تفسیر سوره روم

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 30. روم آیه 22

آیه
وَمِنْ آیَاتِهِ خَلْقُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلاَفُ أَلْسِنَتِکُمْ وَ أَلْوَانِکُمْ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّلْعَالِمِینَ
ترجمه
و از نشانه های الهی، آفرینش آسمان ها و زمین، و تفاوت زبان ها و رنگ های شماست؛ همانا در این امر برای دانشمندان نشانه هایی قطعی است.
پیام ها
1- آفرینش آسمان ها و زمین،از نشانه های قدرت بی پایان الهی است. «و من آیاته خلق السّموات و الارض»
2- تفاوت نژادها و زبان ها، راهی برای خداشناسی است. «و من آیاته... اختلاف ألسنتکم و ألوانکم»
3- هر زبانی برای خود ارزش و اصالت دارد و تغییر آن نه کمال است و نه لازم. (هیچ کس حقّ ندارد نژادها و زبان های دیگر را تحقیر نماید.) «و من آیاته... اختلاف ألسنتکم و ألوانکم»
4- یکسان بودن شکل و رنگ همه ی انسان ها با ابتکار و نوآوری و بدیع بودن خداوند سازگار نیست. «و من آیاته اختلاف السنتکم...»
5 - انسان عالم و فهمیده، از اختلاف رنگ ها و زبان ها به معرفت الهی می رسد ولی جاهل، رنگ و زبان را وسیله ی تحقیر و تفاخر قرار می دهد. «للعالمین»

سوره 30. روم آیه 23

آیه
وَمِنْ آیَاتِهِ مَنَامُکُم بِالَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَآؤُکُم مِّن فَضْلِهِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَسْمَعُونَ
ترجمه
و از نشانه های الهی، خوابیدن شما در شب و روز، و تلاش شما در کسب فضل پروردگار است؛ همانا در این امر برای گروهی که (حقایق را) می شنوند نشانه هایی قطعی است.
پیام ها
1- نعمت های الهی را ساده ننگیریم؛ خواب نیز یک نعمت بزرگ است. «و من آیاته منامکم»
2- خواب، مقدّمه ی تلاش است. «منامکم... وابتغاؤکم»
3- کار و تلاش برای کسب معاش، امری پسندیده و نشانه ای الهی است. «و من آیاته... ابتغاؤکم»
4- اصل خواب برای شب است و خواب در روز، برای استراحت جزیی است. «منامکم بالیل والنهار»
5 - فضل الهی گسترده است ولی تلاش ما برای کسب آن لازم است. «ابتغاؤکم»
6- نعمت هایی که دریافت می کنیم، به خاطر استحقاق نیست، بلکه لطف و فضل الهی است. «من فضله»

سوره 30. روم آیه 24

آیه
وَمِنْ آیَاتِهِ یُرِیکُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَطَمَعاً وَیُنَزِّلُ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَیُحْیِ بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَآ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ
ترجمه
و از نشانه های الهی آن است که برق (آسمان) را که مایه ی بیم و امید است به شما نشان می دهد و از آسمان، آبی می فرستد که زمین را بعد از مردنش زنده می کند، همانا در این امر برای گروهی که می اندیشند نشانه هایی قطعی است.
نکته ها
در این آیه و آیات قبل، چهار تعبیر به چشم می خورد: «یتفکّرون»، «للعالمین»، «یسمعون» و «یعقلون».
برای عملی شدن این چهار تعبیر، چهار مرحله ی طبیعی بیان شده است:
1. انسان در آغاز، فکر می کند. «یتفکّرون»
2. سپس می فهمد و عالم می شود. «للعالمین»
3. کسی که آگاه شد، حرف ها را با دقّت گوش می دهد و نکته سنجی می کند. «یسمعون»
4. در اثر شنیدن عمیق، به تعّقل و اندیشیدن می رسد. «یعقلون»
پیام ها
1- بیم و امید، در کنار هم سازنده است. «خوفاً و طمعاً»
2- برقِ آسمان، بارش و سبز شدن زمین تصادفی نیست، بلکه بر اساس یک برنامه ی دقیق و حساب شده است. «البرق... ینزّل... فیُحی»
3- نظام آفرینش، بر اساس اسباب و علل پایه ریزی شده است. «فیُحیی به»
4- پائیز و بهار، ریزش و رویش گیاهان، از نشانه های قدرت خداوند در آفرینش است. «فیحیی به الارض بعد موتها»
5 - خداشناسی باید بر اساس علم و فکر و تعقّل باشد. «لایات لقوم یعقلون»