فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد اول

سید محمد تقی موسوی اصفهانی‏ سید مهدی حائری قزوینی‏

این کتاب

مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم (علیه السلام)، کتابی ارزنده، ابتکاری و مهم است. مؤلف بسیاری از مطالب مربوط به عقیده مهدویت و موضوع حضرت حجت (علیه السلام) را تحت عنوان: دعا برای آن حضرت و تضرع به درگاه الهی برای حفظ وجود شریفش از ناملایمت و آفات مورد بررسی قرار داده است.
مؤلف در سال 1330 به حج بیت الله الحرام سفر کرد، در مکه مکرمه وبای شدید پیش آمد و بسیاری از حجاج و زائرین را از پای در آورد. پس با خداوند پیمان بست که اگر سالم به وطن بازگردد، به تألیف این کتاب بپردازد. چون به وطن مراجعت کرد، عهد خود را وفا نمود و این صفحه های پر از تحقیقات علمی و تدقیقات لطیف و پر محتوا که مورد نیاز طالبان علم است، را تنظیم کرد.
مؤلف (رحمة الله تعالی) در مقدمه کتاب اشاره کرده که شوق او به دیدار امام زمانش (عجل الله تعالی فرجه الشریف) او را بدانجا رساند که در خواب به زیارت و دیدار آن حضرت شرفیاب شد و به امر و دستور آن جناب اقدام به تألیف این کتاب کرد و حتی اسم آن را هم خود آن حضرت نهاد.
و به حق باید گفت: این اثر آیینه صاف خوش ذوقی و طبق روان مؤلف و اساتید گرامی او است. و نیز نمونه ای از تحقیقات علمی صحیحی است که در آن زمان در حوزه علمیه اصفهان رواج داشته، یعنی اوایل همین قرنی که اواخر آن را می گذرانیم.
این کتاب مشتمل بر بحث های مختلف و بسیار با اهمیت در زمینه های حدیث، فقه، کلام، رجال و حتی فلسفه و ادبیات است که با اسلوب بدیع و سبک جالب و نتیجه گیری های درستی توام می باشد.
دلیل بر این معنی اشاره به تذکر مؤلف در ج 2، ص 359 به دو اشتباه از دو شخصیت برجسته علمی است. یکی در کتاب غیبت شیخ الطائفه طوسی است که آن را به غلط نسخه برادران نسبت داده، و دیگری در مشیخه شیخ صدوق که در کتاب مستدرک الوسائل آمده است و پس از این تذکر گفته:
و امثال این امور که عالم را بر کاوش و جستجو وا می دارد، و موجب رسیدن به اموری می شود که از آن غفلت داشته است، پس ای برادران بر شما باد کوشش و جدیت که خداوند هیچ جوینده ای را نومید نمی سازد.
کتاب حاضر هشت بخش دارد به مقدار ابواب بهشت برین (جنة المأوی) و بار اول به همت فرزندان برومندش به سال (1369 ق) در اصفهان به زیور طبع آراسته شد (یک جلد در 587 صفحه) و دیگر بار در دو جلد به طور جالب و ممتازی به چاپ می رسد (سال 1398 ق).

درگذشت او

در ماه رجب سال 1348 ق برای زیارت به عراق رفت و چون بازگشت، شب سه شنبه اواخر ماه شعبان همان سال بیمار شد و در بستر افتاد، تا این که در 25 ماه رمضان، دو ساعت و نیم بعد از مغرب رخت از جهان برکشید و در قبرستان تخت فولاد کنار پدر شریفش به خاک سپرده شد.

مقدمه مؤلف

بسم الله الرحمن الرحیم
یا من حارت فی کبریآء هویته دقآئق لطآئف الاوهام، وانحسرت دون ادراک عظمته خطائف ابصار الأنام. یا من عنت الوجوه لهیبته، و خضعت الرقاب لعظمته، و وجلت القلوب من خیفته. رب انت فی الدارین رجائی، جل قدسک عن ثنائی، سبحانک لا ابلغ حمدک و لا احصی ثنائک، انت کما اثنیت علی نفسک وفوق ما یقول القائلون. احمدک علی تظاهر نعمائک و تکاثر آلآئک، و اصلی واسلم علی خاتم انبیآئک و افضل اصفیائک محمد و آله المعصومین حججک و امنائک، ولا سیما المدخر للانتقام من اعدائک الذی بفرجه فرج اولیائک، واللعنه الدائمه المضاعفه علی اعدآئهم اعدائک.
مهم ترین و واجب ترین امور از نظر عقل و شرع عبارت است از: ادا کردن حق کسی که بر عهده تو حقی داشته، و نیز پاداش دادن به کسی که به تو احسانی نموده باشد. و بدون تردید کسی که از تمام مردم حقش بر گردن ما افزون تر است،**در کافی از حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) روایت است که فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) از دنیا نرفت تا اینکه این امت را نسبت به حق ما ملزم ساخت... (مؤلف)*** و از همه بیشتر و بهتر احسانش شامل حال ما می شود و نعمت ها منت ها بر ما دارد، و هم آن کسی که خداوند معرفتش را متمم دین ما و باور به او مکمل یقین ما و انتظار فرجش را بهترین اعمال ما قرار داده است، کسی است که دیدارش نهایت آرزوی ما است. یعنی: صاحب زمان و پرچمدار عدل و احسان و پاک کننده آثار کفر و طغیان، که به متابعت و پیروی از او امر شده ایم. و از بردن نامش**بردن نام آن حضرت (م.ح.م.د) در عصر غیبت و در مجامع عمومی به نظر بسیاری از فقها و علمای بزرگوار - از جمله مؤلف - حرام است و بعضی مکروه و برخی جایز می دانند. اقوال دیگری نیز هست که در جلد دوم کتاب به تفصیل آمده. (مترجم).*** نهی گشته ایم. دوازدهمین امام معصوم و آخرین اوصیا و جانشینان پسندیده پیغمبر (صلی الله علیه و آله وسلم) الامام القائم المنتظر الرضی بن الزکی الحسن العسکری؛ که خداوند فرجش را نزدیک فرماید و برنامه خروج و قیامش را آسان گرداند و در دنیا و آخرت بین ما و او جدایی میندازد.
از مؤلف:

بنفسی من من هجره انا ضایل - ومن للواء الفتح والنصر حامل
بنفسی اماما قائما شخصه - ولیس له فی العالمین مماثل
بنفسی من یحیی شریعه جده - ویقضی بحکم لم یرمه الاوائل
ویجتث اصل الظالمین وفرعهم - ویحیی به رسم العلی والفضائل
فیا رب عجل فی ظهور امامنا - وهذا دعاء للبریه شامل


جان به قربان کسی کز هجر او آواره ام - او بود خورشید و من در عشق او پروانه ام
در کفش باشد ز سوی حق لوای فتح و نصر - غایب از انظار خلق است آن در یکدانه ام
دین جدش را کند احیا و باطل را فنا - حکم داوودی کند آن صاحب دورانه ام
اصل و فرع ظالمان را جمله می سازد تباه - جان فدای آنکه من در عشق او دیوانه ام
بارالها در ظهور حضرتش تعجیل کن - کفر و طغیان و فساد ظالمان تعطیل کن

چون نمی توانیم حقوق آن حضرت را ادا نماییم، و شکر وجود و فیوضاتش را آن طور که شایسته است، به جای آوریم، بر ما واجب است آن مقدار از ادای حقوق آن حضرت را که از دستمان ساخته است، انجام دهیم که: اگر اصل تکلیف دشوار و مشقت بار باشد، در صورتی که مقداری از آن میسر و آسان است، همان مقدار را باید انجام داد.**و در حدیث آمده: لا یترک المیسور بالمعسور عوالی اللئالی، 4/58 (مترجم).***
بهترین امور در زمان غیبت آن حضرت: انتظار فرج آن بزرگوار و دعا کردن برای تعجیل فرج او و اهتمام به آن چه مایه خشنودی آن جناب و مقرب شدن در آستان او است.
در باب هشتم کتاب ابواب الجنات فی آداب الجمعات هشتاد و چند فایده از فواید دنیوی و اخروی دعا کردن برای فرج آن حضرت (صلوات الله علیه) را ذکر کرده ام.