فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد اول

سید محمد تقی موسوی اصفهانی‏ سید مهدی حائری قزوینی‏

43 - وسیله تأیید خداوند در عبادت

مداومت در دعا برای مولایمان صاحب الزمان (علیه السلام) سبب می شود که خداوند متعال انسان را در عبادت تأیید می نماید، دلیل بر آن روایتی است در عدةالداعی از پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) آمده فرمود: خداوند سبحان فرمود: هرگاه بدانم که اشتغال به من در بنده ام غالب است، شهوتش را در سؤال و مناجات خودم قرار می دهم، و هرگاه بنده ام چنین شد، پس اگر خواست اشتباه کند بین او و اشتباه کردنش حایل شوم. حقا که آنان اولیای من هستند، حقا که آنان قهرمانان اند**عده الداعی:235.***.
بیان دلالت این که: همان طور که آیات و روایات دلالت دارند، دعا از مهم ترین اقسام عبادت ها می باشد و شکی نیست که ارزنده ترین و عظیم ترین انواع دعا آن است که برای کسی باشد که خداوند حقش را بر تمام خلایق واجب ساخته، و به برکت وجود او فیض به همه موجودات رسیده است. و نیز بدون تردید مراد از اشتغال به خداوند، مشغول بودن به عبادت او است، و همان است که مداومت بر آن سبب می شود که خداوند انسان را در عبادت تأیید و مدد نماید و او را از اولیای خود قرار دهد. نتیجه این که: مواظبت و مداومت در دعا برای مولایمان صاحب الزمان (علیه السلام) و درخواست فرج و ظهور آن حضرت از خداوند موجب حصول این فایده عظیم می گردد. بنابراین بر اهل ایمان لازم است که در هر زمان و مکان به این امر اهتمام ورزند.
و از اموری که مناسب و مؤید این مطلب است این که: برادر عزیز ایمانی فاضل مؤید به تأیید سبحانی، آقا میرزا محمد باقر اصفهانی**فقیه ایمانی مؤلف کتاب الفوز الاکبر فیما یتعلق بامام العصر (علیه السلام). (از آثار ارزشمندی است که به زبان فارسی تألیف و در این سال های اخیر منتشر شده است.مترجم)*** - که خداوند بر بزرگی اش بیفزاید و آنچه آرزومند است به او عنایت فرماید - همین روزها برایم نقل کرده که: شبی از شب ها در خواب - یا بین خواب و بیداری - مولایم امام همام حضرت امام حسن مجتبی (علیه السلام) را دیدم که نزدیک به این تعبیر، فرمود: بر منبرها به مردم بگویید و به آن ها امر کنید که توبه کننده و برای فرج و تعجیل ظهور حضرت حجت (علیه السلام) دعا نمایند، و این دعا مثل نماز میت نیست که واجب کفایی باشد و با انجام دادن آن از سوی بعضی از مکلفین از سایرین ساقط گردد، بلکه مانند نمازهای یومیه است که بر تمام مکلفین واجب است آن را انجام دهند.

44 - دفع عقوبت اهل زمین

خداوند متعال به برکت دعا کنندگان برای مولایمان صاحب الزمان (علیه السلام) عذاب و عقوبت را از اهل زمین دفع می نماید. تقریر این مطلب دو گونه است:
اول: در آخر حدیث قدسی که از عدة الداعی قبلا آوردیم چنین است:... آن هایند که اگر خواسته باشم رمین را به کیفر و عقوبت هلاک گردانم، به خاطر آن قهرمانان از آن ها (اهل زمین) دفع نمایم**عده الداعی: 235.***.
دوم: در کمال الدین به سند خود از حضرت ابو جعفر باقر (علیه السلام) آورده که فرمود: زمانی بر مردم خواهد رسید که امام آن ها از ایشان غایب شود، خوشا به حال آنان که در آن زمان بر امر ما پایدار بمانند. کم ترین چیز از ثواب که به آن ها رسد این که: خداوند متعال به آن ها ندا کند: بندگان و کنیزان من! به سر من و ایمان آوردید و غیب مرا تصدیق کردید. پس بشارت باد شما را به ثواب نیک از من. ای بندگان و کنیزانم! حقا که از شما قبول می کنم و شما را عفو می نمایم و شما را می آمرزم. و به شما، بندگانم را از باران سیراب گردانم و بلا را از آن ها دفع نمایم. اگر شما نبودید عذابم را بر آن ها نازل می کردم...**کمال الدین: 1/330.***.
وجه استشهاد برای بیان مقصود این که: اهتمام و مداومت در دعا برای حضرت صاحب الزمان (علیه السلام) سبب پایدار ماندن بر سنت و شیوه امامان (علیه السلام) است، و بدین ترتیب وسیله ای می شود برای رسیدن به این مکرمت ارزنده.

45 - ثواب کمک و یاری مظلوم

این که امام عصر - ارواحنا فداه - مظلوم است، بر کسی پوشیده نیست.
و اما حسن نصرت و یاری مظلوم، به دلالت عقل و نقل ثابت است. چنان که در بحار و غیر آن از امام صادق (علیه السلام) آمده فرمود: خداوند - عزوجل - یار مؤمن است تا وقتی که مؤمن در یاری برادر مؤمنش باشد**بحار الانوار: 75/20.***.
و از آن حضرت است که فرمود: هیج مؤمنی مظلومی را یاری نکند مگر این که بهتر است از روزه یک ماه و اعتکاف آن در مسجد الحرام. و هر مؤمنی برادرش را یاری کند در حالی که قدرت بر یاری اش داشته باشد، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری نماید**بحار الانوار: 75/20 .***.
و از آن حضرت منقول است که فرمود: هرکس به فریاد برادر مؤمن ستمدیده خود برسد - به قدر توانش - غم او را بر طرف سازد و او را در برآورده شدن حاجتش یاری نماید. بدین کار نزد خداوند هفتاد و دو رحمت برای او خواهد بود، یکی از آن ها را به زودی به او رساند که زندگی اش را سامان دهد، و هفتاد و یک رحمت را برای احوال و صحنه های ترسناک قیامت ذخیره نماید.**بحار الانوار: 75/21.*** و در روایات دیگری که ذکر آن ها مایه طولانی شدن مطلب است. و همین مقدار که آوردیم برای خردمندان کافی است.
و اما این که دعا برای حضرت صاحب الامر و تعجیل فرج و ظهور آن جناب، اعانت و کمک به او می باشد، سابقا گفتیم: دعا برای صاحب الزمان (علیه السلام) از اقسام یاری آن حضرت به زبان است. توضیح این که: منظور از اعانت و یاری آن است که اقدام به امری بشود که در حقیقت سبب - یا جزئی از سبب - باشد، و یا در نظر یاری کننده برای دفع زیان یا جلب منفعت یا قضاء حاجت از برای کسی که یاری می شود. و این عنوان در دعا برای مولای ما صاحب الزمان (علیه السلام) ثابت است، زیرا که مؤثر بودن دعا در هر یک از امور یاد شده به روایات بسیاری که در کتاب های معتبر آمده ثابت شده است چنان که در باب فضل دعا کتاب های کافی، وسائل و بحار، احادیث در این باره رسیده است پس چون مؤمن در دعا برای زدودن هم و غم و اندوه از قلب امام بزرگوارش کوشش کند و تعجیل ظهور او را از درگاه خداوند بخواهد - با شرایطی که در جای خود گفته شده - اثر آن به مقتضای وعده الهی حاصل می گردد.
با بیان گذشته معلوم شد که دعا، کمک و یاری امام است، به اضافه امر مطاع آن حضرت که در توقیع شریف آمده: و بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج که همانا، آن فرج شما است...**بحار الانوار: 52/21.***.
آن حضرت از دوستان خود حاجتی را خواسته که آن ها می توانند به آن اقدام نمایند و آن زیاد دعا کردن برای تعجیل فرج است. در مکرمت بیست و دوم مطالب مناسبی شاهد بر این موضوع گذشت، در مکرمت چهل و نهم نیز به طور واضحی بیان خواهد گشت.
و در حدیثی که در کافی روایت شده، از عیسی بن ابی منصور آمده: امام صادق (علیه السلام) بی مقدمه به عبدالله بن ابی یعفور فرمود: ای پسر یعفور! رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: شش خسلت است که هرکس باشد در پیشگاه خداوند - عزوجل - و جانب راست او باشد. ابن ابی یعفور گفت: فدایت گردم آن ها چیست؟ فرمود: مرد مسلمان دوست بدارد برای برادرش آنچه را که برای عزیزترین خاندانش دوست می دارد و ناخوش دارد برای برادرش آنچه را که برای عزیزترین خاندانش صمیمیت کند؟ امام صادق (علیه السلام) فرمود: هرگاه به آن مرتبه برسد همه آنچه در دل دارد به او می گوید، پس اگر خوشحال شد او هم مسرور می گردد، و هرگاه اندوهگین باشد او نیز محزون می شود، و اگر بتواند ناراحتی هایش را بر طرف می سازد وگرنه برای او به درگاه خداوند دعا می کند...**کافی: 2/172.***.
در این حدیث، امام صادق (علیه السلام) دعا کردن را برای کسی که به گونه دیگری نمی تواند کمک نماید، کمک و گره گشایی دانسته است. تمام این حدیث با شرح بعضی از قسمت های آن - به خواست خدا - خواهد آمد.
و شاهد بر موضوع مورد بحث و مؤید آن، قسمتی از دعای حضرت سید الساجدین (علیه السلام) برای رزمندگان و مرابطین است. در این دعا آمده: پروردگارا! و هر آن بنده مسلمانی که رزمنده یا مرزبانی را در امور خانه اش جانشین شود، یا در غیاب او متعهد نگهداری خانواده اش گردد، یا او را با مقداری از دارایی خود کمک رساند، یا رد ابزارهای جنگی وی را مدد نماید، یا او را به جهاد بر انگیزاند، یا او را نسبت به راهی که پیش رو دارد دعا کند، یا حرمتش را پشت سرش حفظ نماید، پس (خدایا) برای او نیز سنگ به سنگ و وزن به وزن و مثل به مثل آن (رزمنده یا مرزبان) پاداش ده...**صحیفه سجادیه، دعای بیست و هفتم.***.
چنان که می بینید امام سجاد (علیه السلام) دعا برای رزمندگان و مرزبانان را از اقسام اعانت و کمک آن ها توصیف کرده و برای دعا کنندگان، مقدار اجرشان خواسته شده است.
و باید گفت: از اقسام اعانت و یاری به وسیله دعا، دعا برای هلاکت و نابودی دشمنان و ظلم کنندگان آن حضرت است، که تردیدی نیست دعای مؤمن برای نابودی ظالمین - در صورتی که با شرایط بیان شده در روایات ائمه اطهار (علیه السلام) مقرون باشد - مؤثر است. پس هرگاه مؤمن نتواند دشمنان امام خود را به وسیله ابزارهای جنگی از قبیل نیزه و شمشیر به قتل برساند، ولی با دعا می تواند این کار را انجام دهد، بر او واجب است که به همین وسیله در عداد یاران و انصار آن حضرت قرار گیرد. لذا از امامان (علیه السلام) بر انگیختن بر لعنت و نفرین دشمنانشان و دعا برای هلاکت آن ها رسیده است، چنان که دعاهایی که امامان (علیه السلام) بیان داشته اند و در بخش های ششم و هفتم خواهد آمد - این امر به وضوح مشاهده می شود.