فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

اگر بهشت به وسعت آسمانها و زمین است پس جهنم در کجاست؟

هم در این آیه و هم در آیه 133 سوره آل عمران فرموده است وسعت و پهنای بهشت به اندازه آسمانها و زمین است. این سوال را شخصی در محضر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) مطرح کرد. حضرت فرمودند: سبحان الله اذا جاء النهار فأین اللیل.(802) (منزه است خدا، زمانی که روز می آید شب در کجاست؟)
همان طور که ملاحظه می شود حدیث نیاز به توضیح دارد. ما توضیح آن را از تفسیر المیزان با تلخیص و اندکی تصرف نقل می کنیم.
آخرت با تمام نعمتها و نقمتهایش شبیه دنیا و لذایذ و آلام آن شبیه لذایذ و آلام دنیوی است و نیز انسانی که وارد مرحله آخرت می شود همین انسان دنیوی است؛ الا اینکه نظام آخرت غیر از نظامی است که حاکم بر دنیاست؛ و اساس این تفاوت این است که آخرت جاودان و همیشگی است و دنیا فانی و زوال ناپذیر. از این روست که با اینکه انسان در آخرت می خورد و می آشامد و ازدواج می کند و از نعمتهای بهشت بهره مند می شود، عوارضی که در دنیا بر این حالات عارض می گردد در آنجا بر او عارض نمی شود. درباره عذاب جهنم نیز همین طور است. بنابراین شب و روز و حوادث و عوارض آن مانند گذشته و حال و آینده در نظام ماده و حرکت، که نظام دنیاست، متزاحم اند؛ در صورتی که همین امور در نظامی دیگر متزاحم نیستند و می بینیم که همه آنها در پیشگاه پروردگار غیر متزاحم و بر او مکشوف اند. بنابراین شب و روز ، با اینکه در نظام دنیا متزاحم اند، در نظامی دیگر غیر متزاحم اند و در آن واحد با هم جمع اند. از این رو ممکن است که آسمانها و زمین نیز به اندازه خود وسعت داشته باشند و در عین حال چیز دیگری از قبیل بهشت یا جهنم را که وسعتش به اندازه آنهاست در خود جای دهند.

146. از خدا بترسید و به فکر فردایتان باشید

یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و لتنظر نفس ما قدمت لغد و اتقوا الله ان الله خبیر بما تعملون.
حشر: 18
ای کسانی که ایمان آورده اید، از خدا بترسید؛ و هر کس باید بنگرد که برای فردایش چه فرستاده است. از خدا بترسید که خدا به کارهایی که می کنید آگاه است.
آنان که اهل عمل اند پیش از آنکه اجلشان فرا رسد، در ایام مهلت، باید به عمل بپردازند و در ایام فراغت، پیش از آنکه گرفتار شوند، تلاش کنند و قبل از آنکه راه گلو بسته شود نفس بکشند، برای خود و جایی که می روند توشه آماده کنند، از این سرا، که سرانجام باید از آن کوچ کرد، برای منزلگاه ابدی تدارک ببینند. ای مردم، شما را به خدا، خدا را در نظر آورید و برای آنچه از شما حفظ آن را خواسته اند، یعنی قرآن مجید، بکوشید؛ و در آنچه در نزد شما ودیعه گذاشته، که همان حقوق خداست، کوتاهی نکنید، زیرا خداوند شما را عبث نیافریده و مهمل وانگذاشته و شما را در جهالت و نابینایی سرگردان رها نکرده است... به خود بیش از حد آزادی ندهید که این شما را به ستمگری می کشاند و آن قدر هم مداهنه و سستی نورزید که سستی شما را به معصیت می کشاند.(803)
بر شما باد به تلاش و کوشش و آمادگی و آماده شدن و جمع آوری زاد و توشه آخرت در دوران زندگی دنیا. دنیا شما را مغرور نسازد، چنان که گذشتگان شما و امتهای پیشین را در قرون سپری شده مغرور ساخت. آنان که دنیا را دوشیدند و به غفلت زدگی در دنیا گرفتار آمدند و فرصتها را از دست دادند و تازه های آن را فرسوده کردند سرانجام خانه هایشان گورستان و سرمایه هایشان ارث این و آن گردید.(804)

برادرانم! آماده شوید!

براء بن عازب، صحابی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، می گوید: ما در خدمت پیامبر بودیم. نگاه حضرتش بر جماعتی که در محلی جمع شده بودند افتاد. پرسیدند: این جماعت برای چه اجتماع کرده اند؟ گفتند: قبری می کنند. همین که حضرت اسم قبر را شنید، شتابان خود را به قبر رساند و به زانو کنار قبر نشست. من رفتم مقابل حضرت تا ببینم آن بزرگوار چه می کند. آنگاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) گریست به حدی که اشک مبارکش بر روی زمین ریخت. پس از آن به ما رو کرد و فرمود: اخوانی لمثل هذا فأعدوا، (برادرانم از برای مثل این مکان تهیه ببینید و آماده شوید.)(805)
امام علی (علیه السلام) نیز عبارت کوتاهی دارند که به قول سید رضی، کلامی کوتاه تر و پر معنی تر از آن شنیده نشده و چه کلمه ژرف و عمیقی است و چه جمله پرمعنا و حکمت آمیزی است، به راستی که پس از سخن خداوند و پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) با هر سخن دیگری سنجیده شود بر آن برتری خواهد داشت: تخففوا تلحقوا.(806) (سبک بار شوید تا به قافله برسید.)