رسالت خواص (نگاهی به بیانات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در جمع فرماندهان لشکر 27 حضرت رسول (صلی الله علیه وآله))

نویسنده : سید احمد خاتمی

مقدمه چاپ هشتم

اکنون که به فضل و عنایات حضرت حق - جل اسمه - و توجهات حضرت بقیة الله الاعظم - ارواحنا لتراب مقدمه الفداء - چاپ هشتم کتاب رسالت خواص منتشر می شود تذکر نکاتی چند را مفید می دانم:
1. استقبال گسترده اقشار مختلف جامعه، بویژه طلاب عزیز، دانشجویان گرامی، نیروهای مسلح نظام مقدس جمهوری اسلامی از این کتاب، ضمن آن که نویسنده را شرمنده آن همه لطف و محبت نمود، وی را بر آن داشت که کتاب را به صورت کامل تر عرضه کند. از این رو در تابستان گذشته توفیق نصیب شد تا چاپ پنجم با اضافات فراوان در 344 صفحه منتشر شود. در آن چاپ علاوه بر بحث رسالت خواص، عبرتهای عاشورا را نیز ضمیمه شده بود.
2. اقبال گسترده به چاپ های سابق کتاب (اول تا چهارم) گویای این نکته بود که جامعه فرهنگی ما، از کتاب های کم حجم و مختصرتر استقبال بیشتری دارد بر این اساس چاپ ششم تا چاپ هشتم به همان صورت سابق منتشر شد.
3. براساس آنچه گفته شد به یاری خداوند بر آنیم سلسله بحث هایی در مورد پیامهای عاشورا به صورت مختصر تقدیم عزیزان بنماییم که عبارتند از: عبرتهای عاشورا؛ رسالت خواص؛ نفاق پنهان.
دو بحث اول و سوم - ان شاء الله - به زودی عرضه خواهد شد.
4. نویسنده این سطور معتقد است باید در کتابی که چاپ می شود پیوسته تجدید نظر و دقت کرد و با استفاده از نظریات اندیشوران به تکمیل آن پرداخت. ولی استقبال گسترده از کتاب و سرعت در چاپ فعلاً این امر را غیر میسور ساخته است. امیدوارم در چاپ نهم در این زمینه نیز کاری صورت گیرد بدین جهت است که از همه عزیزانی که با این کتاب سر و کار دارند درخواست می کنم نظریات خود را به نشانی ناشر محترم برای ما ارسال دارند. ما هم از عزیزانی که محبت و تشویق خود را به صورت مکتوب ارسال می دارند و هم عزیزانی که با نقد عالمانه خود، در غنای علمی کتاب ما را یاری می رسانند، صمیمانه سپاسگزاری و تشکر می نماییم.
5. بی تردید استقبال گسترده از کتاب که در مدت کمی به چاپ هشتم رسیده است استقبال از معارف اسلامی، بویژه معارف عاشورایی و رهنمودهای مقام معظم رهبری - مدظله العالی - است و گویای این است که اگر ما بتوانیم در عرصه نشر معارف اسلامی عطش نسل تشنه معارف اسلامی را فرو نشانیم باز در کتاب های مذهبی کساد نبوده و همچنان از گرمی خاص خود برخوردار خواهد بود.
به امید آن که بتوانیم پاسداری امین برای معارف اسلامی بوده و تمام تلاش خویش را در جهت گسترش این معارف نورانی به کار گیریم و به گونه ای عمل کنیم که رضای حضرت حق - جل اسمه - و پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) و ائمه طاهرین - سلام الله علیهم اجمعین - را تحصیل نماییم - ان شاء الله.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
قم، مدرسه فیضیه، سید احمد خاتمی
19/2/78

پیش گفتار

نوشتاری که پیش روی شماست، به انگیزه تبیین و توضیح تحلیل بدیع و ارزشمند مقام معظم رهبری آیة الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی) درباره حادثه عاشورا تدوین شده است. ایشان در رهنمودهایی که در تاریخ 20/3/75 در جمع فرماندهان لشکر 27 حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) بیان کردند، کوتاهی خواص و دیر به میدان آمدن آن ها را از عوامل اصلی حادثه عاشورا برشمردند. و این در حقیقت هشداری است برای همه عاشوراییان و خواص جامعه.
از آن جا که این رهنمودهای روشنگر، حاوی نکات برجسته قرآنی - تاریخی بود، نویسنده این سطور را بر آن داشت تا با بضاعت اندک خویش به تبیین آن بپردازد. بر این اساس، ابتدا در مراسم عزاداری دهه آخر صفر امسال (1418ق) در اجتماع بزرگ عزاداران سالار شهیدان در ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حسینیه عاشقان ثارالله، موضوع سخن را رسالت خواص قرار دادم که بحمدالله با استقبال فراوان مواجه شد.
نیز در طرح تقویت مبانی عقیدتی شهر سامان (از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری) همین موضوع را پی گرفتم که این برنامه هر روز از صدا و سیمای مرکز استان پخش شد. از آغاز شروع این بحث، پیوسته پیروان راه ولایت بر نگارش و نشر این مباحث تأکید می کردند. اینک در پی درخواست مکرر این عزیزان، مطالب گفته شده را به اضافه مطالب دیگر، به صورت مکتوب در آوردم؛ امید که به اندکی از وظیفه ای که در قبال رهنمودهای مقام معظم ولایت داریم عمل شده باشد و این نوشتار نقش مفیدی در رشد بیش تر اجتماعی - سیاسی جامعه رشیدمان داشته باشد.
قم، سید احمد خاتمی
20/5/76 - هفتم ربیع الآخر 1418ق

مدخل

از مباحثی که در سال های اخیر مقام معظم رهبری (مدظله العالی) بر آن تکیه و تأکید کرده اند تجزیه و تحلیل عبرت های عاشوراست.
نقطه اساسی رهنمودهای ایشان این است که بررسی شود چه عواملی زمینه ساز حادثه عاشورا شد؟ چه عواملی سبب شد که پس از حدود پنجاه سال از هجرت، آن قدر اوضاع جهان اسلام بحرانی شود که آقازاده اول جهان اسلام خود و عزیزانش را برای پاسداری از اسلام فدا کند.
و به تعبیر مقام معظم رهبری:
جا دارد اگر ملت اسلام فکر کند که چرا پنجاه سال بعد از وفات پیغمبر (صلی الله علیه وآله) کار کشور اسلامی به جایی رسیده باشد که همین مردم مسلمان، از وزیرشان، امیرشان، سردارشان، عالمشان، قاضی شان، قاری شان، در کوفه و کربلا جمع بشوند و جگر گوشه همین پیغمبر را با آن وضع فجیع، به خاک و خون بکشند؟!
آدم باید به فکر فرو برود که چرا این طوری شد؟... کار به جایی برسد که جلو چشم مردم، حرم پیامبر را در کوچه و بازار بیاورند و به آن ها تهمت خارجی بزنند!... حالا آن ها که دستگاه حکومت ظالمند دلشان هرچه می خواهد می گویند، چرا مردم باور کنند!؟ چرا مردم ساکت بمانند؟!
... چرا امت اسلامی که آن قدر نسبت به جزئیات احکام اسلامی و آیات قرآن دقت داشتند. در یک چنین قضیه واضحی این قدر دچار غفلت و سستی و سهل انگاری بشود که چنین فاجعه ای به وجود بیاید!؟... **بیانات مقام معظم رهبری در 20/3/75 در جمع فرماندهان لشکر 27 حضرت رسول (صلی الله علیه وآله).***
تجزیه و تحلیل نکات فوق، عبرت آموزی از حادثه عاشوراست. این شیوه تحلیل حوادث تاریخی از دیدگاه قرآن کریم و روایات عترت است. از این دیدگاه، باید حوادث گذشته را آینه برای آینده دید تا دچار لغزش و اشتباهاتی که گذشتگان شدند نشویم.
قرآن کریم پس از طرح تفصیلی داستان حضرت یوسف، خیانت برادران، انحراف زلیخا، پاکدامنی یوسف و... می فرماید:
لقد کان فی قصصهم عبرة لأولی الألباب** یوسف (12) آیه 111.***؛ همانا در قصه های آنان برای صاحبان عقل عبرت کامل خواهد بود.
نیز پس از طرح قصه عبرت آموز سقوط یهود بنی النضیر در پی توطئه های مکررشان می فرماید:
فاعتبروا یا أولی الأبصار** حشر (59) آیه 2.***؛ ای صاحبان بصیرت! از این ماجرا عبرت بگیرید.
در این دو آیه هدف این است که همگان ببینند سرانجام پاکی و ناپاکی چیست؟ سرانجام مقاومت در راه حق و توطئه گری چیست؟ تا با دیدن این واقعیت ها صراط مستقیم را برگزینند.
امام علی (علیه السلام) فرمود: الاعتبار یثمر العصمة** سید جلال الدین محدث، فهرست موضوعی غررالحکم، ص 229.***؛ عبرت آموزی محفوظ ماندن را به بار می نشاند. در سخنی دیگر فرمود: الاعتبار یقود الی الرشد **همان جا.***؛ عبرت آموزی انسان را به رشد هدایت می کند.
نیز حضرت فرمود: من کثر اعتباره قل عثاره** همان، ص 231.***؛ کسی که عبرت آموزی اش بیشتر شد لغزش هایش کم تر است. و در برخی دیگر از سخنان حضرت دقیقاً بر این نکته تأکید شده است که عبرت آموزی از گذشته چراغ راه آینده زندگی است. حضرت در نامه به یکی از دوستان خود فرمود:
واعتبر بما مضی من الدنیا لما بقی منها؛ فان بعضها یشبه بعضاً، و آخرها لا حق بأولها**نهج البلاغه، نامه 69.***؛
و از گذشته دنیا آینده اش را چراغ عبرتی بساز؛ چرا که پاره های تاریخ با یکدیگر همانند باشند و در نهایت پایانش به آغازش می پیوندد.
نیز در سخنی دیگر فرمود:
هرکس از پیشینیان عبرت آموزد، گویا در بین آنان زندگی کرده است.
باید همه حوادث تاریخی از جمله حادثه جانگداز عاشورا را با این دیدگاه بررسی کنیم، عوامل و زمینه های آن را بیابیم و تلاش کنیم تا در باتلاقی که آن ها افتادند نیفتیم. در مجموع می توانیم عوامل زمینه ساز حادثه عاشورا را در پنج عامل خلاصه کنیم:
1. کنار گذاشتن رهنمودها و وصایای پیامبر به ویژه در زمینه امامت و رهبری امت؛
2. نفوذ فرصت طلبان در انقلاب بزرگ حضرت؛
3. بی تفاوتی مردم در برابر منکرات؛
4. کم رنگ شدن معنویت؛
5. کوتاهی خواص از ادای رسالت و وظیفه خود.
مقام معظم رهبری در بیانات خود در 20/3/75 در جمع فرماندهان لشکر 27 حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) بر این عامل تأکید خاص کردند و فرمودند:
اگر در آن مقطع، خواص اهل بصیرت بوده، به موقع از حق حمایت می کردند، ما شاهد حادثه تلخی همانند عاشورا نبودیم. ما در نوشتاری دیگر چهار عامل نخست را مورد بحث قرار داده ایم و در این نوشتار عامل پنجم را مورد بررسی قرار خواهیم داد. ان شاء الله.