسهایی را که به وسیله استعمارگران، برای از بین بردن ارزشهای انقلاب وارد‌ می‌شود، تحریم نمایند. با فروشندگان آنها نیز برخورد کنند؛ ابتدا با نصیحت، سپس با تحریم تمام اجناسی که‌ می‌فروشند.
به این شکل،‌ می‌توان با فروشندگان آن کالاها مقابله کرد تا آنها نتوانند از موقعیت خود سوءاستفاده کنند و اهداف دشمنان اسلام را در رسیدن به مقاصدشان یاری رسانند. اما در هر صورت، در کنار هر خیر و برکتی، ضایعاتی نیز وجود دارد. اگر بخواهیم اقتصاد ما شکوفا شود و از این تنگناها خارج شویم، در کنار آن، باید این ضایعات را نیز در نظر بگیریم و خود را برای مقابله با آنها آماده سازیم.
اکنون مشخص است که در آینده نزدیک، با پیشرفت تکنولوژی مسائل و مشکلات فرهنگی بسیاری برای ما بوجود خواهد آمد؛ به عنوان مثال، تلفن تصویری، که مدتی بعد رواج پیدا‌ می‌کند و به یک وسیله عمومی مبدّل‌ می‌شود وقتی بنا باشد که دو نفر تلفن کننده، به وسیله تلفن، بتوانند یکدیگر را ببینند تصوّر کنید چه مصایبی پیش‌ می‌آید. از حالا باید خود را برای وقتی که این وسیله شایع‌ می‌شود و در اختیار همه قرار‌ می‌گیرد، آماده کنیم و چنان روحیه‌ای قوی داشته باشیم که اگر از آن استفاده‌ می‌کنیم، اجازه ندهیم که تلفن کننده، در صورت محرم نبودن تصویر ما را ببیند.
﴿ صفحه 153﴾
اگر این روحیه در ما وجود داشته باشد،‌ می‌توانیم با همه توطئه های فرهنگی دشمنان مقابله کنیم. ولی اگر روحیه ما ضعیف باشد و ریگی در کفش داشته باشیم وسایل فساد هر روز برای ما بیشتر از پیش فراهم‌ می‌شود و با آنها نیز نمی‌توان مقابله کرد. در آینده هم، وقتی شبکه های تلویزیونهای کشورهای دیگر به روی ما باز شود و به وسیله ماهواره از همه فرستنده های تلویزیونی بتوان استفاده کرد نمی‌توانیم خود را از دیدن صحنه های گناه منع کنیم. در آن صورت نیز، درهای فساد، روز به روز، به روی ما گشوده‌تر و با پیشرفت تکنولوژی امکان سوءاستفاده های شیطانی بیشتر خواهد شد.
بنابراین، باید خود را مقاوم بار بیاوریم تا تحت تأثیر این عوامل قرار نگیریم، نه آنکه با ورود اجناسی مانند تلویزیون مخالفت کنیم؛ زیرا نمی‌توان به دور کشور حصار کشید و آن را از دنیا جدا کرد امروز تمام دنیا مانند یک خانه است. اگر بخواهند بطور قانونی از ورود برخی اجناس جلوگیری کنند؛ به وسیله قاچاق، بیشتر وارد‌ می‌شود. پس باید خود را آماده سازیم تا در دام شیاطین نیفتیم. این کار نیز عملی نیست مگر با بالا بردن سطح فرهنگ و معلومات و تقویت ارزشهای انقلابی و اسلامی، همچنین بوسیله دعوت عملی و استدلالی و با عمل شجاعانه.
کسانی که در این جامعه، تحت تأثیر دیگران قرار نگیرند فکر خود را مستقلا اعمال کنند و روش خاصّ خود را با کمال قدرت و اعتماد به نفس اعمال نمایند، حاکم سرفراز خواهند شد و دیگران نیز از آنها پیروی خواهند کرد. هر کس در جامعه مقاوم تر، سرفرازتر و قوی‌تر باشد و روحیه شجاعتری داشته باشد پیروز خواهد شد. اگر روحیه ما ضعیف باشد به محض آنکه نوعی لباس یا یک شیوه آرایش مد‌ می‌شود همه از آن تقلید
﴿ صفحه 154﴾
کنیم، این حالت بچه گانه ما را برای پذیرش هر نوع فسادی آماده‌ می‌کند.اما اگر تابع منطق باشیم موفّق خواهیم گردید. البته اگر لباسی یا کاری که دارای محاسنی است مد شود خوب است که از آن استفاده شود. اما اگر لباس های خودمان بهتر و زیباتر است با ارزشهای ما انطباق بیشتری دارد. چرا به آسانی و به صرف اینکه کار تازه‌ای است از آن دنباله روی کنیم و از پوشیدن لباسهای خود دست بکشیم؟ باید این گونه
روحیه های بچه گانه را کنار بگذاریم، مستقل فکر کنیم و مستقل رفتار کنیم تا پیروز شویم. در آن صورت، دیگران نیز از ما تبعیت خواهند کرد.
﴿ صفحه 155﴾

تهاجم فرهنگی و راهکارهای دفاعی

﴿ صفحه 157﴾
پیش از آنکه راهکارهای دفاعی را در مقابله با تهاجم فرهنگی بیان نمائیم، لازم است نتایجی را که از بخشهای پیشین بدست‌ می‌آید بعنوان مقدّمات منطقی ارائه راهکارها در ضمن چند نکته اشاره کنیم: