فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد اول

سید محمد تقی موسوی اصفهانی‏ سید مهدی حائری قزوینی‏

1- خلق آن حضرت (علیه السلام)

در بحارالانوار از نعمانی به سند خود از ابووائل آمده که گفت: امیرمؤمنان علی (علیه السلام) به حسین (علیه السلام) نگاهی افکند و فرمود: این فرزندم سید است هم چنان که رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) او را سید نامید و خداوند از صلب و نسل او مردی را خواهد آفرید که همنام پیامبر شماست، در خلقت و خوی شبیه اوست، به هنگام غفلت از ناحیه مردم و میراندن حق و آشکار نمودن ستم خروج می کند. به خدا اگر خروج نکند گردنش زده می شود.**چون ظهور اعم است از خروج با شمشیر و غیر آن، حضرت یکی از وجوه قیام امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را بیان فرمود که برای پرهیز از کشته شدن و برای حفظ نفس به ناچار هنگام ظهور با شمشیر خروج می نماید وگرنه دشمنان، آن حضرت را به قتل می رسانند، خداوند متعال دانا است. (مؤلف)*** با خروج او اهل و ساکنان آسمان ها خوشحال می شوند و او مردی است پیشانی فراخ و باریک بینی و...**بحارالانوار: 51/39.***
و از طریق مخالفین از رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) آمده که فرمود: اگر جز یک روز از دنیا نمانده باشد، خداوند مردی را بر می انگیزد که نامش نام من و خلق و خویش مانند من است.
و بعضی از اخبار در بخش جمال آن حضرت گذشت، به آن جا مراجعه شود.
و خلق: - چنان که در کتاب های لغت آمده - به معنی سجیه و صفت است. بنابراین منظور از این که خلق آن حضرت مانند خلق پیغمبر (صلی الله علیه و آله وسلم) است شباهت آن حضرت به پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) در عموم صفات و خوهای پسندیده است نه در خصوص حسن معاشرت و امثال آن. مؤید این مطلب نقل مؤلف کشف الغمه از محمد بن یوسف شامی است که در کتاب کفایه الطالب**کفایه الطالب: 520.*** بعد از آوردن این حدیث گفته: فرمایش رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) که (خلق و خویش مانند من است) از بهترین کنایه ها از انتقام مهدی (علیه السلام) برای دین خدا از کفار است، همان طور که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) بوده است. خداوند متعال فرمود: وانک لعلی خلق عظیم**سوره قلم، آیه 4.***؛ و تو در حقیقت بر نیک خلقی عظیمی آراسته ای.
سپس افزوده: محتاج و نیازمند به درگاه خداوند متعال علی بن عیسی - که خداوند مورد گذشت قرارش دهد - گوید: این که گفته از بهترین کنایه ها... جای تعجب است؛ معلوم نیست چگونه در معنی خلق وامانده و آن را به انتقام منحصر نموده و حال آن که عام است و تمام اخلاق پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) را شامل می شود، از کرم و علم و حلم و شجاعت و... از اخلاقیاتی که در اول این کتاب شمارش نموده ام، عجیب تر آن که آیه را دلیل بر گفتار خودش آورده است.**کشف الغمه: 3/275-276.***

2- خوف (بیم) آن حضرت (علیه السلام)

در کافی به سند خود از زراه روایت کرده که گفت: شنیدم امام صادق (علیه السلام) می فرمود: قائم (علیه السلام) را پیش از قیام غیبتی است. عرضه داشتم: چرا؟ فرمود: او می ترسد - و اشاره به شکم خود کرد - یعنی از کشته شدن می ترسد.**کافی: 1/337.***
و در حدیث دیگری از زراه آمده که گفت: شنیدم حضرت صادق (علیه السلام) فرمود: برای آن جوان پیش از قیامش غیبتی خواهد بود. گفتم: چرا؟ فرمود: می ترسد - و به شکمش اشاره کرد - سپس فرمود: ای زراره! و اوست منتظر و او است که در ولادتش شک می کنند. پس بعضی می گویند: پدرش بدون بازمانده از دنیا رفت. و بعضی از آن ها می گویند: در حالی که در شکم مادر بود پدرش فوت کرد، و بعضی می گویند: دو سال پیش از فوت پدرش متولد شد، مگر این که خداوند - عزوجل - دوست دارد که شیعه را امتحان کند، پس در آن هنگام است که تشکیک و توهم اهل باطل آغاز می شود.
زراره گوید: پرسیدم اگر آن زمان را درک کردم چه عملی انجام دهم؟ فرمود: ای زراره! اگر آن زمان را درک کردی این دعا را بخوان: اللهم عرفنی نفسک ان لم تعرفنی نفسک لم اعرف نبیک؛ اللهم عرفنی رسولک، فانک ان لم تعرفنی رسولک لم اعرف حجتک؛ اللهم عرفنی حجتک، فانک ان لم تعرفنی حجتک ضللت عن دینی**کافی: 1/337.***؛ پروردگارا! تو مرا به خود برسان، اگر خودت را به من نشناسانده بودی پیامبرت را نمی شناختم. پروردگارا! تو رسولت را به من بشناسان که اگر رسول خود را به من معرفی نمی کردی حجت تو را نمی شناختم. پرودگارا! حجت خودت را به من بشناسان که اگر حجتت را به من نمی شناساندی از دین خود گمراه بودم.
می گویم: در حدیث دیری این دعا به این صورت آمده: اللهم عرفنی نفسک فانک ان لم تعرفنی نفسک لم اعرفک؛ اللهم عرفنی نبیک، فانک ان لم تعرفنی نبیک لم اعرفه قط؛ اللهم عرفنی حجتک، فانک ان لم تعرفنی حجتک ضللت عن دینی**بحارالانوار: 53/187.***؛ خدایا! خودت را به من بشناسان که اگر خودت را به من نشناسانده بودی، تو را نشناخته بودم. خدایا! پیامبرت را به من بشناسان که اگر پیامبرت را به من نشناسانده بودی هرگز او را نمی شناختم. خدایا! حجت خودت را به من بشناسان که اگر تو را به من نمی شناساندی از دینم گمراه می شدم.
و در کافی ضمن خطبه ای از امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمده: و تو ای پروردگار! زمینت را از حجتت بر آفریدگانت خالی نمی گذاری، چه ظاهر باشد که اطاعت نشود یا ترسان گمنام تا حجت تو باطل نگردد و دوستانت پس از هدایت گمراه نگردند.
در بخش دوم از امام موسی بن جعفر (علیه السلام) روایتی گذشت که فرمود: او پنجمین فرزند من است؛ او را غیبتی است طولانی به خاطر ترس بر خودش.
و در کمال الدین به سند خود، از حضرت امام سجاد (علیه السلام) آمده که فرمود: در حضرت قائم (علیه السلام) از هفت پیغمبر شیوه و روش هست: شیوه ای از پدرمان آدم و شیوه ای از ابراهیم و شیوه ای از موسی و شیوه ای از عیسی و شیوه ای از ایوب و شیوه ای از محمد (صلی الله علیه و آله وسلم)؛ اما از آدم و نوح طول عمر، و اما از ابراهیم مخفی بودن ولادت و دوری از مردم، و از موسی ترس و غیبت، و اما از عیسی به اختلاف افتادن مردم درباره او، و اما از ایوب فرج بعد از ابتلاء و امتحان، و اما از محمد (صلی الله علیه و آله وسلم) خروج و قیام با شمشیر.**کمال الدین: 1/322.***
و در همان کتاب از حضرت ابوجعفر باقر (علیه السلام) منقول است که فرمود: در صاحب این امر چهار سنت از چهار پیغمبر هست. سنتی از موسی و سنتی از عیسی و سنتی از یوسف و سنتی از محمد (صلی الله علیه و آله وسلم). اما از موسی ترسان بودن، و اما از یوسف زندان (غیبت)، و از عیسی این که گفته می شود مرده - در حالی که نمرده باشد -، و اما از محمد (صلی الله علیه و آله وسلم) خروج و قیام شمشیر.**کمال الدین: 1/326.***
و در همان کتاب از حضرت صادق از پدرش (علیه السلام) روایت شده که فرمود: هرگاه قائم (علیه السلام) بپاخیزد خواهد گفت: ففررت منکم لما خفتکم فوهب لی ربی حکما و جعلنی من المرسلین**سوره شعراء، آیه 21.***؛ پس آن هنگام از شما فرار کردم وقتی که از شما ترسیدم، پس خداوند به من حکمت آموخت و مرا از فرستادگان قرار داد.
نیز در کتاب به سند خود زراره آمده که گفت: شنیدم حضرت صادق جعفر بن محمد (علیه السلام) می فرمود: برای قائم (علیه السلام) پیش از آن که قیام کند غیبتی هست. عرضه داشتم: قربانت گردم چرا؟ فرمود: می ترسد - و به شکم و گردن خود اشاره کرد -.**کمال الدین: 1/326.***
و درکتاب المحجة، در تفسیر آیه شریفه: وعدالله الذین آمنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم ولیمکنن لهم دینهم الذی ازتضی لهم و لیبدلنهم من بعد خوفهم امنا یعبدوننی لایشرکون بی شیئا**سوره نور، آیه 55.***؛ خداوند به کسانی از شما که ایمان دارند و عمل صالح بجای آورند وعده داد که در زمین خلافت دهد، چنان که امم صالح پیامبران گذشته جانشین پیشینیان خود شدند، و دینی که برای آنان پسندیده بر همه جا مسلط و نافذ گرداند، و بر همه مؤمنان پس از ترس و هراس از دشمنان، ایمنی کامل عطا فرماید که مرا عبادت کنند و بدون هیچ گونه شرک پرستش نمایند. از امام صادق (علیه السلام) آمده که فرمود: یعنی قائم و اصحاب او.**المحجه: 148.***

3- خلافت آن حضرت (علیه السلام) بر مسلمانان

در بخش سوم مطالبی که بر این معنی دلالت کند، و نیز روایتی که در کتاب کفایه الاثر از طریق عامه از پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) نقل شده بر این معنی دلالت دارد که فرمود: خلفای بعد از من دوازده نفرند، نه تن آنان از نسل حسین هستند، نهمین ایشان قائم و مهدی آنان است، پس خوشا به حال دوستان و وای به حال دشمنانشان.**کفایه الاثر: 292.***
و در همان کتاب از آن حضرت (صلی الله علیه و آله وسلم) آمده که فرمود: قیامت برپا نمی شود تا این که قائم بر حق از ما بپاخیزد و آن هنگامی است که خداوند - عزوجل - اجازه فرماید، پس هرکس از او پیروی کند نجات یابد و هرکه تخلف نماید هلاک گردد. پس خدا را! ای بندگان خدا! به سوی او بیایید هر چند روی یخ و برف باشد، زیرا که او خلیفه الله است.**مدرک سابق: 301.***
و روایتی که در بحار الانوار از کشف الغمه از طریق عامه از رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) نقل شده بر آن دلالت می کند فرمود: مهدی خروج می کند در حالی که بر سرش ابری هست که در آن منادی ندا می کند: این مهدی خلیفه الله است از او پیروی کنید.**بحارالانوار: 51/81.***
نیز از طریق عامه از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله وسلم) روایت است که فرمود: در کنار گنج شما سه تن کشته می شوند که هر یک فرزند خلیفه است، آن منصب به هیچ یک از آنان نمی رسد تا آن هنگام که پرچم های سیاه از سمت مشرق پدید آید و شما را به طوری بکشند که هیچ قومی را بدان وضع نکشته باشند، سپس خلیفه خدا مهدی خواهد آمد، هرگاه خبر او را شنیدید بروید با او بیعت کنید، به تحقیق که او خلیفه هدایتگر الهی است.**بحارالانوار: 51/83.***