چهل داستان و چهل حدیث از امام محمد باقر علیه السلام

نویسنده : عبداللّه صالحی

پیشگفتار

به نام هستی بخش جهان آفرین
شکر و سپاس بی منتها، خدای بزرگ را، که ما را از امّت مرحومه قرار داد و به صراط مستقیم، ولایت اهل بیت عصمت و طهارت صلوات اللّه علیهم اجمعین هدایت نمود.
بهترین تحیّت و درود بر روان پاک پیامبر عالی قدر اسلام صلی الله علیه و آله ، و بر اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام ، مخصوصاً پنجمین خلیفه بر حقّش حضرت ابو جعفر، امام محمّد باقر علیه السلام .
و لعن و نفرین بر دشمنان و مخالفان اهل بیت رسالت که در حقیقت دشمنان خدا و قرآن هستند.
نوشتاری که در اختیار شما خواننده گرامی قرار دارد برگرفته شده است از زندگی سراسر آموزنده هفتمین ستاره فروزنده و پیشوای بشریّت، و پنجمین حجّت خداوند برای هدایت بندگان.
آن انسان برگزیده بر حقّ، که جامع تمام علوم و فنون بود و مخزن أسرار و حکمت ها و معارف الهی گشت و لقب «باقرالعلوم» را به خود اختصاص داد.
و حضرت رسول صلی الله علیه و آله توسط یکی از اصحاب و یاران باوفایش به نام جابر بن عبداللَّه انصاری، سلام محبّت آمیز خود را به پنجمین حجّت و خلیفه بر حقّش حضرت باقرالعلوم رساند.
همچنین آن حضرت ضمن بشارت بر ولادت سعادت بخش آن شخصیّت جهانی علم و دانش و این که او پنجمین امام و خلیفه بر حقّ می باشد، فرمود:
خداوند متعال نور حکمت و تأویل و تفسیر احکام شریعت را به وجود پربرکتش عطا نموده است که می تواند تمام علوم و فنون را در تمام جهات تشریح و تحلیل نماید.
بر همین اساس نام او را محمّد باقرالعلوم تعیین نمود، ملائکه عرش الهی به وسیله نور وجودش مأنوس خواهند بود.
و احادیث قدسیّه و روایات متعدّد در منقبت و عظمت آن امام مظلوم، با سندهای متعدّد در کتاب های مختلف، وارد شده است.
و این مختصر ذرّه ای از قطره اقیانوس بی کران فضائل و مناقب و کرامات آن امام والامقام می باشد.
که برگزیده و گلچینی است از ده ها کتاب معتبر**فهرست نام و مشخصّات بعضی از کتابهائی که مورد استفاده قرار گرفته است در آخرین قسمت جلد دوّم این مجموعه نفیسه موجود می باشد.*** در جهت های مختلف - عقیدتی، سیاسی، عبادی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی، تربیتی،... - خواهد بود.
باشد که این ذرّه دلنشین و لذّت بخش مورد استفاده و إفاده عموم علاقمندان، مخصوصاً جوانان عزیز قرار گیرد.
و ذخیره ای باشد «لِیَوْمٍ لایَنْفَعُ مالٌ وَلابَنُونَ إلّا مَنْ أتیَ اللّهَ بِقَلْبٍ سَلیمٍ
لی وَلِوالِدَیَّ وَلِمَنْ لَهُ عَلیَّ حَقّ»، انشاء اللّه تعالی.
مؤلّف

خلاصه حالات هفتمین معصوم، پنجمین اختر امامت

آن حضرت بنابر مشهور، روز جمعه یا دوشنبه ، سوّم ماه صفر، یا اوّل ماه رجب، سال 57**تاریخ ولادت آن حضرت بر حسب شمسی 27/9/55 و یا 22/2/56 می باشد.*** هجری قمری در شهر مدینه منوّره دیده به جهان گشود.
نام: محمّد، صلوات اللّه و سلامه علیه.**نام حضرت به عنوان امام «محمّد باقر» علیه السلام طبق حروف أبجد کبیر 395 می شود.***
کنیه: أبوجعفر، أبوجعفر اوّل.**دو نفر از ائمّه علیهم السلام دارای کنیه ابوجعفر هستند: امام پنجم به عنوان ابوجعفر اوّل و امام نهم به عنوان ابوجعفر ثانی، در روایات هر کجا ابوجعفر بدون قرینه و قیدی آمده باشد، گفته اند: منظور امام پنجم است.***
لقب: باقر، شاکر، هادی، باقرالعلوم، امین، شبیه.
پدر: امام سجّاد، زین العابدین، علیّ بن الحسین علیهماالسلام .
مادر: فاطمه، دختر امام حسن مجتبی علیه السلام .
نقش انگشتر: حضرت دارای سه انگشتر بود، که نقش هر کدام به ترتیب عبارتند از: «رَبِّ لا تَذَرْنی فَرْداً»، «الْعِزَّةُ لِلَّهِ»، «الْقُوَّةُ لِلَّهِ جَمیعاً».
دربان: جابر بن یزید جُعفی.
حضرت اوّلین امام و خلیفه ای بود که با استفاده از جوّ عمومی حاکم بر جامعه زمانش - یعنی؛ شروع کشمکش و درگیری بنی العبّاس و بنی امیّه - توانست ضمن دفاع از مبانی اسلام و حقوق مظلومان، حدّاکثر استفاده و بهره را برگیرد.
و در همین راستا - ضمن مبارزاتی که بر علیه جبّاران و ظالمان داشت - کلاس ها و جلسات مختلف احکام، تشکیل و حقایق اسلام و تفسیر قرآن را نشر داده، و علوم و معارف الهی را برای جوامع بشری شکافته و تشریح نمود.
و بر همین اساس یکی از لقب های مشهور آن حضرت، باقرالعلوم - یعنی؛ شکافنده علوم و فنون - می باشد.
امام محمّد باقر علیه السلام در سنین دو یا چهار سالگی در صحرای کربلا حضور داشت.
حضرت در هر روز جمعه یک دینار در راه خدا به مستمندان صدقه می داد و می فرمود: دادن صدقه در روز جمعه چند برابر دیگر روزها پاداش دارد.
هرگاه برای حضرت مشکلی پیش می آمد، خانواده خویش را دستور می داد تا جمع می نمود؛ و در جمع آن ها به درگاه خداوند دعا می کرد و آن ها آمّین می گفتند.
مدّت عمر: آن حضرت حدود چهار سال، با جدّش امام حسین علیه السلام ؛ و مدّت 38 سال هم زمان در حیات پدرش، امام سجّاد علیه السلام ؛ و سپس حدود 19 سال امامت و زعامت جامعه اسلامی را برعهده داشت، که روی هم عمر با برکت آن حضرت را 57 سال گفته اند.
مدّت امامت: آن بزرگوار روز 12 یا 25 محرّم، سال 94 یا 95، پس از شهادت پدر بزرگوارش در سنین 38 سالگی به منصب امامت نائل آمد؛ و زعامت آن حضرت تا هفتم ذی الحجّة یا ربیع الأوّل، سال 114 به طول انجامید.
شهادت: روز دوشنبه، هفتم ربیع الأول یا ذی الحجة، سال 114 هجری قمری **تاریخ شهادت بر حسب شمسی 12/2/111 و یا 15/11/111 می باشد.*** به دستور هشام بن عبدالملک به وسیله زهر، توسّط ابراهیم بن ولید - استاندار مدینه - مسموم و به درجه رفیع شهادت نائل آمد.
محلّ دفن: پس از شهادت، پیکر پاک و مطهّر حضرتش تشییع؛ و در قبرستان بقیع در جوار مرقد شریف پدر و عموی بزرگوارش دفن گردید.
فرزندان: امام محمّد باقر علیه السلام دارای هفت فرزند پسر و دو دختر بوده است.
پادشاهان و خلفاء هم عصر امامتش: ولید بن عبدالملک، سلیمان بن عبدالملک، عمر بن عبدالعزیز، یزید بن عبدالملک، هشام ابن عبدالملک، ولید بن یزید بن عبدالملک، یزید بن ولید بن عبدالملک و ابراهیم بن ولید بن عبدالملک.
نماز آن حضرت: دو رکعت است، در هر رکعت پس از قرائت سوره حمد، صد مرتبه «شهد اللّه» خوانده می شود.
و بعد از آن که سلام نماز پایان یافت، تسبیحات حضرت فاطمه زهراء علیهاالسلام گفته می شود، و سپس تقاضا و درخواست حوائج مشروعه از درگاه خداوند متعال انجام گردد که ان شاء اللّه برآورده خواهد شد.**جهت تدوین و تنظیم خلاصه حالات حضرت، کتابهای ذیل مورد استفاده قرار گرفته است:
اصول کافی: ج 1، تهذیب الأحکام: ج 6، مناقب ابن شهرآشوب: ج 3، دعوات راوندی، إعلام الوری: ج 1، ینابیع المودّة، أعیان الشیعه: ج 1، کشف الغمّة: ج 1، مستدرک الوسائل: ج 6، بحارالانوار: ج 45 و 88، مجموعه نفیسه، تاریخ اهل البیت، تذکرة الخواصّ، دلائل الإمامة، ارشاد مفید، جمال الأُسبوع، حلیة الأبرار: ج 3، الفصول المهمّة ابن صبّاغ و... .***

مدح هفتمین ستاره فروزنده

به سر می پرورانم من هوای حضرت باقر
به دل باشد مرا شوق لقای حضرت باقر
ز عشقش جان من بر لب رسیده، کَس نمی داند - که نبود چاره ساز من سوای حضرت باقر
چنان بگرفته صیت علمیش آفاق را یک سر - که پیچیده در این عالم صدای حضرت باقر
پیمبر گفت با جابر، که خواهی دید باقر را - سلام از من رسان آن گه برای حضرت باقر
سؤالاتی که از وی کرد دانشمند نصرانی - جوابش را شنید از گفته های حضرت باقر
مسلمان گشت راهب، ناگهان در محضر آن شه - منوّر شد دل او از ولای حضرت باقر
به رستاخیز گر خواهی نجات از گرمی محشر - برو در سایه ظلّ همای حضرت باقر
جلال و شأن قدر آن امام پاک بازان را - نمی داند کسی غیر از خدای حضرت باقر**اشعار از شاعر محترم: آقای رضائی.***