مبدأشناسی

نویسنده : سیّد محمّد شفیعی مازندرانی

تبرّک از دیدگاه علّامه امینی

علّامه امینی، صاحب «الغدیر» خاطرنشان می کند: «در باب تبرک و بوسیدن قبر پیامبر، تحریمی از سوی علمای طراز اول مذاهب چهارگانه اهل سنت دیده نمی شود ، **«لم نجد فی المقام قولاً بالحرمة لأحد من أعلام المذاهب الاربعة ممَّن لهم ولآرائهم قیمة فی المجتمع، وانّما القائل بالنهی عنه من اولئک یراه تنزیهاً لا تحریماً ویقول بالکراهة مستنداً الی زعم انَّ الدنوَّ من القبر الشریف یخالف حسن الأدب، ویحسب انّ البعد منه ألیق به، ولیس من شأن الفقیه النابه أن یُفتی فی دین اللَّه بمثل هذه الاعتبارات التی لا تُبنی علی أساس وتختلف باختلاف الأنظار والآراء »الغدیر، ج 5، ص 146). ***البته بعضی از فقهای آنان می نویسند: اگر دورتر از قبر باشیم، احترام را بیشتر رعایت کرده ایم. اینان «تبرک» و دست زدن به قبر را «مکروه» می دانند. آری، وهابیها، آن را «حرام» می دانند ولی دلیلی ارائه نداده اند و نمی توان به چنین دیدگاههایی توجه کرد »

تبرّک از دیدگاه غزالی

.
از نظر «غزالی»، اندیشمند معروف اسلامی همان گونه که در زمان حیات رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم تبرّک جستن به آن حضرت مرسوم بوده، جایز است این عمل پس از رحلت وی نیز صورت گیرد و مسافرت کردن بدین منظور صحیح است؛ «کلّ من یتبرک بمشاهدته فی حیاته یتبرک بزیارته بعد موته ویجوز شدّ الرحال لهذا الغرض ».** سمهودی، وفاء الوفاء، ج 4، ص 1363.***

نتیجه گیری

از جمع بندی و دقت در مطالب این فصل نکات زیر به دست می آید :
1 - تبرک جویی دارای شکل های مختلفی است.
2 - تبرک جویی یکی از راه ها و مجاری فیض الهی است و سابقه ای دیرینه دارد.
3 - تبرک جویی یکی از مصادیق اظهار عشق و محبت و صمیمیت است و اختصاص به شیعه ندارد.
4 - شرک دانستن مسأله تبرک، یا از عدم درک درست معارف و مفاهیم اسلامی ناشی می شود یا ریشه در تعصب و جمود فکری دارد.
5 - تبرک جستن به کسانی و یا اشیایی که مورد عنایت پروردگار متعال یا مورد لطف افرادی که مورد عنایت خاص خداوند بزرگ می باشند، هرگز از مصادیق عبادت نیست تا شرک به حساب آیند.
6 - تبرک جستن اختصاص به انسان زنده ندارد، بلکه به افراد صالحی که از دنیا رخت بر بسته اند، نیز می توان تبرک جست، بنابراین تبرّک به قبور انبیا، ائمّه معصومین شهدا، علما و همه انسان های برتر و صالح که در پیشگاه خدا آبرومندند، اشکال ندارد