تفسیر سوره روم

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 30. روم آیه 50،49

آیه
وَإِن کَانُواْ مِن قَبْلِ أَن یُنَزَّلَ عَلَیْهِم مِّن قَبْلِهِ لَمُبْلِسِینَ
فَانظُرْ إِلَی آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ کَیْفَ یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَآ إِنَّ ذَلِکَ لَمُحْیِ الْمَوْتَی وَهُوَ عَلَی کُلِ ّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ
ترجمه
و هر چند پیش از آن که (باران) بر آنان نازل شود، (آری،) پیش از آن نومید بودند.
پس به آثار رحمت خدا بنگر که چگونه زمین را بعد از مرگش زنده می کند. همانا خداست زنده کننده ی مردگان و او بر هر چیزی قدرت دارد.
پیام ها
1- سختی ها و نومیدی ها، لذّت نعمت ها را چند برابر می کند. «یستبشرون - و ان کانوا ... لمبلسین»
آب کم جو تشنگی آور به دست
تا که جوشد آبت از بالا و پست
2- باران، رحمت الهی است. «فانظر الی آثار رحمت اللّه»
3- بارش باران و حیات مجدّد زمین، نشانه ای از برپایی قیامت است. «یحی الارض - لمحی الموتی» صحنه ی مرگ و حیات، هر لحظه جلو چشم ماست، «انّ ذلک لمحی الموتی» و مشت نمونه ی خروار است. «انّ ذلک لمحی الموتی»

سوره 30. روم آیه 52،51

آیه
وَلَئِنْ أَرْسَلْنَا رِیحاً فَرَأَوْهُ مُصْفَرّاً لَظَلُّواْ مِن بَعْدِهِ یَکْفُرُونَ
فَإِنَّکَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَی وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوْاْ مُدْبِرِینَ
ترجمه
و اگر بادی (آفت زا) بفرستیم، و (مردم زمین سرسبز) را زرد شده ببینند، بعد از آن کفر خواهند ورزید.
(دلهای اینان مرده است) پس تو نمی توانی مردگان را شنوا کنی، و این دعوت را به گوش کران آنگاه که پشت کنان روی می گردانند، برسانی.
پیام ها
1- بادهای مهلک و آفت زا، بی ضابطه و تصادفی نیست. «ارسلنا ریحاً»
2- بادهای مخرّب، نسبت به بادهای مفید کم هستند. «ارسلنا ریحاً» (در حالی که درباره ی بادهای مفید فرمود: «یرسل الریاح»)
3- گاهی انسان با یک حادثه ی تلخ، از مدار توحید خارج می شود و در مدار کفر و شرک قرار می گیرد. «لظلّوا من بعده یکفرون» (گاهی یک باد زیانبار، حال شادی، «یستبشرون» را به حال ناکامی، «یکفرون» تبدیل می کند.)
4- در ارشاد و تبلیغ، کامل بودن مرشد و شیوه ی ارشاد و محتوای آن، کافی نیست؛ قابلیّت طرف نیز لازم است. «انک لا تسمع الموتی»
5 - ناشنوا، گاهی با نگاه به حرکت لب ها مطالبی را می فهمد، ولی مصیبت آنجاست که هم گوش ناشنوا باشد و هم انسان به گوینده پشت کند که در این حال اشاره را هم نمی فهمد. این، مَثَل کسانی است که به حقّ پشت کنند. «ولا تسمع الصمّ الدعاء اذا ولّوا مدبرین»
6- اعراض از حقّ، وقتی خطرناک است که پشت کردن به حقّ، با عنایت و لجاجت باشد و شیوه ی دائمی افراد قرار گیرد. «مدبرین»

سوره 30. روم آیه 53

آیه
وَمَآ أَنتَ بِهَادِ الْعُمْیِ عَن ضَلاَلَتِهِمْ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن یُؤْمِنُ بِآیَاتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ
ترجمه
و تو هدایت کننده ی کوران از گمراهیشان نیستی، تنها کسانی سخنت را به گوش می گیرند که به آیات ما ایمان دارند و اهل تسلیم هستند.
پیام ها
1- وظیفه ی پیامبران، ارشاد مردم است، نه اجبار آنان به پذیرش هدایت. «ما انت بهاد العمی»
2- پذیرش مردم، محدود است. «ان تُسمع الاّ مَن یؤمن»
3- داشتن روحیّه ی تسلیم در برابر حقّ، زمینه ساز دریافت های معنوی است. «ان تُسمع الاّ... مسلمون»
زمین شوره سنبل بر نیارد
در آن تخم عمل ضایع مگردان
4- ایمان به تنهایی کافی نیست، تسلیم لازم است. «من یؤمن بآیاتنا فهم مسلمون»