مبدأشناسی

نویسنده : سیّد محمّد شفیعی مازندرانی

ج جهان بینی وَحْیانی یا توحیدی

« جهان بینی دینی» یا «جهان بینی وَحْیانی» به نوبه خود، همان «جهان بینی فلسفی » است که بر «وحی الهی» اتکا دارد. جهان بینی الهی غالباً از حیث ابزار جهان شناسی با سه بالِ «حس »، «عقل» و «وحی» پرواز می کند. در این «جهان بینی »، «عقل آدمی پیامبر درونی و پیامبران الهی، عقل ظاهریند»؛ به عبارتی دیگر رسول باطنی، عقل است و رسول ظاهری، پیامبران الهی. زیرا این دو، یک رسالت بیشتر ندارند، لکن هر کدام در قلمروی خاص عمل می کنند. بنابراین معیارهای اساسی «جهان بین» برتر را فقط در این «جهان بینی» که به «جهان بینی توحیدی» شهرت داردمی توان یافت. بدون تردید همچنانکه «جهان بینی اسلامی» در میان سایر «جهان بینی»ها (جهان بینی علمی و جهان بینی فلسفی) مترقی ترین «جهان بینی» است، در میان انواع جهان بینی توحیدی نیز برتر از جهان بینی مسیحی، یهودی و غیره می باشد.
گرچه همه ادیان الهی، در اصول عقاید مشترکند، لکن از حیث مسائل، باید گفت «اسلام» به مثابه آخرین «بخشنامه» و تعالیم سایر ادیان آسمانی به منزله بخشنامه های پیشینند که از سوی خدا صادر شده اند. بنابر این امروز اگر کسی بخواهد با وجود آخرین بخشنامه، به بخشنامه های مُلْغی شده پیشین عمل کند، نسبت به «مبدأ» و ارسال کننده بخشنامه جدید که بخشنامه قدیم را نیز او فرستاده بود، «کفر» ورزیده است.

معیار جهان بینی برتر

عامل برتری یک «جهان بینی» بر سایر جهان بینی ها، آن است که دارای معیارهای اساسی مقبولیّت زیر باشد :
یک - از سوی عقل و منطق حمایت شود؛
دو - دارای ثبات، قطعیّت و دوام لازم باشد؛
سه - جامع و فراگیر باشد؛
چهار - اطمینان نفسانی و ایمان باطنی و باور قلبی انسان را جلب کند و مایه اعتماد درونی او باشد؛
پنج - تعهّدآور، مسؤولیت آفرین، تقدّس بخش و آرمان ساز و شورانگیز باشد.
در میان جهان بینی های توحیدی، تنها جهان بینی اسلامی است که با معیارهای فوق کاملاً مطابقت دارد و نسخه شفابخش و عملی می باشد.

بررسی جهان بینی الهی