فهرست کتاب


گزیده حلیة المتقین

علامه محمد باقر مجلسی رحمة الله علیه

فصل نخست: لباس ها و آرایش ها

آرایش و آراستگی

بنابر روایاتی بسیار، سنت است که مؤمن خود را بیاراید و زیبا کند و لباس پاکیزه و فاخر بپوشد. اگر از راه حلال نتواند چنین کند، به هرچه می تواند قناعت ورزد و خود را به حرام و شبهه آلوده نسازد. در حدیث معتبری از امام صادق (علیه السلام) آمده است: هرگاه خداوند نعمتی به بنده خویش کرامت فرماید و آن بنده، نعمت خدا را آشکار کند و مردم اثر نعمت را ببینند، او دوست خدا و یاد کننده نعمت پروردگار است و اگر نعمت را ظاهر نکند و اثرش را پنهان سازد، دشمن خدا است و تکذیب کننده نعمت پروردگار. در روایتی دیگر از همان حضرت است که چون حق تعالی نعمتی به بنده اش کرامت می فرماید، دوست دارد که اثر آن نعمت را ببیند. در روایتی دیگر می فرماید: حق تعالی آراستگی و آشکار ساختن نعمت را دوست دارد و ژولیدگی و پنهان ساختن نعمت و اظهار بدحالی را دشمن می دارد. خداوند دوست دارد اثر نعمت خود را ببیند و بنده اش جامه خوشبو بپوشد و خانه اش را آراسته کند و پاکیزه سازد و حتی چراغ ها را پیش از تاریک شدن هوا روشن کند.
در حدیثی معتبر آمده است: روزی سفیان ثوری - از مشایخ صوفیه - به مسجد الحرام آمد. امام صادق (علیه السلام) را دید؟ نشسته و لباسی گران بها و نیکو پوشیده است. با خود گفت: الان می روم و او را برای این لباس فاخر که پوشیده سرزنش می کنم. از این رو، نزد امام (علیه السلام) رفت و گفت: ای فرزند رسول خدا، به همان خدا سوگند که جدت چنین لباسی نمی پوشید و هیچ یک از پدرانت چنین لباس فاخری به تن نمی کردند! امام (علیه السلام) فرمود: ای سفیان، در روزگار رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) وضع مردم چنین بود، آنان در فقر و نیستی به سر می بردند، ولی امروز روزی مردم فراخ است و دستشان باز. سزاوارترین مردم برای بهره جستن از نعمت های الهی، نیکانند. خداوند فرموده است: قل من حرم زینة الله التی اخرج لعباده من الرزق و ما از همه مردم سزاوارتریم که از نعمت های الهی بهره بریم. وانگهی، ای ثوری، این لباس را که می بینی، برای مردم پوشیده ام. آن گاه حضرت لباس فاخر را کنار زد و لباسی دیگر در زیرش نمایان شد که بسیار ساده و کم بها بود و فرمود: این لباس کم بها را برای خود پوشیده ام و جامه فاخر را برای مردم. سپس دست به لباس سفیان برد و آن را کنار زد و زیرش لباسی فاخر و پربها بود. فرمود: و تو این لباس فاخر را برای لذت نفس پوشیده ای و لباس بیرونی را برای فریب مردم!.
در حدیثی دیگر آمده است که عبدالله بن هلال می گوید: نزد امام رضا (علیه السلام) بودم. گفتم: مردم چقدر دوست می دارند کسانی را که جامه های بی ارزش می پوشند و اظهار شکستگی و خشوع می کنند! حضرت فرمود: مگر نمی دانی که حضرت یوسف هم پیغمبر و هم پیغمبرزاده بود، ولی قبای دیبای طلاباف می پوشید و در مجالس آل فرعون می نشست و میان مردم حکم می کرد؛ با این حال مردم کاری با لباسش نداشتند و تنها می خواستند که هنگام حکم کردن، عدالت ورزد. ای عبدالله، خدا حلال را بر کسی حرام نکرده است....

جامه های حرام

پوشیدن جامه ای که حریر خالص است، برای مردان حرام است و همچنین جامه طلاباف. نیز نباید جامه مؤمنین از پوست حیوان مردار باشد. در روایت است که پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: یاعلی، انگشتر طلا به دست مکن که زینت تو در بهشت است و جامه حریر مپوش که پوشش تو در بهشت است. در حدیث است که از امام صادق (علیه السلام) پرسیدند: آیا جایز است مردی، خانواده خود را به طلا زینت کند؟ فرمود: آری، زنان و کنیزان را می تواند، ولی پسران را نه.