تفسیر سوره روم

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 30. روم آیه 19

آیه
یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَیُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِ ّ وَیُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَکَذَ لِکَ تُخْرَجُونَ
ترجمه
زنده را از مرده بیرون می آورد، و مرده را (نیز) از زنده بیرون می کشد، و زمین را بعد از مرگش زنده می کند، و شما نیز (روز قیامت) این گونه بیرون آورده می شوید.
نکته ها
برای خارج شدن مرده از زنده و زنده از مرده، مصادیق و نمونه های زیادی در تفاسیر بیان شده است، از جمله: ایجاد انسان از نطفه و ایجاد نطفه از انسان. فرزند مؤمن از والدین کافر و بالعکس، که همه ی اینها نشانه ی قدرت مطلقه ی خداوند در جهان و توانایی او در برپایی قیامت و حشر موجودات است.
پیام ها
1- در معاد شک نکنید، زیرا کار خداوند میراندن و برانگیختن است. (با ارائه ی نمونه ها، ابهامات و تردیدها را از بین ببرید.) «یحی الارض... کذلک تُخرجون»

سوره 30. روم آیه 20

آیه
وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَکُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَآ أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ
ترجمه
و از نشانه های الهی آن است که شما را از خاکی (پست) آفرید، پس (به صورت) بشری به هر سوی پراکنده شدید.
نکته ها
در قرآن، یازده مورد تعبیر «و من آیاته» به کار رفته که هفت موردش در این سوره است.
در آیه ی قبل، خروج مرده از زنده و بالعکس به طور کلّی و سربسته مطرح شد و این آیه نمونه ی آن مطلب کلّی است.
پیام ها
1- بهترین راه خداشناسی، تفکّر در آفرینش است. «و من آیاته ...»
2- نشانه های الهی قابل شمارش نیست، آنچه گفته می شود اندکی از بسیار است. «من آیاته»
3- در میان آفریده ها، انسان بارزترین آنهاست. (آیاتی که درباره ی نشانه های قدرت الهی است، از انسان شروع می شود.) «من آیاته ان خلقکم من تراب»
4- خودشناسی، مقدّمه ی خداشناسی است. «من آیاته أن خلقکم من تراب»
5 - منشأ وجودی همه ی انسان ها خاک است. (تفاخرهای بی ارزش را کنار بگذاریم.) «من تراب»
6- در خاک، حسّ و حرکت نیست، ولی در انسان هست و این، نشانه ی قدرت و عظمت پروردگار است. «خلقکم من تراب... تنتشرون»

سوره 30. روم آیه 21

آیه
وَمِنْ آیَاتِهِ أَن خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُواْ إِلَیْهَا وَ جَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ
ترجمه
و از نشانه های او آن است که از جنس خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و میان شما و همسرانتان علاقه ی شدید و رحمت قرار داد؛ بی شک در این (نعمت الهی،) برای گروهی که می اندیشند نشانه های قطعی است.
نکته ها
یاد خداوند مایه ی آرامش دل و روح است، «بذکر اللّه تطمئن القلوب»**رعد، 28.*** و همسر مایه ی آرامش جسم و روان. «أزواجاً لتسکنوا الیها»**روم، 21.***

پیام ها
1- آفرینش، هدفدار است. «خلق لکم»
2- زن و مرد از یک جنس هستند. (بر خلاف پاره ای عقاید خرافی و تحقیرآمیز که زن را موجودی پست تر یا از جنس دیگر می پندارند.) «من أنفسکم»
3- همسر باید عامل آرامش باشد نه مایه ی تشنّج و اضطراب. «لتسکنوا الیها»
4- هدف از ازدواج، تنها ارضای غریزه ی جنسی نیست، بلکه رسیدن به یک آرامش جسمی و روانی است. «لتسکنوا الیها»
5 - نقش همسر، آرام بخشی است. «لتسکنوا الیها»
6- محبّت، هدیه ای الهی است که با مال و مقام و زیبایی به دست نمی آید. «جَعَلَ» (مودّت و رحمت، هدیه ی خدا به عروس و داماد است.)
7- هر کس با هر عملی که آرامش و مودّت و رحمت خانواده را خدشه دار کند، از مدار الهی خارج و در خطّ شیطان است. «جعل بینکم ...»
8 - رابطه ی زن و مرد، باید بر اساس مودّت و رحمت باشد. «مودّة و رحمة» (مودّت و رحمت، عامل بقا و تداوم آرامش در زندگی مشترک است.)
9- مودّت و رحمت، هر دو با هم کارساز است. (مودّت بدون رحمت و خدمت، به سردی کشیده می شود و رحمت بدون مودّت نیز دوام ندارد.) «مودّة و رحمة»
10- تنها اهل فکر می توانند به نقش سازنده ی ازدواج پی ببرند. «لقوم یتفکّرون»