تفسیر سوره روم

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 30. روم آیه 54

آیه
أللَّهُ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفاً وَشَیْبَةً یَخْلُقُ مَا یَشَآءُ وَ هُوَ الْعَلِیمُ الْقَدِیرُ
ترجمه
خداست که شما را از ناتوانی آفرید، سپس بعد از ناتوانی، قوّتی بخشید، آنگاه بعد از توانایی و قوّت، ضعف و پیری قرار داد؛ او هر چه بخواهد می آفریند، و اوست دانای توانا.
پیام ها
1- انسان در آغاز خلقت، سراسر ضعف است. «خلقکم من ضعف»
2- توجّه کردن به آغاز تولّد، مایه ی تذکّر و تشکّر است. «خلقکم من ضعف...»
3- از ضعف و پیری گلایه نکنید که برنامه ی حکیمانه ی خداوند است. «اللّه ... جعل من بعد قوّة ضعفا»
4- مراحل ضعف و قدرت انسان، با یک برنامه ریزی حکیمانه طرّاحی شده است. (تکرار «جعل»)
5 - آغاز و پایان انسان ضعف است، در چند روزی که توان و قدرت داریم قدردانی کنیم. (یک قوّت میان دو ضعف) «ضعفٍ - قوّة - ضعفاً» ضعفِ دوران کودکی به قوّت تغییر می کند، ولی ضعف دوم باقی می ماند، زیرا کلمه ی «شیبة» در کنار «ضعف»، نشان آن است که این ضعف همراه پیری و ثابت است)
6- کسی که میان دو ضعف قرار گرفته، نباید به چند روز قوّت مغرور شود. «ضعف - قوّة - ضعفا»
7- اگر اهل نظر باشیم، همه ی هستی کتاب مطالعه است. (باد و باران و حیات زمین، دوران کودکی و جوانی و پیری انسان.) «من بعد قوّة ضعفا و شیبة»
8 - ضعفِ مخلوق، نشان ضعف خالق نیست. «و هوالعلیم القدیر»

سوره 30. روم آیه 55

آیه
وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ یُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُواْ غَیْرَ سَاعَةٍ کَذَ لِکَ کَانُواْ یُؤْفَکُونَ
ترجمه
و روزی که قیامت بر پا شود، مجرمان سوگند یاد می کنند که جز ساعتی درنگ نکرده اند، (آنان در دنیا نیز) این گونه (از حقّ) گردانده می شدند.
نکته ها
«ساعة»، به جزئی از زمان گفته می شود، اگر به روز قیامت «ساعة» گفته می شود یا به خاطر سرعت در بر پایی قیامت است و یا سرعت در رسیدگی به اعمال.** تفسیر نمونه.***

پیام ها
1- کسی که در دنیا به سوگند دروغ عادت کرد، در قیامت نیز آن را به کار می برد. «یقسم المجرمون»
2- مجرمان درقیامت عذر و بهانه می آورند که در دنیا فرصت برای ایمان آوردن نداشتند، «ما لبثوا غیر ساعة»
3- کج فکری و کج روی مجرمان، دائمی است. «کانوا یؤفکون»
4- دروغ، سبب انواع کجی ها و انحرافات است. «کذلک کانوا یؤفکون» یعنی با این گونه دروغ ها پیوسته به انحراف کشیده شدند.

سوره 30. روم آیه 56

آیه
وَقَالَ الَّذِینَ أُوتُواْ الْعِلْمَ وَالْإِیمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِی کِتَابِ اللَّهِ إِلَی یَوْمِ الْبَعْثِ فَهَذَا یَوْمُ الْبَعْثِ وَلَکِنَّکُمْ کُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
ترجمه
و کسانی که علم و ایمان به آنان داده شده، (به مجرمان) می گویند: قطعاً شما (به موجب آنچه) در کتاب خداست تا روز رستاخیز (در برزخ) مانده اید، پس این، روز رستاخیز است، ولی شما نمی دانستید (که قیامت حقّ است).
نکته ها
این آیه پاسخ اهل ایمان، در برابر گفتار مجرمان در آیه ی قبل را مطرح می کند. آنها از دوران کوتاه عمر خود در دنیا و یا مدّت اندک برزخ می گویند؛ امّا اهل ایمان پاسخ می دهند که شما مطابق آنچه خداوند برای دوره ی دنیا و برزخ افراد معیّن کرده، زندگی کرده اید و بی جهت برای کفر خود، عذرتراشی نکنید.
ظاهراً علّت تقدّم علم بر ایمان به خاطر آن باشد که علم پایه و اساس ایمان است.
پیام ها
1- در قیامت، میان مجرمان و مؤمنان گفتگوهاست. «و قال الّذین ...»
2- علم و ایمان، حتّی در قیامت آثار مثبت خود را نشان می دهد. «اُوتوا العلم والایمان» (عالمان مؤمن، در قیامت نیز شبهه زدایی می کنند.)
3- علم و ایمان، دو هدیه الهی است که به افراد عطا می شود. «اُوتوا العلم والایمان»
4- علم و ایمان خود را توفیقی الهی بدانیم و مغرور نشویم. «اُوتوا العلم والایمان»
5 - مدّت دوره ی دنیا یا برزخ، از پیش محاسبه و نوشته شده است. «فی کتاب اللّه»