فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد اول

سید محمد تقی موسوی اصفهانی‏ سید مهدی حائری قزوینی‏

87 - بالا رفتن درجات در بهشت

دلیل بر این، روایتی است که در تفسیر امام عسکری (علیه السلام) آمده، در حدیثی طولانی از پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) که فرمود: اگر می خواهید محمد و علی (علیهم السلام) نزد خداوند منزلت های شما را والا سازند، پس شیعیان محمد و علی را دوست بدارید و در برآوردن حوائج مؤمنین جدیت نمایید، که هرگاه خدای تعالی شما گروه های شیعیان و دوستان ما را داخل بهشت گرداند، منادر او در بهشت بانگ زند: ای بندگان من! به رحمت من داخل بهشت شده اید، پس آن را به مقدار محبت خود نسبت به شیعیان محمد و علی و برآوردن حقوق برادران ایمانی خویش بین خود تقسیم نمایید، آن گاه هر کدام که محبتش نسبت به شیعه بیشتر و در ادای حقوق برادران مؤمن پیش قدم تر بوده، درجاتش در بهشت بالاتر خواهد بود تا آن جا که در بین آنان کسی باشد که از دیگری به مقدار پانصد سال راه در کاخ ها و بهشت های بالاتری قرار گیرد**تفسیر امام عسکری: 155؛ چاپ جدید: 441.
***.
می گویم: پیش تر یادآور شدیم که دعا و در حق مولایمان حضرت حجت (علیه السلام) بر آوردن بعضی از حقوق بزرگ و بسیار آن حضرت بر ما است. اضافه بر این که برآوردن حاجت آن جناب نیز هست که مؤمنین را در توقیع شرف امر فرمود: و بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج.... و نیز زیاد دعا کردن در این باره از شدت محبت به آن حضرت و شیعیانش سرچشمه می گیرد، زیرا که گشایش وضع مؤمنین به ظهور و فرج آن جناب بستگی دارد، چنان که مکرر بیان کرده ایم.

88 - ایمنی از سختی حساب در قیامت

زیرا که این دعا صله رحم آل محمد (علیهم السلام) می باشد، و خدای تعالی فرموده: والذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل و یخشون ربهم و یخافون سوء الحساب**سوره رعد، آیه 21.
*** و آنان که پیوندی که خداوند به آن امر فرموده می پیوندند و از (عذاب) پروردگارشان و سختی حساب می ترسند.
و شیخ کلینی در اصول کافی به سند صحیحی از صفوان جمال آورده که گفت: میان حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) و عبدالله بن الحسن سخنی درگرفت تا کار به جنجال کشید و مردم جمع شدند، پس شب هنگام را به همان گونه از هم جدا شدند، صبح که در پی کاری می رفتم ناگاه حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) را بر در خانه عبدالله دیدم در حالی که می فرمود: ای کنیزک! به ابو محمد عبدالله بن الحسن بگو بیرون بیاید. راوی گوید: پس بیرون آمد و عرضه داشت: ای ابو عبدالله! چه سبب شده که اول صبح آمده ای؟ فرمود: دیشب آیه ای در کتاب خدای - عزوجل - تلاوت کردم که مرا پریشان ساخت. عبدالله گفت: کدام آیه؟ فرمود: فرموده خداوند - که یادش بلند و گرامی است -: والذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل و یخشون ربهم و یخافون سوء الحساب. عبدالله گفت: راست گفتی، گویا من این آیه را هرگز در کتاب خدای - عزوجل - نخوانده بودم. سپس دست به گردن یکدیگر افکندند و گریستند**کافی 2/155.
***.
و در همان کتاب به سند صحیحی از عمر بن یزید - که مورد وثوق است - آمده: به حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) عرضه داشتم: والذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل. فرمود: در مورد رحم آل محمد (علیهم السلام) نازل شده، و در خویشاوندان تو نیز می باشد. سپس آن حضرت فرمود: از کسانی مباش که نسبت به چیزی گویند: درباره یک مورد است**کافی: 2/156.***.
و در تفسیر البرهان به سند خود از محمد بن الفضیل از حضرت ابوالحسن موسی بن جعفر (علیه السلام) آمده که فرمود: همانا خویشاوندی آل محمد (علیه السلام) به عرش آویخته، می گوید: خداوندا! پیوند ده آن که مرا پیوسته دارد، و قطع کن آن را که از من ببرد. و این در هر خویشاوندی جاری است، و این آیه در مورد آل محمد و هرکسی که با آنان بر این امر هم پیمان شود نازل شده است**تفسیر برهان: 2/288.***.
و نیز به نقل از عیاشی از عمر بن مریم آورده که گفت: از حضرت صادق (علیه السلام) درباره فرموده خداوند: والذین یصلون ما أمر الله بن أن یوصل سؤال کردم. فرمود: از جمله آن صله رحم است، و نهایت تأویل آن این که پیوند با ما داشته باشی**تفسیر برهان: 2/289.***.
می گویم: از این اخبار و غیر اینها - که در صورت آوردن آنها کتاب طولانی می شود - روشن شد که پیوند با امام (علیه السلام) مایه ایمنی از سختی حساب است.
در اینجا دو مطلب باقی می ماند:
یکی: توضیح این که پیوند با دعا انجام می شود.
دوم: بیان منظور از سختی حساب.
دلیل مطلب اول این که: مقصود از پیوند و صله، مطلق نیکی و احسان است به هر گونه که باشد، خواه با زبان یا به نحوه دیگر، و دعا از بهترین انواع احسان به وسیله زبان است. و شاهد بر این روایتی است که در اصول کافی به سند خود از حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) آمده که امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: ارحام خود را هر چند با سلام کردن باشد پیوسته دارید**کافی: 2/155.***.
و نیز به سند صحیحی از اسحاق بن عمار است که گفت: شنیدم حضرت ابی عبدالله (علیه السلام) فرمود: همانا صله رحم و نیکی، حساب را آسان نموده و از گناهان محفوظ می دارند، پس ارحامتان را بپیوندید و به برادران خود نیکی کنید هر چند که با سلام گرم و جواب سلام خوب باشد**کافی: 2/157.***.
و اما منظور از سختی حساب، رسیدگی کامل و دقیق به آن است. چنان که در البرهان به سند صحیحی از حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) آمده که به مردی فرمود: فلانی! با برادر خود چه (مشکل) داری؟ عرض کرد: فدایت شوم حسابی با او داشتم که حقم را از او به طور کامل رسیدگی کردم. امام ابوعبدالله صادق (علیه السلام) فرمود: برایم بگو از گفتار خداوند که: و یخافون سوء الحساب آیا چنین می پنداری که می ترسند (خداوند) به آنها ستم کند و ظلم نماید! نه به خدا سوگند! آنها از رسیدگی کامل و همه جانبه می ترسند**تفسیر برهان: 2/289.***.
در کافی نیز به سند دیگری مثل همین آمده، و در آن هست: نه به خدا! جز از رسیدگی کامل نترسیدند، پس خدای عزوجل آن را سختی حساب نامید، و هرکه حسابرسی کامل کند بد کرده است**کافی: 2/100.***.
از عیاشی نیز مثل این روایت شده است.
و معنی استقصاء ( حسابرسی و رسیدگی کامل) که در تفسیر این آیه شریفه آمده: در البرهان از عیاشی است از هشام بن سالم که حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) درباره فرموده خدای تعالی:
و یخافون سوء الحساب فرمود: این که بدی های آنان شمارش شود، و حسنات آنان به حساب نیاید، و استقصاء همین است**تفسیر برهان: 2/289.***.
می گویم: این حدیث و امثال آن دلالت دارند بر این که اثر بعضی از گناهان منع از قبولی کارهای نیک و حسنات است، مانند احادیثی که درباره عقوبت ترک نماز و خودداری از پرداخت زکات، و عقوق والدین وارد شده است و این به هیچ وجه ظلم نیست.

89- رستگاری به عالی ترین درجات شهدا

از آثار این دعا نایل آمدن به عالی ترین درجات شهدا در قیامت است، چنان که در منهج الرشاد از حضرت ابوالحسن موسی بن جعفر (علیه السلام) ضمن حدیثی آمده: از برترین درجه داران شهدا روز قیامت کسی است که خدا و رسول او در غیاب یاری نموده، و از خدا و رسول او دفاع کرده باشد.
می گویم: وجه شاهد آوردن این حدیث آن است که مکرر گفته ایم که دعا برای تعجیل فرج حضرت قائم (علیه السلام) و یاری کردن او، یاری خدا و رسول او (صلی الله علیه و آله وسلم) می باشد.