مبدأشناسی

نویسنده : سیّد محمّد شفیعی مازندرانی

2. فقر ذاتی و احاطه قیّومی

جهان هستی، در پیدایش و در استمرار حیات خود به وجود خالق احتیاج دار. بنابراین جهان همواره نیازمند بوده و از آن به عنوان «فقر ذاتی» یاد می شود؛ (... أَنتُمُ الْفُقَرَآءُ إِلَی اللَّهِ...).** فاطر / 15.***
لامپ روشنایی که بالای سر شما روشن است، نگاه کنید، احتیاج به منبع روشنایی دارد و استمرار این احتیاج، می تواند حقیقت فقر ذاتی جهان هستی را به «مبدأ» آن ترسیم کند.
گرچه در باب چگونگی مسأله ربط «حادث» به «قدیم»، صاحبنظران دیدگاههای مختلفی دارند، لکن باید تصریح کرد که ارتباط میان جهان و خدا از نوع «ارتباط تعلّقی است» و خداوند احاطه «قیّومی» بر جهان دارد.** ر . ک: امام خمینی(ره)، چهل حدیث، حدیث 18، ص 288.***

3. قلمرو زندگی

در «جهان بینی الهی »، پس از زندگی دنیوی، مرحله زندگی «برزخی» که پس از آن، دوران جاودانه زندگی اخروی رخ می نماید، مورد اذعان می باشد. زندگی و حیات در این «جهان بینی »، صِبغه از اویی و به سوی اویی دارد؛ (...إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَیْهِ رَا جِعُونَ). **بقره / 156.***** ر. ک: معارف 2؛ «زندگی پس از مرگ» اثر نگارنده، فصلهای برزخ و قیامت.***

4. مسؤولیت انسان

در «جهان بینی الهی»، انسان در برابر خود و جامعه مسؤول است، چنانکه امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: «فَإنَّکُمْ مَسئُولُونَ حَتَّی عَنِ الْبِقاعِ وَالْبَهائِمِ »؛** نهج البلاغه، فیض الاسلام، خطبه 166.*** پس (در قیامت همه چیز را) از شما می پرسند حتّی از زمینها و چهارپایان». انسان در این جهان بینی حتی نسبت به گذشته و آینده، همچون دوران زندگی خود دارای مسؤولیت می باشد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «فکلّکم راع وکلّکم مسؤُل عن رعیّته ».** ارشاد القلوب، دیلمی، باب اخبار الائمة، ص 184 .*** وجوب پرداختن به نظارت اجتماعی، یعنی «امر به معروف» و «نهی از منکر» که در فروع دین جای دارد، گواه صادق بر این مدّعاست. بنابر این همه همچنانکه نسبت به تربیت و اصلاح نسل حاضر، مسؤول می باشند، بایدسیره »، «سنّت » و «فرهنگ» صحیح را که از پیشینیان به یادگار مانده است، حراست کنند و زمینه را جهت رشد و بالندگی نسل های آینده فراهم نمایند. و جلوه اصلی این مسؤولیت، در روز قیامت نمودار می گردد.