فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد اول

سید محمد تقی موسوی اصفهانی‏ سید مهدی حائری قزوینی‏

6- جمع عقول **بدان که این یکی از ویژگی هایی است که خداوند به آن حضرت اختصاص داده، به طوری که اگر دست خود را بر سر مؤمن بگذارد، خداوند عقل او را جمع و حلم او را کامل می گرداند. بعضی از معاصرین ارجمند در معنی حدیث چنین گفته اند: جمع عقل به قوه علمیه برمی گردد، به اینکه لشکریان عقل در او جمع شود تا امور باطنی را درک کند، و کمال حلم مربوط به کمال قوه تدبیر و نظم بخشیدن به امور معاش و زندگی مادی است. (مؤلف)***

در کمال الدین از حضرت ابوجعفر امام باقر (علیه السلام) روایت شده که فرمود: هرگاه قائم ما بپاخیزد خداوند دستش را بر سر بندگان قرار می دهد، پس عقل هایشان جمع و حلم و بردباری شان کامل می گردد.**کمال الدین: 2/67.***
و در کتاب خرایج به جای جمله آخر، آمده است: و اخلاقشان کامل گردد.
و در کافی به سند خود از حضرت ابوجعفر باقر (علیه السلام) منقول است که فرمود: اذا قام قائمنا وضع الله یده علی روس العباد فجمع بها عقولهم و کملت به احلامهم**کافی: 1/25.***؛ هرگاه قائم ما قیام کند، خداوند دستش را بر سربندگان قرار دهد، پس عقل هایشان جمع و بردباری شان کامل گردد.
علامه مجلسی در مرآةالعقول گفته است: ضمیر دستش یا به خدا بر می گردد و یا به قائم (علیه السلام) و بنابر هر دو فرض؛ کنایه از رحمت و شفقت یا قدرت و پیروزی است، و بنابر فرض اخیر، احتمال حقیقت می رود، نه کنایه و این که فرمود: پس عقل هایشان جمع و... دو وجه محتمل است:
اول: این که آن حضرت عقل هایشان را بر اقرار به حق جمع می کند که دیگر هیچ اختلافی نخواهند داشت.
دوم: این که عقل هر کدام از آن ها جمع می شود، یعنی قوای نفسانی و نیروهای حیوانی تسلیم عقل گردند و با آن همراهی کنند، که دیگر به خاطر پراکندگی قوای نفسانی، عقل پراکنده نمی شود، بعضی این طور گفته اند. ولی وجه اول صحیح تر به نظر می رسد و ضمیر (بها) به (ید) بر می گردد، و ضمیر (به) به (وضع) مربوط است، یا به قائم (علیه السلام) بر می گردد و احلام جمع حلم به معنی عقل است**مرآة العقول: 1/80.***.
می گویم: پر واضح است که ضمیر در (یده) به قائم (علیه السلام) بر می گردد و دلیل بر این معنی فرمایش امام صادق (علیه السلام) است در حدیث دیگری در کافی آمده که فرمود: این امر به کسی می رسد که دهان برایش می چرخانند، پس هرگاه مشیت و خواست الهی در او تحقق یابد خروج می کند، و مردم می گویند: این چیست که واقع شده؟ پس خداوند دستی از او بر سر رعیتش قرار می دهد.

حرف ح

1- حمایت آن حضرت (علیه السلام) از اسلام

حمایت آن بزرگوار از حریم اسلام از مطالبی که راجع به جهاد و جنگ آن حضرت بیان کرده ایم، دانسته می شود و در بحار از شیخ نعمانی به سند خود از حضرت ابوجعفر باقر (علیه السلام) روایت است فرمود: گویا می بینم دین شما پیوسته رو به ضعف و از بین رفتن خواهد نهاد و در خون خود دست و پا خواهد زد و کسی آن را به شما بازنمی گرداند مگر مردی از ما اهل البیت.**بحارالانوار: 52/352؛ و غیبت نعمانی: 125.***
تمام این حدیث در سخای آن حضرت و کشف علوم خواهد آمد، ان شاءالله.