فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد اول

سید محمد تقی موسوی اصفهانی‏ سید مهدی حائری قزوینی‏

64 - اطاعت اولی الامر

این دعا اطاعت اولی الامر است، و آن بهترین چیزی است که بندگان به وسیله آن به درگاه خداوند تقرب جویند. خدای - عزوجل - می فرماید: یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم**سوره نساء، آیه 59.***؛ ای کسانی که ایمان آورده اید، اطاعت کنید خدا را اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیغمبر و اولی الامر از خودتان را.
در این جا چند مطلب مورد بررسی قرار می گیرد:
اول: منظور از اولی الامر در آیه مبارکه، ائمه اطهار (علیه السلام) می باشد.
دوم: وجوب اطاعت اولی الامر.
سوم: این که این امر بهترین چیزی است که بندگان به سوی خداوند - عزوجل - بدان تقرب جویند.
چهارم: این که دعا برای تعجیل فرج مولایمان صاحب الزمان (علیه السلام) از مصادیق اطاعت آنان است.
مطلب اول - اولی الامر ائمه اطهار (علیه السلام) هستند: اخباری بسیاری از طریق خاصه و عامه بر این معنی دلالت دارد که در کتاب های: کافی، غیبت نعمانی، کمال الدین، غایةالمرام، تفسیر البرهان، بحار، مناقب و غیر این ها آمده است. ما در این جا به ذکر بعضی از آن ها به نقل از تفسیر البرهان و به حذف سند اکتفا می کنیم:
از جابر بن عبدالله انصاری است که گفت: هنگامی که خداوند - عزوجل - بر پیامبرش حضرت محمد (صلی الله علیه و آله وسلم) این آیه را نازل کرد: یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم ، عرض کردم: یا رسول الله! خدا و رسولش را شناختیم، اولی الامر که خداوند طاعتشان را به طاعت تو مقرون ساخته کیانند؟ فرمود: آنان خلفای من هستند جابر! و امامان مسلمین پس از من می باشند. اولشان علی بن ابی طالب، سپس حسن و سپس حسین، سپس علی بن الحسین، سپس محمد بن علی - که در تورات به باقر معروف است و تو ای جابر! او را درک خواهی کرد، پس هرگاه او را ملاقات کردی سلام مرا به او برسان -، سپس صادق جعفر بن محمد، سپس موسی بن جعفر، سپس علی بن موسی، سپس محمد بن علی، سپس علی بن محمد، سپس حسن بن علی، سپس همنام و هم کنیه ام حجت خدا در زمین و بقیةالله در بندگانش، فرزند حسن به علی، آن که خدای تعالی بر دست های او مشارق و مغارب زمین فتح خواهد کرد. آن که از شیعیان و دوستانش غیبتی خواهد داشت که در زمان غیبتش بر اعتقاد به امامتش ثابت نمی ماند مگر کسی که خداوند دلش را برای ایمان آزموده باشد.
جابر می گوید: عرضه داشتم: یا رسول الله! آیا برای شیعیانش در زمان غیبت نفعی از او هست؟ فرمود: آری سوگند به آن که مرا به پیغمبری مبعوث ساخت، آن ها به نور او روشنایی می گیرند و به ولایت او در عصر غیبت نفع می برند، هم چنان که مردم از نور خورشید سود می برند هر چند که ابری آن را بپوشاند. ای جابر! این از مکنون سر الهی و مخزون علم اوست. آن را جز از اهلش مخفی بدار**تفسیر البرهان: 1/381.***.
و نیز از ابو بصیر از حضرت ابو جعفر باقر (علیه السلام) درباره فرموده خدای - عزوجل -: یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم، آمده است که فرمود: امامان از فرزندان علی و فاطمه (علیه السلام) تا روز قیامت**تفسیر برهان: 1/383.***.
و از حضرت ابو عبدالله صادق (علیه السلام) در مورد فرموده خدای تعالی: یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم، آمده: فرمود: خصوص ما منظور هستیم**تفسیر البرهان: 1/384.***.
مطلب دوم - وجوب اطاعت اولی الامر: در وجوب اطاعت از اولی الامر همین آیه شریفه: یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم، بس است، و اخبار در این زمینه بسیار است.
مطلب سوم - اطاعت اول الامر بهترین چیزی است که بندگان بسوی خدا بدان تقرب جویند: پس از اطاعت خداوند و اطاعت از پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) اطاعت از اولی الامر بهترین وسیله ای است که با آن به سوی خداوند تقرب جسته شود. دلیل بر این معنی روایتی است که در اصول کافی به سند خود از محمد بن فضیل آمده که گفت: از امام (علیه السلام) درباره بهترین چیزی که به وسیله آن بندگان به خداوند - عزوجل - تقرب جویند، اطاعت خداوند و اطاعت فرستاده او و اطاعت اولی الامر است**کافی: 1/187.***.
مطلب چهارم - دعا در حق مولای ما صاحب الزمان (علیه السلام) از مصادیق اطاعت است: تمام روایاتی که از امامان (علیه السلام) در امر به دعا برای حضرت صاحب الزمان (علیه السلام) رسیده - که قسمتی از آن ها در بخش های ششم و هفتم خواهد آمد - بر این مطلب دلالت دارد. به اضافه توقیع شریفی که در اول همین بخش ذکر کردیم که: بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج که آن فرج شما است.

65 - خرسندی خداوند متعال

این دعا از موجبات سرور و رضای الهی است، زیرا که وقتی مؤمن در حق امام خود دعا کند امام خویش را مسرور نموده است، و خرسندی امام (علیه السلام) مایه سرور خدا و رسول اوست، چنان که در اصول کافی به سند صحیحی از ابوحمزه ثمالی آمده است که گفت: شنیدم حضرت ابوجعفر باقر (علیه السلام) فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) و سلم) فرمودند: هرکس مؤمنی را مسرور سازد، به راستی که مرا مسرور کرده، و هرکه مرا مسرور کند، در حقیقت خدای را مسرور نموده است**کافی: 1/188.***.

66 - مایه خرسندی پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم)

دلیل بر این معنی - اضافه بر آنچه گذشت - فرموده امام صادق (علیه السلام) به مفضل بن عمر می باشد که فرمود: چنین نداند کسی از شما اگر بر مؤمنی سروری داخل کرد که تنها او را مسرور نموده، بلکه به خدا قسم بر ما سرور وارد کرده، بلکه به خدا قسم بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) وارد کرده است**کافی: 1/188.***.
و نیز دلالت می کند بر این معنی فرمایش آن حضرت به ابوبصیر که در اصول کافی روایت گردیده: والله هر آینه رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) از روا شدن حاجت مؤمن از خود مؤمن خوشحال تر می شود**کافی: 1/195.***.
می گویم: وجه دلالت این که: حاجت چیزی است که انسان برای جلب منفعت یا دفع مضرتی از شخص دیگری طلب نماید. و در اول این بخش گفتیم که مولایمان صاحب الزمان - عجل الله تعالی فرجه الشریف - از عموم اهل ایمان حاجتی خواسته که در هر زمان بر انجام آن توانایی دارند. آن حضرت چنین فرموده: و بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج... سپس نهایت لطف و مهربانی خودش را نسبت به آنان بیان کرده که: همان فرج شما است، تا دلالت کند بر این که درخواست این حاجت برای خود مردم است و عوایدش به خودشان باز می گردد.
خلاصه این که: تمام آنچه بر قضای حاجت مؤمن مترتب است - از ثواب های گوناگون و آثار ارزنده - بر بسیار دعا کردن برای تعجیل فرج مولای ما صاحب الزمان (علیه السلام) به طریق اولی مترتب می باشد.